Chỉ còn vài tuần nữa, Google Chrome sẽ chính thức loại bỏ hầu hết các công cụ chặn quảng cáo thông qua bản cập nhật mới. Sau hai bản cập nhật dự kiến ra mắt vào mùa hè này, các tiện ích như uBlock Origin sẽ không thể hoạt động trên trình duyệt Chrome.
Lộ trình loại bỏ Manifest V2
Ngày 30 tháng 6 tới, Chrome 150 sẽ xóa cờ kExtensionManifestV2Disabled, lối thoát kỹ thuật cuối cùng mà người dùng nâng cao vẫn dựa vào để chạy các công cụ chặn quảng cáo thế hệ cũ. Tiếp theo, Chrome 151 dự kiến ra mắt vào tháng 7 sẽ xóa toàn bộ phần còn lại của nền tảng Manifest V2, chấm dứt hoàn toàn khả năng tương thích với các tiện ích xây dựng trên hệ thống cũ. Sau thời điểm đó, chỉ các tiện ích tương thích Manifest V3 mới hoạt động được trên Chrome.
Bối cảnh và ảnh hưởng trước đó
Kế hoạch chuyển sang Manifest V3 đã được Google công bố từ năm 2019. Làn sóng ảnh hưởng đầu tiên xảy ra vào năm 2024 khi Chrome bắt đầu vô hiệu hóa uBlock Origin, công cụ chặn quảng cáo phổ biến nhất thế giới. Kể từ đó, phần lớn người dùng buộc phải lựa chọn: hoặc chuyển sang phiên bản Manifest V3 là uBlock Origin Lite, hoặc tìm sang trình duyệt khác. Những người vẫn dùng được uBlock Origin nguyên bản là nhờ các lỗ hổng kỹ thuật còn sót lại. Với Chrome 150 và 151, những lỗ hổng đó sẽ bị bịt hoàn toàn.
Lý do từ Google và phản ứng từ cộng đồng
Google đưa ra lý do kỹ thuật và bảo mật cho quyết định này. Ông Devlin Cronin, kỹ sư của Google, giải thích: "Các tiện ích MV2 không còn được phép hoạt động trên bất kỳ phiên bản Chrome nào được hỗ trợ. Chúng tôi không thể duy trì chức năng này mãi mãi do độ phức tạp, nợ kỹ thuật tích lũy, cũng như các rủi ro bảo mật đi kèm." Ông cũng cho biết nhóm phát triển đã phát hiện nhiều lỗ hổng đặc thù của MV2 trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, lời giải thích này không xoa dịu được giới phê bình. Điểm mấu chốt là Manifest V3 giới hạn đáng kể khả năng chặn quảng cáo nâng cao và các công cụ bảo vệ quyền riêng tư so với Manifest V2. Trong khi đó, Google là công ty quảng cáo lớn nhất thế giới, với doanh thu quảng cáo chiếm phần lớn tổng doanh thu. Xung đột lợi ích này khiến tuyên bố "vì bảo mật" khó được chấp nhận hoàn toàn.
Tác động đến các trình duyệt khác
Đáng lo ngại hơn, tác động không dừng lại ở Chrome. Microsoft Edge và Opera, hai trình duyệt phổ biến khác đều xây dựng trên nền tảng Chromium, nhiều khả năng sẽ làm theo. Kỹ sư Google cũng lưu ý rằng các trình duyệt khác có thể tiếp tục hỗ trợ Manifest V2 nếu họ muốn, cho thấy đây là lựa chọn của Chrome chứ không phải yêu cầu kỹ thuật bắt buộc với toàn ngành.
Lựa chọn cho người dùng
Trước mắt, người dùng có hai lựa chọn thực tế. Một là chuyển sang uBlock Origin Lite, phiên bản tương thích Manifest V3, nhưng khả năng lọc quảng cáo bị giới hạn hơn đáng kể. Hai là chuyển sang các trình duyệt vẫn cam kết hỗ trợ Manifest V2, trong đó Firefox là lựa chọn được nhắc đến nhiều nhất. Dù không thoải mái bằng việc tiếp tục dùng Chrome, đây là con đường duy nhất để giữ nguyên trải nghiệm chặn quảng cáo đầy đủ. Ngoài ra, trình duyệt Brave dù sử dụng nền tảng Chromium nhưng được tích hợp sẵn công cụ chặn quảng cáo riêng, nhiều khả năng không bị ảnh hưởng bởi các bản cập nhật này.
