PGS, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân cho rằng dù trí tuệ nhân tạo (AI) có thể một ngày đạt trình độ tương đương con người, nhưng AI không thể thay thế họa sĩ trong vai trò là "cầu nối" giữa bài viết và bạn đọc. Nhận định này được đưa ra tại buổi Khai mạc Triển lãm Minh họa trên báo, diễn ra chiều 18/6 tại trụ sở Báo Nhân Dân, Hà Nội. Triển lãm là hoạt động kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Triển lãm trưng bày gần 90 tác phẩm của 23 họa sĩ
Triển lãm giới thiệu khoảng 90 bức tranh minh họa trên báo của 23 họa sĩ thuộc nhiều thế hệ, từ những tên tuổi mỹ thuật Việt trước thời kỳ Đổi Mới như PGS, Nhà giáo Nhân dân Lê Anh Vân, đến các tác giả đóng góp cho sự phát triển mỹ thuật sau Đổi Mới như Đào Hải Phong, Phạm An Hải. Triển lãm cũng có sự góp mặt của các họa sĩ đương đại được giới chuyên môn quan tâm như Bùi Tiến Tuấn, Vũ Đình Tuấn, cùng các họa sĩ trẻ với bảng màu phong phú như Trần Xuân Bình, Nguyễn Văn Đức.
Tranh minh họa: Lời dẫn dụ vào thế giới chữ nghĩa
Phát biểu khai mạc, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, ông Lê Quốc Minh, nhấn mạnh báo chí góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, lan tỏa giá trị nhân văn và nâng cao thẩm mỹ công chúng. Mỹ thuật luôn hiện diện quan trọng, làm phong phú ngôn ngữ biểu đạt và tạo bản sắc cho ấn phẩm báo chí. Trong thời đại công nghệ, sự sáng tạo, chiều sâu văn hóa và bản sắc cá nhân càng trở nên quan trọng. Ông Lê Quốc Minh khẳng định: "Công nghệ có thể hỗ trợ nhưng không thể thay thế cảm xúc, khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội của con người."
Họa sĩ Lê Anh Vân cũng khẳng định họa sĩ và tác phẩm là cầu nối cần thiết giữa nội dung báo chí và bạn đọc. Tranh minh họa tạo ấn tượng đầu mạnh mẽ, dẫn dụ độc giả đi sâu vào thế giới chữ nghĩa. Họa sĩ minh họa cần nắm bắt tinh thần bài báo, có hiểu biết văn học, báo chí, xã hội, cùng năng lực tư duy nhanh, tạo hình tốt và trí tưởng tượng phong phú. Việc thể hiện được "thần" của bài viết, kết hợp suy nghiệm cá nhân, gây ấn tượng với độc giả và vẽ kịp hạn chót là công việc không đơn giản. Chính độ phức tạp và yêu cầu "cảm nhận" khiến AI không thể thay thế họa sĩ, dù AI có thể vẽ giỏi tương đương trong tương lai.
Sức gợi mở của tranh minh họa
Chia sẻ với Tri thức - Znews, họa sĩ Lê Anh Vân cho biết tranh minh họa truyền tải thông tin theo hình thức thú vị: vừa hiển lộ cốt tủy bài báo qua ngôn ngữ hội họa, vừa có sức gợi rộng hơn ảnh, mời gọi độc giả suy tưởng thêm. Triển lãm cho thấy sự gắn bó giữa báo chí, văn chương và mỹ thuật ở Việt Nam qua thời gian, đóng góp vào bản sắc nhân văn của báo chí cách mạng. Báo Nhân Dân nhiều năm qua duy trì sự đồng hành của họa sĩ trên các ấn phẩm, từ truyện ngắn, thơ, tùy bút đến các số báo đặc biệt và sự kiện lớn. Đó là sự gắn bó nghề nghiệp bền bỉ, vun đắp bằng sự tôn trọng lẫn nhau giữa người làm báo và người làm nghệ thuật.
