Thay vì bịa đặt hoàn toàn từ con số không, các đối tượng xấu và các phần tử cơ hội ngày nay lựa chọn cách “băm chặt”, tước bỏ bối cảnh của các dữ kiện có thật để dẫn dắt dư luận theo mục đích đen tối. Điển hình là vụ việc dùng công nghệ AI cắt ghép, giả mạo clip ca sĩ Mỹ Tâm cổ vũ World Cup để lôi kéo cá độ bóng đá trá hình vào cuối tháng 6/2026 vừa qua.
Chiêu trò AI tinh vi: Cắt ghép clip thật, thêm nội dung giả
Theo ghi nhận, các đối tượng đã sử dụng công nghệ AI để lấy các đoạn phim có thật của ca sĩ Mỹ Tâm trong các sự kiện trước đây, sau đó ghép nối và thêm lời thoại, hình ảnh liên quan đến World Cup 2026. Mục tiêu là tạo ra một clip giả mạo có nội dung ca sĩ Mỹ Tâm kêu gọi người hâm mộ tham gia cá độ bóng đá qua các trang web trá hình.
Clip sau khi hoàn thiện được phát tán trên các nền tảng mạng xã hội, nhóm kín, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem trước khi bị cơ quan chức năng phát hiện và yêu cầu gỡ bỏ. Theo đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông, “việc sử dụng AI để cắt ghép, giả mạo giọng nói, hình ảnh của người nổi tiếng đang trở thành xu hướng nguy hiểm, đánh vào lòng tin của công chúng”.
Hậu quả: Dư luận bị dẫn dắt, người xem tự nguyện sập bẫy
Việc liên tục bị “nhồi nhét” những lát cắt thông tin u ám, phẫn nộ và phiến diện thông qua các thuật toán câu view không chỉ làm méo mó nhận thức của chúng ta về thế giới xung quanh, mà còn khiến người xem tự nguyện sập bẫy, biến mình thành con rối bị giật dây trên không gian mạng.
Trong vụ việc này, nhiều người hâm mộ của ca sĩ Mỹ Tâm đã bày tỏ sự phẫn nộ và thất vọng trước khi nhận ra đó là clip giả mạo. Một số người thậm chí đã truy cập vào các đường link cá độ được gắn trong clip, dẫn đến nguy cơ mất tiền, lộ thông tin cá nhân. Bà Nguyễn Thị Hoa, một chuyên gia tâm lý xã hội, nhận định: “Chiêu trò này lợi dụng lòng yêu mến của công chúng dành cho nghệ sĩ để thực hiện hành vi lừa đảo, gây ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của người nổi tiếng và an ninh trật tự”.
Giải pháp: Trì hoãn phẫn nộ, săn tìm bối cảnh, chọn báo chí chính thống
Để bảo vệ tâm trí trước “thứ độc dược không màu” này, mỗi cá nhân cần học cách trì hoãn sự phẫn nộ, chủ động săn tìm những mảnh ghép bối cảnh bị che giấu và lựa chọn các mỏ neo báo chí chính thống làm điểm tựa tiếp nhận sự thật trọn vẹn.
Theo khuyến cáo của các chuyên gia an ninh mạng, người dùng nên kiểm tra kỹ nguồn gốc video, đặc biệt là những clip có nội dung gây sốc hoặc kêu gọi hành động. Các cơ quan chức năng cũng đang tăng cường xử lý các trường hợp sử dụng AI để phát tán tin giả, trong đó có việc giả mạo giọng nói, hình ảnh của người nổi tiếng. Luật An ninh mạng năm 2018 và các văn bản hướng dẫn đã quy định rõ chế tài xử phạt đối với hành vi này, có thể lên tới 30 triệu đồng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
