Dù sở hữu một chiếc smartphone hỗ trợ công suất sạc 80W và từng thử nghiệm những dòng máy có tốc độ lên tới 150W, nhưng thiết bị sạc "gối đầu giường" của cây bút Jon Gilbert từ Android Police hiện tại chỉ vỏn vẹn... 2,75W. Trong khi thế giới ngoài kia đang chạy đua về công suất sạc và dung lượng pin trên điện thoại thì người đàn ông này lại chọn cách "sống chậm".
Là chuyên gia review điện thoại, Jon luôn đánh giá cao những chiếc điện thoại có thể nạp đầy năng lượng chỉ trong vài giây và phấn khích mỗi khi được thử nghiệm chúng. Nhưng sau tất cả, anh vẫn đưa ra lời khuyên mọi người hãy từ bỏ sạc siêu nhanh, chuyển sang dùng loại bình thường. Vì sao lại như vậy? Dưới đây là quan điểm của anh.
Nghệ thuật "sạc pin tiết kiệm"
Hầu hết những ai dùng smartphone đều biết rằng dung lượng pin sẽ giảm dần theo thời gian. Ban đầu, máy có thể trụ được vài ngày, nhưng sau vài năm sử dụng, bạn sẽ thấy mình thật may mắn nếu nó còn sống sót được đến giờ nghỉ trưa. Do đặc thù của công nghệ hiện nay, tốc độ sạc ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề này. Vì vậy, để giữ cho chiếc điện thoại hoạt động bền bỉ hơn, tôi đã bắt đầu sử dụng bộ sạc chậm nhất mà mình có, và tôi luôn khuyên mọi người xung quanh làm điều tương tự.
Để chúng ta có cùng một góc nhìn, hãy cùng làm rõ một vài sự thật về cơ chế hoạt động của việc sạc pin. Hãy tưởng tượng viên pin điện thoại của bạn giống như một chiếc cốc nhựa. Khi sạc, bạn đổ đầy nước vào đó đến mức 100% để có thể nhâm nhi dần lúc rảnh rỗi. Tuy nhiên, chiếc cốc này không thể được đổ đầy vô hạn. Mỗi lần bạn sử dụng, một ít "cặn bẩn" sẽ đọng lại ở đáy, làm giảm đi một lượng nhỏ dung tích chứa nước của chiếc cốc. Ban đầu, sự thay đổi này là không đáng kể. Nhưng sau hàng nghìn lần đổ đầy suốt nhiều năm, lượng cặn bẩn tăng lên cho đến khi chiếc cốc chẳng còn chứa được bao nhiêu nước, và bạn sẽ uống hết sạch nó chỉ trong nháy mắt.
Về cơ bản, đó chính là cách mà "sức khỏe pin" (battery health) hoạt động trên điện thoại hay bất kỳ loại pin Lithium nào: bạn càng tái sử dụng nhiều, dung lượng lưu trữ thực tế càng giảm. (Dù đây không phải là một phép ẩn dụ hoàn hảo tuyệt đối nhưng nó là cách dễ hiểu nhất để giải thích khái niệm này).
Tuy nhiên, khác với chiếc cốc nhựa trong ví dụ trên, có những cách giúp chúng ta làm chậm lại quá trình "hao mòn" này của pin. Các chuyên gia thường khuyến nghị giữ mức pin điện thoại trong khoảng từ 20% đến 80%, vì điều này giúp giảm bớt áp lực lên pin do quá trình nạp/xả ở mức quá thấp hoặc quá cao. Mặc dù vậy, một số người vẫn khuyên nên sạc đầy 100% ít nhất mỗi tháng một lần.
Nhìn chung, việc cắm sạc liên tục khi pin đã ở mức 100% là điều không được khuyến khích. Quá trình này có thể đẩy nhanh sự xuống cấp của pin về lâu dài. Do đó, tránh tình trạng này là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe pin. Đây chính là vấn đề nếu bạn sử dụng sạc nhanh hoặc có thói quen cắm sạc qua đêm. Chúng có thể kéo dài thời gian pin ở trạng thái 10% quá lâu và gây hại cho pin — và đó cũng chính là lý do dẫn đến quyết định thay đổi bộ sạc của tôi.
Tại sao tôi lại giữ lại một sợi cáp "siêu chậm"?
Trong một chuyến đi bộ đường dài cách đây vài năm, tôi có mua một chiếc điện thoại phổ thông đời mới của Nokia. Nó có thời lượng pin dài và các kết nối cơ bản, rất phù hợp cho một tuần tách biệt với thế giới, nhưng vẫn được trang bị một vài tiện ích hiện đại như cổng sạc USB-C. Bộ sạc đi kèm trong hộp dù là chuẩn USB-C nhưng tốc độ sạc chỉ ở mức "thong thả" 2,75W. Con số này ổn với một chiếc điện thoại cục gạch có viên pin tí hon, nhưng lại là chậm đến mức nực cười với bất kỳ món đồ công nghệ nào khác.
Khi lần đầu mở hộp bộ sạc USB-C "chậm như sên" này, tôi đã cười nhạo nó như một món đồ chơi lạ lẫm và ném nó sang một bên. Thế nhưng vài tháng sau, khi chuyến đi chỉ còn là kỷ niệm, trong lúc đang trăn trở tìm cách kéo dài tuổi thọ pin cho điện thoại, tôi đã nhớ ra bộ sạc này. Tôi cắm nó ngay cạnh giường, và nó vẫn nằm đó cho đến tận ngày hôm nay.
Tốc độ của bộ sạc chậm: Chậm là bao nhiêu?
Hiện nay, tôi không chỉ dùng bộ sạc USB-C này cho smartphone mà còn cho cả tai nghe và máy tính bảng. Tôi thậm chí đã định dùng nó cho laptop, nhưng thực tế là nó không đủ nhanh để làm nhảy phần trăm pin trên máy tính. Nếu điện thoại của tôi đang ở mức pin thấp, tôi có thể cắm sạc qua đêm và đến sáng hôm sau, pin sẽ vừa vặn đạt mức đầy. Nó đạt 100% ngay sát giờ tôi thức dậy, thay vì nằm ở mức đầy suốt nhiều tiếng đồng hồ gây hại cho pin. Tôi biết nó chỉ vừa kịp đầy trước khi tôi thức giấc vì tôi thường xuyên tỉnh dậy trước khi chuông báo thức reo và thấy pin đang ở mức khoảng 90% "xấp xỉ".
Chiếc iPad của tôi thậm chí mất hơn một đêm mới có thể sạc đầy bằng bộ sạc này. Vì thế, tôi hoàn toàn yên tâm khi để nó cắm sạc trong thời gian dài mà không lo lắng gì. Điều này cũng hợp lý thôi, vì pin iPad vốn dĩ cũng chẳng quá xuất sắc ngay cả trong điều kiện tốt nhất.
Tất nhiên, đây không phải là một món phụ kiện được mọi người yêu thích. Vợ tôi đã từng có lần dùng nhầm bộ sạc chậm này thay vì bộ sạc "bình thường" của cô ấy vào ban ngày, và kết quả là cô ấy đã phát hỏa vì lượng pin nạp vào chẳng thấm tháp vào đâu. Một giờ sạc chỉ giúp pin tăng thêm khoảng 10%, thậm chí còn ít hơn nếu bạn vừa sạc vừa dùng. Thú thật, đôi khi vào ban ngày, nếu cần gấp một chút năng lượng để sử dụng, tôi vẫn sẽ dùng đến sạc nhanh.
Sạc chậm có thể là lựa chọn tối ưu nhất
Theo lẽ tự nhiên, rất khó để khẳng định chắc chắn liệu thói quen sạc chậm có tạo ra cải thiện đáng kể cho tuổi thọ pin hay không. Để có kết quả chính xác, chúng ta cần so sánh hai thiết bị giống hệt nhau với cùng cường độ sử dụng trong nhiều năm, chỉ khác biệt duy nhất ở cách sạc. Nhưng nhìn vào những chiếc điện thoại cũ của mình vẫn đang hoạt động rất tốt, tôi muốn tin rằng phương pháp này đã có hiệu quả. Ít nhất, tôi chưa bao giờ thấy thiết bị của mình bị nóng lên khi sạc. Và quan trọng hơn cả, nó giúp tôi thiết lập được một thói quen sạc pin lành mạnh và ổn định.
Tôi không phải là người duy nhất thực hiện sự thay đổi này. Rất nhiều người ngoài kia cũng đang hài lòng với việc sạc chậm vì những lý do tương tự.
