Nữ diễn viên Albania kiện chính phủ vì sử dụng hình ảnh làm bộ trưởng AI
Anila Bisha, một nữ diễn viên 57 tuổi tại Albania, đã gửi đơn kiện lên tòa án hành chính vào đầu tuần này, yêu cầu đình chỉ việc sử dụng hình ảnh và giọng nói của bà để tạo ra bộ trưởng AI Diella. Bisha cáo buộc chính phủ Albania lợi dụng danh tính cá nhân của mình mà không có sự cho phép, gây ảnh hưởng đến công việc và quyền riêng tư.
Diễn biến vụ việc và cáo buộc từ nữ diễn viên
Theo lời kể của Anila Bisha, ban đầu bà đã ký hợp đồng cho phép sử dụng hình ảnh đến hết năm 2025 để đại diện cho một trợ lý ảo trên cổng dịch vụ công trực tuyến e-Albania. Tuy nhiên, sau khi Thủ tướng Edi Rama tuyên bố Diella sẽ trở thành bộ trưởng AI đầu tiên trên thế giới vào tháng 9/2025, video với hình ảnh của bà được tạo bằng máy tính đã xuất hiện trước quốc hội. Bisha cho biết bà chưa từng đồng ý với việc sử dụng này và coi đây là hành vi lợi dụng dữ liệu cá nhân.
Ngoài ra, nữ diễn viên còn phát hiện Cơ quan Xã hội Thông tin Quốc gia, đơn vị phát triển bộ trưởng AI, đã đăng ký bằng sáng chế dựa trên hình ảnh và giọng nói của bà mà không thông báo trước. Bisha đã cố gắng liên lạc với các nhà chức trách để đàm phán tìm giải pháp nhưng không nhận được phản hồi, dẫn đến quyết định khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình.
Bối cảnh về bộ trưởng AI Diella và phản ứng từ công chúng
Diella, có nghĩa là "Mặt Trời" trong tiếng Albania, là một trợ lý ảo có hình ảnh giống phụ nữ mặc trang phục truyền thống của nước này. Kể từ đầu năm ngoái, Diella đã tư vấn cho người dân trên cổng thông tin điện tử e-Albania. Vào tháng 9/2025, Thủ tướng Edi Rama công bố Diella được giao nhiệm vụ quản lý mua sắm công nhằm giảm tham nhũng, trở thành bộ trưởng AI đầu tiên trên thế giới và là thành viên nội các không có sự hiện diện vật lý.
Trong khi truyền thông Albania ca ngợi động thái này như một bước chuyển đổi lớn trong cách chính phủ sử dụng công nghệ để quản trị, nhiều chuyên gia đã đặt nghi vấn về trách nhiệm giải trình và tính minh bạch của hệ thống. Sự việc của Anila Bisha làm nổi bật những thách thức pháp lý và đạo đức khi áp dụng AI vào các vị trí quan trọng trong chính phủ.
Vụ kiện này có thể tạo tiền lệ quan trọng về quyền sở hữu hình ảnh và dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, đặc biệt khi các quốc gia ngày càng ứng dụng công nghệ AI vào hoạt động hành chính. Kết quả từ tòa án hành chính Albania sẽ được theo dõi sát sao bởi cộng đồng quốc tế, vì nó có thể ảnh hưởng đến các chính sách tương lai về AI và quyền riêng tư.
