Tại Hội nghị Cisco CxO Symposium 2026 Việt Nam diễn ra gần đây tại Hà Nội, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, đã có bài phát biểu chia sẻ góc nhìn thực tiễn về cách doanh nghiệp tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị và vận hành. Ông nhấn mạnh vai trò quyết định của lãnh đạo và dữ liệu trong kỷ nguyên mới.
AI - Cơ hội vàng cho doanh nghiệp Việt
Theo ông Nguyễn Văn Khoa, AI đang mở ra 'cơ hội vàng' để doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới. Mỗi thế hệ chỉ có một 'cánh cửa công nghệ' mang tính bước ngoặt, và AI chính là cơ hội hiện tại để Việt Nam có thể 'xuất phát cùng vạch' với các quốc gia phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm và dữ liệu.
Từ thực tiễn triển khai tại FPT, ông Khoa cho biết với quy mô khoảng 85.991 nhân sự (bao gồm công ty liên kết), bài toán vận hành đòi hỏi phải được giải bằng công nghệ và tối ưu hóa. Việc ứng dụng AI đã giúp cải thiện năng suất lao động đáng kể, với mức tăng khoảng 30% trong một số hoạt động, trong khi không làm thay đổi quy mô nhân sự. Xu hướng này cũng tương đồng với nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới, trong đó Cisco ghi nhận mức tăng năng suất khoảng 30% khi mở rộng thêm khoảng 5.000 nhân sự.
Ông Khoa nhấn mạnh: 'Nếu doanh nghiệp không có những thay đổi mang tính căn cơ trong cách vận hành, sẽ rất khó để phát triển trong giai đoạn này'.
Khung FPT CASAN - Lộ trình trưởng thành AI
Tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Khoa giới thiệu khung FPT CASAN – 5 cấp độ trưởng thành AI, gồm: Curious (tò mò), Augmented (tăng cường), Standard (chuẩn hóa), Automatic (tự hành) và Native (AI bản địa). Khung này mô tả lộ trình từ việc cá nhân thử nghiệm AI đến khi AI trở thành năng lực lõi của tổ chức. Theo ông, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện đang ở cấp độ 1–2, và bước chuyển quan trọng là tiến tới tích hợp AI vào quy trình và vận hành ở cấp độ cao hơn.
'Điều quan trọng không phải là chạy theo AI, mà là ứng dụng AI để giải quyết đúng bài toán của tổ chức', ông Khoa chia sẻ.
Vai trò then chốt của lãnh đạo
Nhấn mạnh yếu tố con người trong chuyển đổi AI, ông Nguyễn Văn Khoa cho rằng vai trò của lãnh đạo là then chốt. 'Nếu CEO hoặc Chủ tịch không trực tiếp tham gia thúc đẩy AI, tổ chức đó rất khó thành công', ông nói. Chuyển đổi AI không chỉ là bài toán công nghệ mà là sự thay đổi toàn diện trong tư duy quản trị. Doanh nghiệp cần từ bỏ cách vận hành dựa trên kinh nghiệm và quy trình thủ công, để chuyển sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, nơi các quyết định được đưa ra dựa trên phân tích và công nghệ.
Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, ông Khoa chia sẻ 5 thay đổi lớn trong tư duy quản trị mà FPT đã thực hiện:
- Không còn kiểm soát bằng ký duyệt thủ công;
- Không đo lường năng suất bằng thời gian làm việc;
- Không coi bảo mật là trách nhiệm riêng của bộ phận công nghệ;
- Không xem AI là khoản đầu tư một lần;
- Không sử dụng AI với mục tiêu thay thế con người.
Thay vào đó, doanh nghiệp cần tự động hóa vận hành, đo lường hiệu quả dựa trên giá trị tạo ra, nâng cao vai trò của lãnh đạo trong quản trị rủi ro, coi AI là một nguồn lực vận hành liên tục và sử dụng AI để nâng cao năng lực con người.
AI như 'nhân sự số'
Đáng chú ý, FPT tiếp cận AI như một 'nhân sự số' – không chỉ là công cụ hỗ trợ mà được coi như một 'nhân sự có lương' trong tổ chức. Theo đó, AI được cấp ngân sách vận hành, gắn với KPI cụ thể và được đánh giá hiệu quả định kỳ. Đồng thời, FPT cũng áp dụng cơ chế 'thưởng bằng token' nhằm khuyến khích nhân viên khai thác AI hiệu quả trong công việc. Cách tiếp cận này giúp AI trở thành một phần trong hệ thống vận hành thực tế của doanh nghiệp, đồng thời tạo ra một mô hình quản trị mới kết hợp giữa con người và AI.
Ông Nguyễn Văn Khoa khẳng định AI không thể thay thế hoàn toàn con người, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi yếu tố cảm xúc và sự thấu hiểu. Theo ông, AI nên được coi là một 'trợ lý' hay 'copilot', hỗ trợ con người nâng cao năng suất và chất lượng công việc.
Nền tảng vững chắc từ FPT
Cũng tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Minh – Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đổi mới sáng tạo AI (AI Lab), FPT Smart Cloud, chia sẻ về cách doanh nghiệp có thể bứt phá trong kỷ nguyên AI thông qua chiến lược ứng dụng phù hợp và triển khai hiệu quả mô hình AI Agents Workspace. Theo ông, AI đang chuyển dịch từ giai đoạn thử nghiệm sang tạo ra trải nghiệm và giá trị thực tế cho doanh nghiệp. AI Workspace đóng vai trò nền tảng giúp tổ chức vận hành các AI Agents một cách bài bản, thông minh, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp giữa con người và AI.
FPT đã tiên phong nghiên cứu AI từ năm 2013, khi AI còn là khái niệm mới ở Việt Nam. Đến nay, FPT đang phát triển mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt với quy mô 70 tỷ tham số, huấn luyện trên 112 tỷ token, được tích hợp vào các giải pháp AI phục vụ 5 triệu người dùng thường xuyên. Gần 100% nhân viên FPT được đào tạo AI. Tập đoàn cũng hợp tác với NVIDIA đầu tư xây dựng 2 nhà máy AI tại Việt Nam và Nhật Bản, đưa AI vào đào tạo cho thế hệ trẻ từ lớp 1. Vừa qua, FPT thành lập Viện Nghiên cứu Quantum AI & Cyber security (QACI) tập trung vào nghiên cứu, phát triển giải pháp; đào tạo tiến sỹ, chuyên gia cấp cao và hợp tác quốc tế.
