Bộ Dân tộc và Tôn giáo được ghi nhận thành tích, tập trung khắc phục hạn chế
Thông báo số 191/TB-VPCP vừa được công bố, nêu rõ rằng ngay từ những tháng đầu năm 2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động và quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, kế hoạch công tác đã đề ra. Mục tiêu chính là thực hiện hiệu quả các nghị quyết và chương trình hành động của Đảng và Chính phủ, qua đó đạt được nhiều kết quả tích cực đáng ghi nhận.
Thay mặt Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng không ngừng của Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Những đóng góp này đã góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên cả nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường đoàn kết tôn giáo và xây dựng niềm tin vững chắc của đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo đối với Đảng và Nhà nước.
Những tồn tại cần khắc phục
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, thông báo cũng chỉ ra một số tồn tại và hạn chế cần được khắc phục kịp thời. Cụ thể, tỷ lệ phân cấp thủ tục hành chính hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ngoài ra, việc hoàn thành các cơ sở dữ liệu về dân tộc và tôn giáo vẫn còn chậm trễ, trong khi công tác nắm bắt tình hình tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các khu vực tôn giáo đôi khi chưa được kịp thời. Trình độ của đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc và tôn giáo tại địa phương cũng còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi chính sách.
Yêu cầu và giải pháp trọng tâm
Trước tình hình đó, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã yêu cầu Bộ Dân tộc và Tôn giáo cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Đầu tiên, Bộ phải khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp luật về công tác dân tộc và tôn giáo. Điều này bao gồm việc thể chế hóa và cụ thể hóa tư duy chiến lược của Đảng, quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, cũng như các chỉ thị, nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội và Chính phủ.
Trong ngắn hạn, Bộ cần kịp thời tiếp thu ý kiến từ các đại biểu Quốc hội, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thẩm tra để hoàn thiện dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Đồng thời, khẩn trương phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xây dựng và hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật, trình Chính phủ ban hành ngay khi Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Đối với hai Nghị định trong Chương trình công tác năm 2026, bao gồm Nghị định về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách cho người có uy tín, cùng với Nghị định về công tác dân tộc, Bộ Dân tộc và Tôn giáo được yêu cầu chủ động phối hợp với Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và các bộ, cơ quan khác để lập hồ sơ trình Chính phủ xem xét đúng thời hạn.
Cắt giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả
Về cải cách hành chính, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm túc cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Mục tiêu là đảm bảo các thủ tục được quy định đúng thẩm quyền, cần thiết, hợp lý và khả thi. Bộ cần tập trung rà soát và đề xuất phương án cắt giảm thủ tục hành chính trong các lĩnh vực được giao quản lý.
Đặc biệt, Bộ phải khẩn trương hoàn thành phương án đề xuất để đảm bảo mục tiêu cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý, theo đúng Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Bên cạnh đó, việc hoàn thành và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu về dân tộc và tôn giáo, kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, cũng là nhiệm vụ cấp bách.
Đẩy mạnh phân cấp và đào tạo cán bộ
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục đẩy mạnh phân cấp và phân quyền, gắn liền với tinh thần và trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi công việc. Điều này nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.
Quan trọng hơn, Bộ cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ lý luận, năng lực chuyên môn cũng như kiến thức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc này sẽ giúp nâng tầm xây dựng, hoạch định và tổ chức thực hiện các chính sách, pháp luật về dân tộc, tín ngưỡng và tôn giáo một cách hiệu quả hơn.
Kết quả đạt được và hướng phát triển
Theo Quyết định số 1015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã thực hiện đơn giản hóa 2/2 thủ tục hành chính và hoàn thành 100% phương án phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực công tác dân tộc. Bộ cũng đã phân cấp 3 thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong lĩnh vực tín ngưỡng và tôn giáo.
Trong khuôn khổ thực hiện phân cấp theo chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ đã cắt giảm và đơn giản hóa 78/108 thủ tục hành chính trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng và tôn giáo. Cụ thể, 5/5 thủ tục hành chính (đạt 100%) trong lĩnh vực công tác dân tộc và 73/103 thủ tục hành chính (đạt 70,8%) trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo đã được xử lý. Ngoài ra, Bộ đã công khai và nhập dữ liệu 118 thủ tục hành chính nội bộ lên Cơ sở dữ liệu quốc gia.
Thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/1/2026 của Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo được giao nhiệm vụ xây dựng 2 cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đến thời điểm hiện tại, cơ sở dữ liệu về tôn giáo đã hoàn thành 9/9 quy trình và 21/21 chức năng, cơ bản hoàn thành việc số hóa, chuẩn hóa, thu thập và tạo lập dữ liệu ở cấp Trung ương. Trong khi đó, cơ sở dữ liệu về dân tộc đang được triển khai và dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2026.
Với những yêu cầu và định hướng rõ ràng, Bộ Dân tộc và Tôn giáo được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt được, đồng thời khắc phục triệt để các hạn chế để đóng góp ngày càng hiệu quả vào sự phát triển chung của đất nước.
