ClickUp, công ty khởi nghiệp phát triển phần mềm cộng tác do Zeb Evans điều hành, vừa thực hiện cắt giảm 22% nhân sự. Tuy nhiên, ban lãnh đạo khẳng định động thái này không nhằm tiết kiệm chi phí mà là để chuyển đổi mạnh mẽ sang trí tuệ nhân tạo (AI) và tái phân bổ lợi ích cho những nhân viên ở lại.
Chuyển đổi sang mô hình vận hành AI
Theo chia sẻ của Zeb Evans trên mạng xã hội X, ClickUp - từng được định giá 4 tỷ USD vào năm 2021 - đang bước vào giai đoạn vận hành mới. Nhân sự còn lại được kỳ vọng sử dụng AI để tạo ra hiệu quả cao hơn nhiều so với trước. Ông cho biết phần lớn khoản tiết kiệm từ thay đổi này sẽ quay trở lại với nhóm nhân sự tiếp tục làm việc, bao gồm kế hoạch đưa ra các khung lương lên tới hàng triệu USD. Đối với những trường hợp tạo ra tác động vượt trội nhờ AI, ClickUp sẽ trả lương vượt ngoài các khung trả lương truyền thống.
Triển khai 3.000 tác nhân AI nội bộ
Một bài viết của Fortune đăng tải vài ngày trước cho biết ClickUp gần đây đã đưa vào sử dụng khoảng 3.000 tác nhân AI nội bộ, được giao xử lý nhiều đầu việc phức tạp thay cho nhân viên. Thay vì trực tiếp làm từng phần việc như trước, nhân viên được yêu cầu điều phối các tác nhân AI và cuối cùng kiểm tra, rà soát kết quả để bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn của công ty. Trong bài đăng của mình, Zeb Evans mô tả mục tiêu là dùng AI để đẩy ClickUp thành một tổ chức có năng suất gấp 100 lần.
Xu hướng và thách thức
ClickUp không phải trường hợp duy nhất đặt cược vào mô hình này, khi nhiều doanh nghiệp đang kỳ vọng các tác nhân AI có thể mang lại mức tăng năng suất lớn. Tuy vậy, một khảo sát gần đây của Gartner đưa ra góc nhìn thận trọng hơn: khoảng 80% doanh nghiệp đang sử dụng công nghệ tự động hóa mức cao đã cắt giảm việc làm. Dù vậy, nghiên cứu này cũng cho thấy việc giảm nhân sự không nhất thiết chuyển hóa thành lợi ích tài chính rõ rệt. Kết quả đó làm dấy lên lo ngại rằng một số công ty có thể dùng AI chưa được kiểm chứng như một cái cớ để thu hẹp quy mô.
Cam kết và đo lường hiệu quả AI
ClickUp khẳng định trường hợp của mình khác. Trả lời TechCrunch qua thư điện tử, Zeb Evans cho biết công ty khởi nghiệp đang nhìn thấy mức tăng năng suất từ các tác nhân AI. ClickUp đo lường hiệu quả này trong nội bộ và chuẩn bị đưa các chỉ số liên quan vào một sản phẩm sắp ra mắt dành cho khách hàng. Một điểm ClickUp nhấn mạnh là cách đánh giá mức độ sử dụng AI. Thay vì theo dõi nhân viên dựa trên lượng ký hiệu đầu vào và đầu ra mà hệ thống AI dùng để tính chi phí, công ty tập trung vào giá trị tạo ra và thời gian tiết kiệm được. Theo Zeb Evans, việc biến chỉ số chi phí thành một cuộc đua có thể khiến doanh nghiệp chỉ thấy hóa đơn tăng lên, trong khi chưa chắc tạo thêm giá trị thực.
Quan điểm gây tranh luận
Zeb Evans cũng đưa ra quan điểm gây tranh luận: người biết tự động hóa công việc bằng AI sẽ luôn có việc làm. Tuy nhiên, ông thừa nhận nếu AI tiếp tục đảm nhận ngày càng nhiều nhiệm vụ, ClickUp về lâu dài sẽ cần ít người hơn, và những vị trí không tự động hóa tốt phần việc của mình có thể bị loại bỏ. Kịch bản một công ty vận hành với số người tối thiểu nhờ AI vốn đã được bàn luận lâu nay trong giới công nghệ. Bài viết nêu một ví dụ cực đoan: Polsia, công ty khởi nghiệp mới một năm tuổi, tự nhận có thể xử lý toàn bộ vận hành phần mềm cho người kinh doanh một mình, và doanh nghiệp này chỉ do một người điều hành - nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Ben Broca. Mô hình đó được cho là đang được nhà đầu tư hưởng ứng, khi Polsia vừa huy động 30 triệu USD với mức định giá 250 triệu USD.
