75% CIO thừa nhận hối hận về quyết định đầu tư AI vội vàng
Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ trong 18 tháng qua đã đẩy nhiều doanh nghiệp vào trạng thái "sợ bỏ lỡ cơ hội" cực độ. Tuy nhiên, sau những khoản đầu tư khổng lồ lên đến hàng triệu USD, một thực tế phũ phàng đang dần lộ diện. Phần lớn các Giám đốc Công nghệ (CIO) hiện đang cảm thấy nuối tiếc về những quyết định mua sắm nền tảng AI vội vã của mình.
Khảo sát tiết lộ con số đáng báo động
Theo khảo sát mới nhất từ nhà cung cấp giải pháp điều phối AI Dataiku, có tới 75% số CIO được hỏi thừa nhận họ cảm thấy hối tiếc về ít nhất một lựa chọn nền tảng hoặc nhà cung cấp AI lớn trong vòng 1,5 năm qua. Sự thất vọng này không chỉ xuất phát từ việc công cụ không đạt kỳ vọng ban đầu, mà còn đến từ những kết quả AI "không thể giải thích nổi" đang đẩy các nhà lãnh đạo công nghệ vào thế khó xử trước hội đồng quản trị.
Một con số đáng chú ý khác là 29% CIO cho biết họ từng bị yêu cầu phải giải trình về các kết quả đầu ra của AI mà chính họ cũng không thể hiểu hoàn toàn. Kurt Muehmel, Trưởng bộ phận chiến lược AI tại Dataiku, bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc các doanh nghiệp đang vận hành dựa trên những hệ thống mà họ không kiểm soát được. Ông nhận định: "Trong cơn phấn khích muốn triển khai công nghệ, chúng ta đã đi nhanh hơn khung quản trị từ một đến hai bước."
Bẫy chi phí chuyển đổi và áp lực từ cấp trên
Nỗi hối hận của các CIO còn gắn liền với một thuật ngữ kinh tế quen thuộc: chi phí chuyển đổi. Nhiều công ty khi triển khai các đại lý AI đã gắn chặt hạ tầng của mình vào một nhà cung cấp cụ thể, tạo ra kịch bản rủi ro cao khi một mô hình AI tốt hơn xuất hiện trên thị trường. Việc bóc tách logic từ hệ thống cũ để chuyển sang nền tảng mới trở nên cực kỳ đắt đỏ và phức tạp về mặt kỹ thuật.
Áp lực từ ban lãnh đạo cấp cao cũng đang đè nặng lên vai các CIO. Khảo sát của Dataiku cho thấy khoảng 60% CIO cho biết các CEO đã bắt đầu đặt câu hỏi nghi vấn về quyết định chọn nhà cung cấp AI của họ. Đáng chú ý hơn, 71% tin rằng ngân sách dành cho AI sẽ bị cắt giảm hoặc đóng băng nếu các mục tiêu đề ra không được đáp ứng vào giữa năm 2026.
Tomas Kazragis, Phó Chủ tịch kỹ thuật tại Omnisend, thừa nhận ông từng bị cuốn vào làn sóng cường điệu và thúc ép kết quả quá mức. Ông chia sẻ: "Trong giai đoạn đầu, công ty chúng tôi đã yêu cầu nhân viên hành động mà không có mục tiêu xác định rõ ràng hoặc kết quả có thể đo lường được." Ông nhận định thị trường AI hiện tại là sự pha trộn phức tạp giữa những lời hứa hão huyền và những đổi mới thực sự có giá trị.
Giai đoạn chuyển dịch từ thử nghiệm sang trách nhiệm
Dù nhiều CIO đang đối mặt với sự hối tiếc, một số chuyên gia lại coi đây là chi phí tất yếu của quá trình đổi mới công nghệ. Lior Gavish, nhà đồng sáng lập và Giám đốc Công nghệ của Monte Carlo, cho rằng những thất bại ban đầu là điều thiết yếu trong một lĩnh vực tiến hóa nhanh như AI. Theo ông, thị trường đang chuyển dịch từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư (ROI).
"Doanh nghiệp hiện không còn thỏa mãn với các bản demo hào nhoáng mà bắt đầu đặt ra những câu hỏi hóc búa hơn về độ tin cậy, quản trị và lợi nhuận thực tế," Gavish nhấn mạnh. Sự tập trung của thị trường đang chuyển dần từ tốc độ triển khai sang lòng tin và tính kỷ luật trong vận hành hệ thống AI.
Tuy nhiên, Maya Mikhailov, CEO của SAVVI AI, chỉ ra một khoảng cách lớn giữa những lời hứa hẹn mà các nhà cung cấp bán cho cấp quản lý và thực tế về mức độ sẵn sàng của dữ liệu tại doanh nghiệp. Bà nhấn mạnh: "Chiến lược 'mua ChatGPT rồi tính sau' không phải là một chiến lược kinh doanh đúng đắn. Trong kịch bản đó, các CIO thường là người phải 'giơ đầu chịu báng' cho những quyết định mang tính cảm tính từ ban lãnh đạo."
Bài học cho tương lai
Cuộc chơi AI giờ đây không còn dành cho những doanh nghiệp nhanh chân nhưng thiếu tính toán chiến lược. Để sống sót qua giai đoạn "tỉnh mộng" này, các tổ chức cần xác định rõ nhu cầu thực tế và mức độ phức tạp của công nghệ thay vì chạy theo những xu hướng nhất thời. Việc xây dựng khung quản trị vững chắc và đánh giá kỹ lưỡng trước khi đầu tư sẽ trở thành yếu tố then chốt quyết định thành bại của các dự án AI trong tương lai.
Thị trường AI đang bước vào giai đoạn chín muồi hơn, nơi giá trị thực tế và khả năng đo lường kết quả sẽ thay thế cho những lời hứa hẹn công nghệ. Các doanh nghiệp cần học hỏi từ những bài học đắt giá của giai đoạn đầu để xây dựng chiến lược AI bền vững và hiệu quả trong dài hạn.
