AI Bước Vào Thế Giới Thể Hình: Từ Lời Khen Đến Cảnh Báo Thực Tế
Theo báo cáo từ New York Times, cách đây hai tháng, nhà nghiên cứu Chris Cohen đã tải lên chatbot AI Claude dữ liệu chạy bộ tích lũy hơn một thập kỷ và yêu cầu hệ thống giúp xây dựng kế hoạch luyện tập cho giải bán marathon. Như thường lệ, AI đưa ra lời nhận xét điển hình: “Tin tốt là nền tảng thể lực của bạn rất tốt.” Trên thực tế, Cohen thừa nhận anh chưa thuộc nhóm chạy nhanh của câu lạc bộ. Tuy nhiên, việc quan sát Claude phân tích các tệp GPS từ ứng dụng Strava và xác định những điểm nổi bật như kỷ lục marathon cá nhân hay cung đường trail đầy thử thách đã mang lại cảm giác dễ chịu.
Nhưng mọi thứ nhanh chóng thay đổi khi hệ thống chia sẻ “thật lòng” về tình trạng hiện tại. Dữ liệu chỉ ra cường độ chạy của Cohen đã giảm mạnh, với hoạt động duy nhất duy trì đều đặn là một buổi chạy cuối tuần. AI cảnh báo nếu cố gắng quay lại tập luyện nghiêm túc quá sớm, nguy cơ chấn thương sẽ rất cao. “Gáo nước lạnh” này khiến Cohen chột dạ, nhưng đồng thời thuyết phục anh rằng AI đáng để lắng nghe. Hệ thống tiếp tục hỏi về mục tiêu, tình trạng thể lực và bài tập yêu thích, rồi chỉ vài phút sau, đã xây dựng một kế hoạch cá nhân hóa dựa phần nào trên phương pháp của huấn luyện viên huyền thoại Jack Daniels. Không lâu sau, Cohen bắt đầu “check-in” với huấn luyện viên AI sau mỗi buổi tập, thậm chí điều chỉnh tốc độ ngay trong lúc chạy để nhận sự “tán thành” từ nó.
AI Len Lỏi Vào Lĩnh Vực Thể Dục Thể Thao
Thực tế, AI đang nhanh chóng xâm nhập vào ngành thể hình. Một khảo sát vào tháng 12 năm ngoái cho thấy 67% người tập gym đã sử dụng phần mềm fitness tích hợp AI trong năm 2025. Năm 2024, Strava bổ sung tính năng tóm tắt buổi tập bằng AI cho người dùng trả phí và mua lại Runna, một chương trình huấn luyện tự động sử dụng AI để điều chỉnh giáo án. Năm ngoái, Peloton giới thiệu hệ thống AI có khả năng đếm số lần tập và đưa ra phản hồi về tư thế thông qua camera tích hợp.
Tuy nhiên, nhiều người đơn giản chỉ sử dụng các mô hình AI đa năng như Claude hay ChatGPT làm huấn luyện viên. Trong khi ứng dụng fitness chuyên biệt thường cung cấp tính năng giới hạn, chatbot AI có tính linh hoạt cao và sẵn sàng trả lời gần như mọi câu hỏi liên quan đến tập luyện.
Chinh Phục Kỷ Lục Cá Nhân Với Sự Hỗ Trợ Của AI
Đối với vận động viên có kinh nghiệm, AI có thể đóng vai trò trợ lý giúp cấu trúc và hoàn thiện kế hoạch. Daylen Yang, kỹ sư phần mềm 30 tuổi tại San Francisco, lần đầu sử dụng ChatGPT khi chuẩn bị cho giải half Ironman bao gồm bơi 1,93km, đạp xe 90km và chạy 21km. Anh hỏi chatbot cách cải thiện thành tích cá nhân thêm gần 30 phút và ngay lập tức nhận được kế hoạch khả thi. Trong ngày thi đấu, dù đối mặt với cái nóng khắc nghiệt của sa mạc Utah, anh vẫn đạt mục tiêu.
Dù vậy, công nghệ không phải lúc nào cũng vận hành trơn tru. Khi quay lại ChatGPT để lên kế hoạch cho giải marathon mùa thu, tổng quãng đường chạy hàng tuần bị tính sai – một lỗi AI thường gặp khi xử lý toán học đơn giản. Sau khi chỉnh sửa, Yang cho biết AI vẫn chứng minh được giá trị, đưa ra hướng dẫn về tốc độ, đau sau tập và dinh dưỡng. AI cũng giúp “giữ cái tôi” của anh trong tầm kiểm soát; khi đặt mục tiêu quá tham vọng, chatbot đề xuất con số thực tế hơn. Chín tuần sau, Yang chỉ kém mục tiêu đó đúng tám giây. Anh nói đùa với bạn bè: “Tất cả là nhờ CoachGPT,” dù thừa nhận phần lớn thành công đến từ kế hoạch rõ ràng và sự kiên trì.
Một số vận động viên khác cũng tìm đến AI cho bài tập sức mạnh. Victoria Boyd, người tập tạ tại Las Vegas, nhờ ChatGPT tư vấn sau ca phẫu thuật đầu gối khiến mức deadlift tối đa giảm từ 152kg xuống 61kg. Quyết tâm lấy lại phong độ, Boyd, 44 tuổi, nhận thấy kế hoạch do AI đề xuất khá hợp lý với cấu trúc tăng dần độ khó. Cô duy trì trao đổi thường xuyên để chia sẻ cảm nhận và ghi lại dinh dưỡng, dần trân trọng sự động viên lẫn “tình yêu nghiêm khắc” mà AI mang lại. “Nó kiểu như: ‘Bạn chưa đạt lượng protein cần thiết. Hãy uống ngay một ly shake,’” cô kể. Kết quả là Boyd đã lấy lại sức mạnh như trước khi phẫu thuật.
Yếu Tố Con Người Và Những Hạn Chế Của AI
Đối với một số người, trải nghiệm với huấn luyện viên thật đã định hình cách nhìn nhận AI. Chris Doenlen, 38 tuổi, từng là huấn luyện viên thể lực trước khi làm việc tại Anthropic, công ty phát triển Claude. Anh sử dụng AI hỗ trợ tập luyện đạp xe đường dài tại dãy Cascade, gần nơi sống ở bang Washington. Doenlen nhận xét kế hoạch từ Claude hợp lý và tương tự những gì huấn luyện viên con người có thể xây dựng, nhưng cũng chỉ ra hạn chế: “Nó chỉ dựa trên những gì bạn cung cấp, tồn tại trong một khoảng chân không,” trong khi huấn luyện viên giỏi dựa vào ngữ cảnh và tín hiệu phi ngôn ngữ.
Jon Mott, huấn luyện viên chạy bộ tại Florida, cho rằng mối quan hệ con người là yếu tố cốt lõi. Tuy vậy, khi chuẩn bị cho giải bán marathon mùa thu năm ngoái, anh quyết định thử nghiệm. Dù quản lý đội ngũ sáu huấn luyện viên làm việc với khoảng 200 vận động viên, Mott giao việc huấn luyện của chính mình cho ChatGPT. Mott, 39 tuổi, từng ba lần đạt chuẩn vòng loại Olympic Mỹ ở cự ly marathon với thành tích tốt nhất 2 giờ 17 phút. AI quá tập trung vào thông số này và đưa ra bài tập mà anh “không thể thực hiện nổi”. Ngoài ra, chatbot đề xuất thời gian nghỉ trước race dài hơn bình thường, khiến anh cảm thấy ì ạch khi xuất phát và lỡ mục tiêu hơn bốn phút.
Dù vậy, Mott không hoàn toàn phủ nhận công nghệ. Theo anh, khả năng cung cấp dịch vụ huấn luyện cơ bản với chi phí thấp và dễ tiếp cận có thể mang lại giá trị lớn cho nhiều người. “Tôi muốn chê nó 100%,” anh nói, “nhưng tôi không thể.”
Vượt Qua Rào Cản Ban Đầu Với Sự Hỗ Trợ Của AI
Theo Mott, người mới tập luyện vốn không tiếp cận được huấn luyện viên sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ AI. Dustin Carl, tư vấn phần mềm tại Calgary (Canada), là ví dụ điển hình. Anh từng thử chạy bộ vài năm trước nhưng không duy trì được. Lần này, ChatGPT tạo ra kế hoạch và liên tục điều chỉnh dựa trên phản hồi. Một số huấn luyện viên lo ngại giáo án do AI tạo ra có thể làm tăng nguy cơ tập luyện quá sức hoặc chấn thương, nhưng nhiều người được phỏng vấn cho biết AI của họ khá “thận trọng”.
Carl cung cấp dữ liệu nhịp tim và phục hồi, và AI đã giảm cường độ khi cơ thể anh chịu áp lực, giúp tránh tình trạng kiệt sức như trước. “Có một ngưỡng mà bạn phải vượt qua trước khi việc chạy từ ‘cực hình’ trở nên thú vị,” anh nói. AI cũng đưa ra lời khuyên về chấn thương, tập bổ trợ, thậm chí hỗ trợ tinh thần. Tuy vậy, Carl vẫn giữ thái độ hoài nghi: “Nếu bạn đủ tỉnh táo để hiểu rằng nó có thể chỉ nói điều bạn muốn nghe, bạn vẫn có thể tận dụng nó rất nhiều.” Hiện anh đang hướng tới mục tiêu hoàn thành giải marathon và chia sẻ: “Tâm trạng của tôi tốt hơn rất nhiều kể từ khi bắt đầu chạy. Tôi nghĩ đây sẽ trở thành một phần trong cuộc sống của tôi.”
