Ngành công nghiệp chip đang đối mặt với cuộc khủng hoảng thiếu hụt nghiêm trọng, khi nhu cầu từ các hệ thống AI tự hành bùng nổ. Intel buộc phải tăng giá dòng chip Xeon hai lần trong vòng một năm, trong khi AMD tiến gần đến mốc 50% thị phần CPU máy chủ. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến phân khúc máy chủ mà còn lan rộng sang các thiết bị phổ thông như Chromebook, khiến thời gian chờ hàng kéo dài đến một năm.
Nguyên nhân từ AI tự hành
Theo các nguồn tin trong chuỗi cung ứng, nguyên nhân chính của làn sóng thiếu chip lần này đến từ sự phát triển vượt bậc của AI tự hành – loại trí tuệ nhân tạo có khả năng tự lên kế hoạch và thực hiện nhiệm vụ mà không cần sự can thiệp từng bước của con người. Nhu cầu tính toán khổng lồ từ các hệ thống này đã tạo áp lực chưa từng có lên cả chip đồ họa (GPU) và chip xử lý (CPU).
Tỷ lệ GPU so với CPU trong các trung tâm dữ liệu đã giảm từ 8:1 xuống còn 4:1, và xu hướng này đang tiếp tục thu hẹp về mức 1:1. Điều này cho thấy CPU đang dần lấy lại vai trò quan trọng trong các hệ thống AI, sau một thời gian dài bị GPU lấn át.
Intel dồn lực cho máy chủ
Trước áp lực cung không đủ cầu, Intel đã quyết định ưu tiên toàn bộ năng lực sản xuất có hạn của mình cho dòng chip Xeon, loại CPU cao cấp dành cho máy chủ. Hệ quả là thị trường laptop và máy tính để bàn bị bỏ ngỏ, tạo ra cơ hội lớn cho các đối thủ như AMD và MediaTek.
Tờ DigiTimes dẫn nguồn từ chuỗi cung ứng cho biết nhu cầu chip Xeon của Intel đang ở mức cao nhất từ trước đến nay và công ty không thể đáp ứng kịp. Để tối đa hóa doanh thu, Intel thậm chí đang sử dụng lại các mảnh silicon tái chế từ quá trình sản xuất – một biện pháp hiếm gặp cho thấy mức độ căng thẳng của nguồn cung.
Giá chip Xeon đã tăng 10% vào năm ngoái và tiếp tục tăng thêm 10% trong tháng trước. Các đợt tăng giá tiếp theo được dự báo sẽ diễn ra trong các quý tới, ảnh hưởng không chỉ đến dòng chip cao cấp mà còn lan sang các dòng chip phổ thông dành cho người dùng thông thường.
AMD và MediaTek hưởng lợi
Trong khi Intel gặp khó khăn, AMD đang tiến gần đến mốc 50% thị phần CPU máy chủ, một điều từng được coi là không tưởng chỉ vài năm trước. Dòng chip EPYC Venice thế hệ mới của AMD, được chế tạo trên tiến trình 2 nanomet của TSMC và dựa trên kiến trúc Zen 6, dự kiến ra mắt trong năm nay, càng gây thêm sức ép lên Intel.
MediaTek, tập đoàn thiết kế chip lớn của Đài Loan, cũng đang hưởng lợi từ tình trạng này. Hãng dự kiến lần đầu tiên ghi nhận mức tăng trưởng xuất xưởng chip xử lý vượt 40% trong năm 2026, nhờ vào việc lấp đầy khoảng trống mà Intel để lại trên thị trường Chromebook và các thiết bị giá rẻ.
NVIDIA cũng không đứng ngoài cuộc. Hãng chip đồ họa lớn nhất thế giới đang phát triển CPU riêng mang tên Vera, nhằm giảm phụ thuộc vào chip xử lý của bên thứ ba cho các nền tảng AI của mình.
Chromebook khan hàng cả năm
Tình trạng thiếu hụt không chỉ xảy ra ở phân khúc máy chủ. Các nền tảng phổ thông như Chromebook hiện có thời gian chờ hàng lên đến một năm – một con số bất thường với thiết bị vốn được thiết kế để sản xuất đại trà và giá rẻ.
MediaTek, từ lâu đã tham gia sâu vào nền tảng Chromebook, đang tận dụng cơ hội này để mở rộng thị phần. Hãng cho biết sẽ công bố chi tiết kế hoạch năm 2026 tại hội nghị kết quả kinh doanh vào ngày 30/4.
Tăng sản xuất nhưng chưa đủ
Cả ba nhà sản xuất Intel, AMD và MediaTek đều đang mở rộng công suất, nhưng giới phân tích nhận định rằng các khoản đầu tư này sẽ giúp doanh thu tăng thêm chứ khó có thể giải quyết được tình trạng thiếu hụt ở quy mô hiện tại.
Đà tăng giá chip xử lý dự kiến sẽ tiếp diễn trong các quý tới, ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường từ máy chủ cao cấp đến các thiết bị tiêu dùng phổ thông. Người tiêu dùng và doanh nghiệp có thể phải chuẩn bị cho một giai đoạn dài đối mặt với giá thành cao và thời gian chờ đợi kéo dài.
