Theo trang Quan sát Kinh tế Trung Quốc (EEO), vào mùa xuân năm 2024, khi ngành công nghệ còn tranh cãi về tính hữu ích của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), tại hội nghị Create của Baidu, CEO Robin Li đã tuyên bố: “Chỉ cần biết nói, bạn có thể trở thành nhà phát triển ứng dụng”. Lúc đó, nhiều người cho rằng đây là viễn cảnh tham vọng, vì lập trình vốn là công việc chuyên môn cao. Tuy nhiên, chỉ sau hai năm, một cậu bé 8 tuổi đã xây dựng ứng dụng hoàn chỉnh bằng một câu lệnh, một người bình thường tạo thu nhập hàng chục triệu Nhân dân tệ qua nền tảng Miaoda, và hàng triệu người dùng phổ thông bắt đầu sáng tạo công cụ bằng ngôn ngữ tự nhiên. Sự phát triển của các công cụ lập trình bằng ngôn ngữ tự nhiên đang cho thấy hướng đi của Robin Li không còn là giả thuyết xa vời. Việc người dùng phổ thông xây dựng ứng dụng bằng cách mô tả nhu cầu thay vì viết mã đang trở thành xu hướng rõ nét trong ngành công nghệ toàn cầu.
AI hạ thấp rào cản lập trình
Một ví dụ được nhắc đến nhiều tại Hội nghị Baidu Create 2026 là câu chuyện của Phốc Mãn, học sinh tiểu học 8 tuổi đến từ Ôn Châu, Chiết Giang (Trung Quốc). Xuất phát từ nhu cầu thực tế giúp bạn học tìm người đi chung ô trong những ngày mưa, Phốc Mãn đã dùng ngôn ngữ tự nhiên truyền đạt yêu cầu cho nền tảng Miaoda. Kết quả là ứng dụng “Dada Ghép Ô” ra đời với đầy đủ tính năng: đăng tin, đi nhờ ô, ghép ô và hệ thống tích điểm. Chia sẻ tại sự kiện, Phốc Mãn hào hứng nói: “Dùng Miaoda giống như có chú Doraemon sống trong nhà. Em cảm thấy sau này thứ các bạn thích chia sẻ nhất ở trường không phải thẻ Ultraman hay trò chơi, mà là những cảm hứng sáng tạo. Chỉ cần trong đầu có ý tưởng kỳ lạ, nói với Miaoda là nó sẽ trở thành sự thật”.
Xét về mặt kỹ thuật, đây chưa phải sản phẩm đột phá. Nhưng về mặt biểu tượng, sự việc phản ánh sự thay đổi trong cách con người tương tác với công nghệ, rào cản kỹ thuật đang dần được dịch chuyển khỏi tầng giao tiếp người dùng. Sự thành công của Phốc Mãn không phải duy nhất. Theo EEO, năm 2026 ghi nhận sự trỗi dậy mạnh mẽ của các “cá nhân siêu việt”. Riêng quý I/2026, thành phố Bang Phụ, tỉnh An Huy (Trung Quốc) đã có 1.816 công ty một thành viên được thành lập, chiếm 74,82% tổng số doanh nghiệp mới cùng kỳ. Điều này cho thấy AI đang tạo cơ hội mới cho nhóm “nhà phát triển phi truyền thống” – những người không xuất thân từ ngành kỹ thuật nhưng có khả năng chuyển hóa nhu cầu thực tiễn thành sản phẩm số. Nhìn từ thực tế này, nhận định từng bị xem là “thiểu số” của Robin Li đã trở thành hiện thực mang tính tiêu chuẩn của ngành.
Từ cuộc đua Token đến chỉ số DAA
Không dừng lại ở đó, tại Hội nghị Baidu Create 2026 diễn ra vào ngày 13/5 vừa qua, CEO Robin Li tiếp tục đưa ra nhận định mới: “Trong kỷ nguyên Agent, chúng ta cần chú ý nhiều hơn tới chỉ số DAA (Daily Active Agents – số lượng agent hoạt động hàng ngày), thay vì chỉ tập trung vào mức tiêu thụ token”. Theo CEO Baidu, DAA mới là chỉ số phản ánh trực tiếp mức độ thịnh vượng của một hệ sinh thái AI. Ông lập luận rằng token không đại diện cho kết quả cuối cùng, mà chủ yếu phản ánh chi phí vận hành. Việc một hệ thống tiêu thụ nhiều token không đồng nghĩa với việc nó tạo ra giá trị lớn hơn, bởi bản thân token không thể phản ánh hiệu quả hay lợi nhuận mà hệ thống tạo ra. Đồng thời, CEO Robin Li dự đoán trong tương lai, số lượng agent hoạt động mỗi ngày trên toàn cầu có thể vượt mốc 10 tỷ. Trong vòng 12-24 tháng tới, DAA cũng có thể trở thành chủ đề nóng của ngành, dần trở thành một dạng đồng thuận mới.
Quan điểm này phần nào đi ngược với cách tiếp cận đang phổ biến trên thị trường, nơi nhiều nhà đầu tư vẫn xem token là chỉ báo tăng trưởng quan trọng. Thực tế, lịch sử phát triển AI cho thấy những quan điểm của Robin Li thường đi ngược lại số đông tại thời điểm đưa ra. Khi toàn ngành chạy đua thông số, ông chọn ứng dụng. Khi mọi người đặt cược vào chatbot, ông chọn Agent. Khi giá trị tập trung vào phần cứng (chip), ông dự báo cấu trúc “kim tự tháp ngược” nơi ứng dụng tạo ra giá trị lớn nhất.
Dẫu vậy, giới quan sát cho rằng còn quá sớm để khẳng định liệu dự đoán “mọi người đều có thể là nhà phát triển” có đủ sức thay đổi cấu trúc ngành phần mềm hay không. Những thách thức về độ ổn định sản phẩm, khả năng mở rộng quy mô, bảo mật dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ vẫn là rào cản lớn đối với làn sóng phát triển ứng dụng bằng AI. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra cho thấy AI đang từng bước thay đổi cách con người tiếp cận công nghệ. Và nếu xu hướng này tiếp tục được củng cố trong những năm tới, tuyên bố từng bị xem là quá lạc quan của CEO Robin Li có thể trở thành một trong những dấu mốc đáng chú ý của giai đoạn AI ứng dụng.
Theo EEO Nghiêm Khiết
