AlphaEvolve của Google DeepMind tạo đột phá trong toán học
Google DeepMind vừa công bố một báo cáo khoa học gây chấn động, trong đó hệ thống trí tuệ nhân tạo AlphaEvolve đã phá vỡ cùng lúc 5 kỷ lục về giới hạn dưới của số Ramsey. Đây là bài toán tổ hợp được coi là khó bậc nhất trong toán học, với các kỷ lục cũ đã tồn tại từ 6 đến 20 năm.
Phản ứng từ giới chuyên môn
Ông Demis Hassabis, CEO của DeepMind, ngay lập tức chia sẻ thông tin này và gọi đây là "một cột mốc lớn của AI trong lĩnh vực toán học". Yann LeCun, người đạt giải thưởng Turing, cũng lên tiếng chúc mừng nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh tầm quan trọng của thành tựu này.
Độ khó cực đoan của số Ramsey
Số Ramsey là một bài toán làm khó ngay cả những nhà toán học lỗi lạc. Paul Erdős, thầy của Terence Tao, từng nói rằng nếu người ngoài hành tinh đe dọa Trái Đất phải tính số Ramsey R(5,5) trong thời hạn nhất định hoặc đối mặt với diệt vong, lựa chọn hợp lý nhất của nhân loại là đầu hàng. Câu nói này phản ánh độ khó cực đoan của bài toán, khiến việc AlphaEvolve đạt được đột phá càng trở nên ấn tượng.
Chi tiết về các kỷ lục bị phá
Cụ thể, AlphaEvolve đã cải thiện giới hạn dưới của 5 số Ramsey kinh điển:
- R(3,13) từ 60 lên 61
- R(3,18) từ 99 lên 100
- R(4,13) từ 138 lên 139
- R(4,14) từ 147 lên 148
- R(4,15) từ 158 lên 159
Dù mỗi số chỉ tăng thêm một đơn vị, việc này được đánh giá là khó khăn hơn nhiều so với tăng cả bậc độ lớn ở các bài toán khác. Đáng chú ý, tất cả 5 đột phá này đều đến từ cùng một hệ thống AlphaEvolve.
Cách tiếp cận độc đáo của AlphaEvolve
AlphaEvolve không giải bài toán theo cách thông thường. Thay vì chờ con người thiết kế thuật toán tìm kiếm rồi để máy chạy, hệ thống này tự lý luận trong không gian thuật toán riêng. Nó sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn Gemini để liên tục cải thiện code, chạy thử, chấm điểm và giữ lại những thuật toán hiệu quả nhất.
Nhóm nghiên cứu DeepMind xác định AlphaEvolve đã tự phát minh ra 4 nhóm thuật toán khác nhau cho 28 giá trị R(r,s), từ phương pháp khởi đầu ngẫu nhiên đến các cấu trúc đại số phức tạp dựa trên đồ thị Paley và đồ thị thặng dư bậc hai.
Thành tích ấn tượng trước đó
Đây không phải lần đầu AlphaEvolve gây chấn động. Trước đó, hệ thống này đã phá kỷ lục 56 năm trong nhân ma trận, tối ưu lịch vận hành trung tâm dữ liệu của Google và phát hiện các sơ đồ đơn giản hóa cấu trúc chip AI. Khi một hệ thống tự phát hiện thuật toán để tối ưu hóa quá trình huấn luyện của mình, ranh giới giữa công cụ và chủ thể sáng tạo ngày càng trở nên mờ nhạt.
Sự kiện này không chỉ khẳng định tiềm năng của AI trong việc giải quyết các vấn đề toán học phức tạp mà còn mở ra hướng đi mới cho nghiên cứu khoa học trong tương lai.
