Trí tuệ nhân tạo (AI) đã phát hiện hàng trăm trận động đất chưa từng được biết đến trước đây bên dưới lớp băng Nam Cực, bao gồm cả một số trận ở một nơi không ngờ tới: ở giữa một mảng kiến tạo.
Phát hiện đáng ngạc nhiên
Các phát hiện được công bố cuối tháng 5 trên tạp chí Science tiết lộ châu Nam Cực hoạt động địa chấn mạnh mẽ hơn so với hiểu biết trước đây và các công nghệ mới có thể giúp khám phá những trận động đất ẩn giấu ở những vị trí không ngờ tới.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã sử dụng một loại hình AI để phân tích lại dữ liệu địa chấn được thu thập từ 49 trạm địa chấn trong hai thập niên qua: một bộ dữ liệu từ năm 2001 đến năm 2004, và một bộ dữ liệu khác từ năm 2012 đến năm 2015.
Dữ liệu cho thấy hơn 500 trận động đất chưa từng được ghi nhận trước đây ở độ sâu khoảng 100-150km bên dưới sông băng David, một sông băng trải dài gần 1.100km, nối giữa đông và tây Nam Cực.
Động đất giữa mảng kiến tạo
Các trận động đất ở độ sâu trên 80km được gọi là động đất có độ sâu trung bình. Loại động đất này thường chỉ xuất hiện tại các ranh giới mảng kiến tạo, nơi một mảng kiến tạo lặn xuống dưới một mảng khác. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng những trận động đất này đang xảy ra ở ngay giữa mảng kiến tạo, cách xa các ranh giới mảng đang hoạt động.
Long Ho, nhà địa chất học tại Đại học Alabama và là tác giả đầu tiên của bài báo mới, cho biết các trận động đất được phát hiện có độ lớn dao động từ 1,6 đến 3,5 độ. Theo ông Ho, thật đáng ngạc nhiên khi thấy nhiều trận động đất ở những độ sâu này, cách xa ranh giới mảng, nhưng các trận động đất tương tự có thể đang xảy ra ở các vùng địa lý khác và không được chú ý do cường độ nhỏ.
Vai trò của AI trong tương lai
AI có thể giúp xác định những trận động đất ẩn giấu đó bằng cách phân tích lại dữ liệu địa chấn trong quá khứ. "Khi các công cụ học máy tiếp tục cải tiến, chúng có thể tiết lộ rằng các trận động đất sâu trong nội địa lục địa phổ biến hơn so với những gì hiện được ghi nhận. Nếu vậy, vai trò của các sự kiện như vậy có thể cần phải được đánh giá lại", ông Ho nói.
Richard Alley, một nhà băng hà học tại Đại học Bang Penn, người không tham gia vào bài báo mới, chia sẻ với Live Science: "Giờ đây, chúng ta biết rằng sự thiếu hụt rõ ràng của các trận động đất thực chất là do thiếu các công cụ để lắng nghe các trận động đất".
Ông Ho cho biết, các trận động đất được phát hiện không đủ mạnh để đe dọa các dải băng bao phủ bên trên hoặc hệ sinh thái Nam Cực. Ông hy vọng sẽ khám phá xem trọng lượng khổng lồ của dải băng Nam Cực có thể đóng góp như thế nào vào vị trí của các trận động đất, và những thay đổi trong dải băng có thể ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động địa chấn bên dưới.
Theo Live Science
