Theo BusinessInsider, Anthropic - công ty phát triển Claude AI - cho rằng Mỹ có thể tạo ra khoảng cách từ 12 đến 24 tháng so với Trung Quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tiên tiến, nhưng điều này chỉ khả thi nếu Mỹ và các đồng minh hành động nhanh chóng. Nhận định này được đưa ra trong một bài viết dài của Anthropic, phác thảo hai kịch bản cho cục diện AI vào năm 2028: một là Mỹ hạn chế hiệu quả khả năng tiếp cận năng lực tính toán AI của Trung Quốc, hai là không làm được điều đó.
Anthropic nhấn mạnh lợi thế hiện tại của Mỹ nằm ở năng lực tính toán, đặc biệt là khả năng tiếp cận các chip AI tiên tiến. Công ty cho rằng nhiệm vụ trước mắt không chỉ là mở rộng lợi thế mà còn phải tránh để lợi thế sẵn có bị lãng phí vì các lỗ hổng chính sách.
Anthropic cảnh báo "cửa sổ cơ hội" để duy trì khoảng cách này sẽ không kéo dài. Nếu Trung Quốc tiếp tục thu hẹp chênh lệch, cuộc đua giữa các phòng thí nghiệm AI của hai nước có thể trở nên sát nút hơn. Khi đó, các công ty có thể chịu áp lực phải tung ra mô hình mới nhanh hơn, trong khi thời gian dành cho kiểm tra an toàn và quản trị rủi ro bị rút ngắn.
Chip AI của Nvidia nằm trong nhóm công nghệ thường xuyên được nhắc đến trong các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đối với Trung Quốc. Anthropic cho rằng một cuộc đua quá cân bằng giữa các phòng thí nghiệm AI Mỹ và Trung Quốc sẽ khiến nỗ lực quản trị AI của cả ngành công nghiệp lẫn chính phủ trở nên khó khăn hơn. Đây là lý do Anthropic đặt vấn đề cạnh tranh công nghệ song song với an toàn AI, thay vì chỉ xem đây là câu chuyện về tốc độ phát triển mô hình.
Hai vấn đề trọng tâm: Kiểm soát xuất khẩu chip và trích xuất năng lực mô hình
Anthropic nhấn mạnh hai vấn đề chính: kiểm soát xuất khẩu chip và hành vi trích xuất năng lực từ mô hình AI. Theo công ty, Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ thông qua các kẽ hở trong kiểm soát chip, cũng như việc sử dụng một mô hình AI đã phát triển để huấn luyện mô hình nhỏ hơn.
Về chip, Anthropic kêu gọi Mỹ củng cố kiểm soát xuất khẩu, tăng ngân sách thực thi và đóng các lỗ hổng cho phép chip AI tiếp tục chảy vào Trung Quốc. Mỹ đã áp đặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ năm 2022, sau đó tiếp tục bổ sung các quy định liên quan đến Nvidia và AMD. Tuy nhiên, các nỗ lực né tránh kiểm soát vẫn tồn tại. Giới chức Mỹ từng cáo buộc một số bên tìm cách buôn lậu chip Nvidia tiên tiến bằng cách dán nhãn lại dưới tên khác. Điều này cho thấy chính sách hạn chế xuất khẩu chỉ có hiệu quả nếu đi kèm năng lực giám sát và thực thi.
Ở vấn đề thứ hai, Anthropic cho rằng Mỹ cần ngăn các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc rút trích năng lực từ những mô hình AI hàng đầu. Hồi tháng 2, công ty từng cáo buộc ba doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc gồm DeepSeek, MiniMax và Moonshot AI sử dụng Claude một cách "bất hợp pháp" để hỗ trợ phát triển mô hình riêng.
Dù vậy, không phải mọi ý kiến đều đồng thuận với nhận định Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Zhang Chi, cựu kỹ sư ByteDance và hiện là nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng AI Trung Quốc thực tế đang tụt xa hơn vì thiếu dữ liệu chất lượng cao và hạn chế tiếp cận chip tiên tiến.
