Bảo mật dữ liệu y tế trong kỷ nguyên số đang trở thành thách thức lớn, nhưng cũng mở ra cơ hội từ kinh nghiệm quốc tế. Tại Hội thảo quốc tế "Chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế và phát triển bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và ứng dụng tại Việt Nam" diễn ra ngày 18/6 tại Hà Nội, ông Frank Hester, Nhà sáng lập và Chủ tịch TPP - doanh nghiệp công nghệ y tế hàng đầu của Vương quốc Anh, nhấn mạnh rằng dữ liệu cần đến đúng người, đúng thời điểm và đúng mục đích, đồng thời vẫn bảo đảm quyền riêng tư của người bệnh.
Chuyển đổi số y tế và thách thức bảo mật
Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành động lực nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, dữ liệu y tế được xem là tài sản chiến lược của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển của hồ sơ bệnh án điện tử, bệnh viện thông minh và trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra bài toán bảo mật dữ liệu là một trong những thách thức lớn nhất đối với các hệ thống y tế toàn cầu.
Theo các chuyên gia từ TPP, quá trình số hóa y tế tạo ra khối lượng dữ liệu khổng lồ, từ hồ sơ bệnh án điện tử, kết quả xét nghiệm, dữ liệu chẩn đoán hình ảnh đến các ứng dụng theo dõi sức khỏe từ xa. Điều này giúp nâng cao hiệu quả điều trị nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo mật và quyền riêng tư.
Bảo mật và chia sẻ dữ liệu: Không đối lập
Ông Frank Hester cho rằng bảo mật và chia sẻ dữ liệu không phải là hai mục tiêu đối lập. Nhiều hệ thống y tế từng gặp khó khăn khi cân bằng giữa bảo vệ dữ liệu và khả năng tiếp cận thông tin phục vụ điều trị. Kinh nghiệm từ hệ thống y tế công của Anh do TPP thực hiện cho thấy vấn đề không nằm ở việc có chia sẻ dữ liệu hay không, mà là cách thức chia sẻ.
"Dữ liệu cần đến đúng người, đúng thời điểm và đúng mục đích, đồng thời vẫn bảo đảm quyền riêng tư của người bệnh", ông chia sẻ. Nếu dữ liệu bị cô lập trong từng bệnh viện, bác sĩ sẽ không có cái nhìn toàn diện về sức khỏe người bệnh. Ngược lại, khi dữ liệu được kết nối trên nền tảng thống nhất với cơ chế phân quyền và kiểm soát chặt chẽ, chất lượng điều trị được cải thiện đáng kể.
Bệnh viện thông minh: Dữ liệu là nền tảng
Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng hiểu lầm phổ biến là xem bệnh viện thông minh chỉ là đầu tư công nghệ hiện đại. Theo các chuyên gia, nền tảng quan trọng nhất của bệnh viện thông minh chính là dữ liệu. Chỉ khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và bảo mật hiệu quả, các công nghệ như AI, phân tích dữ liệu lớn hay hỗ trợ ra quyết định lâm sàng mới phát huy giá trị.
Tiến sĩ Hui-Chi Yeh, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của TPP, cho biết nhiều dự án tại khu vực cho thấy yếu tố quyết định thành công là khả năng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống nhất giữa các cơ sở y tế. Niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế số hình thành từ khả năng bảo vệ dữ liệu cá nhân, tính minh bạch và hiệu quả thực tế.
Bài học cho Việt Nam
Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử và hướng tới bệnh viện thông minh trên toàn quốc. Theo các chuyên gia, bên cạnh đầu tư hạ tầng công nghệ, Việt Nam cần chú trọng đến tiêu chuẩn bảo mật, cơ chế quản trị dữ liệu và năng lực bảo vệ an toàn thông tin.
Kinh nghiệm từ các hệ thống y tế tiên tiến cho thấy bảo mật phải được tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế và triển khai hệ thống. Chỉ khi dữ liệu được quản lý an toàn và minh bạch, người dân mới sẵn sàng tham gia vào các nền tảng y tế số, tạo nền tảng cho chuyển đổi số bền vững.
Bài toán bảo mật dữ liệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là điều kiện tiên quyết để xây dựng hệ sinh thái y tế số hiện đại, kết nối và lấy người bệnh làm trung tâm. Đây là hướng đi mà nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang theo đuổi.
