Sinh viên FPT phát triển VISTA: AI mô phỏng thị lực giúp bệnh nhân 'thấy' bệnh mắt
Trong lĩnh vực nhãn khoa hiện nay, một nghịch lý đáng chú ý đang tồn tại tại nhiều cơ sở y tế. Dù được bác sĩ giải thích kỹ lưỡng về tình trạng bệnh lý, phần lớn bệnh nhân vẫn gặp khó khăn trong việc hình dung chính xác mức độ suy giảm thị lực sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của họ. Khoảng cách giữa các thông số chuyên môn khô khan và cảm nhận cá nhân thực tế chính là rào cản lớn, khiến việc ra quyết định điều trị trở nên phức tạp và thiếu chính xác.
Giải pháp VISTA: Công nghệ AI biến dữ liệu y khoa thành trải nghiệm thực tế
Để giải quyết thách thức này, một nhóm sinh viên tài năng gồm Nguyễn Hữu Lượng, Cao Tấn Lộc, Phan Thành Hưng, Bùi Trung Kiên, Đoàn Hoài Ánh Dương và Lê Lý Đức đã cùng nhau phát triển VISTA – một giải pháp mô phỏng thị giác tiên tiến tích hợp trí tuệ nhân tạo. Hệ thống đột phá này cho phép người bệnh trực tiếp "thấy" và cảm nhận tình trạng thị lực của chính mình thông qua các kịch bản đời thực sống động.
Thay vì chỉ nghe tư vấn thuần túy từ bác sĩ, bệnh nhân giờ đây có thể trải nghiệm các tình huống cụ thể như lái xe ban đêm, đọc chữ nhỏ trên sách báo, hay quan sát trong môi trường thiếu sáng. Điều này giúp họ hình dung rõ ràng hơn về những khó khăn thực tế mà họ có thể gặp phải trong sinh hoạt hàng ngày.
Công nghệ đột phá kết hợp Thị giác máy tính và Deep Learning
Về mặt kỹ thuật, VISTA là sự kết hợp tinh tế giữa Computer Vision (Thị giác máy tính) và Deep Learning (Học sâu). Hệ thống xử lý trực tiếp trên từng khung hình video theo cơ chế quang học của mắt người, tạo ra trải nghiệm chân thực và chính xác.
- Đối với tật khúc xạ: Thuật toán dựa trên tham số diop giả lập để làm mờ vùng nhìn tùy theo mức độ cận thị hoặc viễn thị, giúp bệnh nhân hiểu rõ tác động của từng mức độ điều chỉnh.
- Đối với đục thủy tinh thể: AI chủ động giảm độ tương phản, hạ độ bão hòa màu và tạo nhiễu hạt để tái hiện chính xác hiện tượng mờ đục lâm sàng mà bệnh nhân đang trải qua.
Một thành phần quan trọng khác của hệ thống là chatbot tích hợp Gemini, đóng vai trò tư vấn ngữ cảnh dựa trên kho dữ liệu y khoa đã được kiểm soát chặt chẽ. Công cụ này hỗ trợ giải đáp thắc mắc tức thời cho bệnh nhân, cung cấp thông tin bổ sung trong quá trình trải nghiệm.
Đặc biệt, phiên bản web của dự án sử dụng thuật toán nhận diện khuôn mặt tiên tiến để ước lượng khoảng cách người dùng, đảm bảo tính chính xác tương tự các bảng đo thị lực tiêu chuẩn được sử dụng trong phòng khám chuyên khoa.
Từ ý tưởng đến thực tiễn: Hành trình ứng dụng vào hệ thống y tế
Dự án VISTA không dừng lại ở mức mô hình thử nghiệm trong phòng lab. Sau khi nhận được học bổng khởi nghiệp trị giá 50 triệu đồng từ Trường Đại học FPT, nhóm sinh viên đã chủ động phối hợp với các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực nhãn khoa để hiệu chỉnh và tối ưu hóa các thông số kỹ thuật.
Một đại diện của nhóm chia sẻ: "Chúng tôi tập trung vào việc chuyển đổi dữ liệu y khoa khô khan thành những trải nghiệm thực tế sống động. VISTA không có mục đích cạnh tranh với các thiết bị chẩn đoán chuyên sâu, mà đóng vai trò như một cầu nối quan trọng, giúp bệnh nhân hiểu sâu sắc hơn về vấn đề của mình trước khi quyết định can thiệp y tế."
BS.CKII Nguyễn Hữu Đức – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng, đánh giá cao tính thực tiễn của dự án: "VISTA giúp tăng cường đáng kể sự hợp tác và tin tưởng của bệnh nhân vào phác đồ điều trị được đề xuất. Khi bệnh nhân có thể tự mình trải nghiệm và hiểu rõ tình trạng của mình, họ sẽ chủ động và tích cực hơn trong quá trình điều trị."
Hiện tại, mô hình Studio Care – không gian trải nghiệm thị giác tích hợp công nghệ VISTA – đã chính thức được bàn giao và vận hành tại Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng từ tháng 02/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe.
Định hướng phát triển tương lai: Mở rộng mô phỏng các bệnh lý phức tạp
Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Nguyễn Trọng Luân, nhóm phát triển VISTA đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống để có thể mô phỏng các bệnh lý mắt phức tạp hơn như Glôcôm (thiên đầu thống) hay thoái hóa điểm vàng. Những bệnh lý này thường khó hình dung và giải thích cho bệnh nhân bằng phương pháp truyền thống.
Định hướng dài hạn của nhóm là xây dựng một nền tảng giáo dục thị giác đồng bộ và toàn diện, nơi trí tuệ nhân tạo trở thành công cụ đắc lực giúp người dân chủ động hơn trong việc chăm sóc và có trách nhiệm hơn với sức khỏe đôi mắt của chính mình. Sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và y học hiện đại trong dự án VISTA hứa hẹn sẽ mang lại những thay đổi tích cực trong cách tiếp cận chẩn đoán và điều trị các bệnh về mắt tại Việt Nam.
