Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn hàng trăm máy bay không người lái (UAV) khi Ukraine tấn công các cơ sở hạ tầng chiến lược, bao gồm Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye. Hãng tin TASS dẫn lời Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin cho biết cuộc tập kích vào thủ đô Nga là lớn nhất trong hơn một năm qua. Sự kiện này diễn ra ngay sau làn sóng oanh tạc quy mô lớn của lực lượng Nga nhằm vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào đầu tuần.
Thiệt hại của Ukraine
Hãng tin TASS dẫn báo từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết tổng thương vong trong ngày của lực lượng vũ trang Ukraine trên toàn bộ các hướng chiến dịch ước tính khoảng 1.115 binh sĩ. Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là địa bàn của Cụm quân phía Đông (hơn 285 binh sĩ) và Cụm quân Trung tâm (hơn 280 binh sĩ).
Báo cáo nêu rõ: Không quân tác chiến - chiến thuật, UAV tấn công, lực lượng tên lửa và pháo binh thuộc các cụm quân Nga đã tập kích các cơ sở lắp ráp UAV và vị trí đóng quân tạm thời của Ukraine tại 164 khu vực.
Tờ The Kyiv Independent dẫn nguồn tin từ giới chức địa phương Ukraine xác nhận các cuộc tấn công của Nga trên khắp lãnh thổ trong 24 giờ qua đã khiến ít nhất 2 thường dân thiệt mạng và 41 người khác bị thương. Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 287 máy bay không người lái (UAV) trong đêm. Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc chế áp 279 UAV. 8 chiếc còn lại đánh trúng 7 địa điểm trên thực địa.
Tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo trong tuần qua, Nga đã sử dụng hơn 3.170 UAV tấn công, 1.300 bom hàng không dẫn đường và 74 tên lửa các loại nhằm vào các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự Ukraine. Chuỗi tấn công này khiến 52 người thiệt mạng và 346 người bị thương (trong đó có 22 trẻ em). Ông Zelensky nói: Người dân của chúng tôi cần được bảo vệ nhiều hơn, và mọi thứ hỗ trợ cho lực lượng phòng không Ukraine cuối cùng đều giúp cứu sống các sinh mạng.
Moscow bị tập kích diện rộng vào loạt hạ tầng chiến lược
Đêm 16, rạng sáng ngày 17/5, Ukraine tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái (UAV) vào khu vực Moscow, đánh trúng nhiều cơ sở sản xuất quân sự và hạ tầng năng lượng.
Tờ The Kyiv Independent đưa tin Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố đây là phản ứng hoàn toàn công bằng trước các cuộc không kích liên tục từ phía Nga vào các thành phố và thường dân Ukraine. Ông Zelensky nhấn mạnh các mục tiêu này nằm cách biên giới Ukraine hơn 500 km, vượt qua lưới lửa phòng không dày đặc bao quanh thủ đô Nga.
Theo Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin, lực lượng phòng không Nga đã triển khai đánh chặn từ tối 16/5. Dù giới chức Nga tuyên bố bắn hạ tổng cộng 556 UAV của Ukraine trên toàn lãnh thổ, cuộc tấn công được ghi nhận vẫn gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Các mảnh vỡ rơi xuống cũng khiến một ngôi nhà ở làng Subbotino bốc cháy, trong khi bốn người bị thương khi các máy bay không người lái làm hư hại một số tòa nhà dân cư ở thị trấn phía tây Istra, theo TASS.
Một số mảnh vỡ của máy bay không người lái đã rơi xuống khuôn viên Sân bay Sheremetyevo, trung tâm hàng không bận rộn nhất của Nga. Hãng thông tấn nhà nước đã đăng tải các hình ảnh về một ngôi nhà bị nhấn chìm trong biển lửa và một số khối nhà chung cư bị hư hại trên Telegram mà không chỉ rõ vị trí của chúng.
Thống đốc vùng Moscow Andrey Vorobyev xác nhận ít nhất 3 người thiệt mạng, gồm 2 người tại làng Pogorelki và 1 người tại Khimki, cùng nhiều người khác bị thương do UAV lao trúng các tòa nhà dân cư. Tại quận Kapotnya, 12 người - chủ yếu là công nhân xây dựng - đã bị thương gần trạm kiểm soát của Nhà máy Lọc dầu Moscow, một trong những mục tiêu chính của đợt tập kích.
Các hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội sau 3h sáng hiển thị nhiều vệt sáng và đám cháy lớn tại nhiều khu vực. Các vụ nổ được ghi nhận tại Khimki, Klin, Zelenograd, khu vực phụ cận sân bay Sheremetyevo và ngay tại trung tâm thủ đô Moscow.
Kênh Telegram độc lập Astra của Nga đưa tin, khu công nghệ cao Elma tại Zelenograd - nơi tập trung các doanh nghiệp vi điện tử, vô tuyến điện tử, hệ thống quang học, robot và công nghệ thông tin - đã bị đánh trúng và bốc cháy. Trạm nạp nhiên liệu Solnechnogorsk, một mắt xích trong hệ thống đường ống dẫn, lưu trữ và trung chuyển xăng dầu quanh Moscow, cũng gặp hỏa hoạn sau khi bị tấn công. Ngoài ra, kênh Telegram Supernova+ cho biết Cục Thiết kế Chế tạo Máy Raduga tại Dubna, cơ sở chuyên sản xuất tên lửa hành trình, cũng là một mục tiêu bị nhắm tới.
Cuộc tập kích diện rộng đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng không tại thủ đô Nga. Theo lịch trình trực tuyến, khoảng 200 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy tại Sân bay Sheremetyevo, và gần 100 chuyến bay chịu tình trạng tương tự tại Sân bay Vnukovo. Tờ The Kyiv Independent lưu ý chưa thể xác minh độc lập các tuyên bố của giới chức Nga cũng như các đoạn phim trên mạng xã hội. Cùng thời điểm diễn ra vụ tập kích ở Moscow, nhiều tiếng nổ lớn cũng được báo cáo trên khắp bán đảo Crimea.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye bị tấn công
Theo hãng tin RT ngày 16/5, Tổng giám đốc Tập đoàn Rosatom Aleksey Likhachev thông báo Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye (ZNPP) - cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu - đã bị UAV của Ukraine tập kích ít nhất hai lần chỉ trong tuần này. Các vụ tấn công đã khiến hai nhân viên bị thương và đe dọa trực tiếp đến hệ thống kỹ thuật của các lò phản ứng.
Lãnh đạo Rosatom bổ sung rằng, do tác động từ xung đột, nhà máy ZNPP trong hai tháng qua phải vận hành bằng một đường dây điện duy nhất, không bảo đảm quy chuẩn an toàn kỹ thuật (vốn yêu cầu tối thiểu hai đường dây). Tình trạng mất điện liên tục buộc cơ sở phải phụ thuộc vào hệ thống máy phát khẩn cấp để duy trì hoạt động làm mát lò phản ứng.
Trước thực trạng trên, ông Likhachev chỉ trích mạnh mẽ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cáo buộc tổ chức này làm ngơ trước các cuộc tập kích hằng ngày của Ukraine vào ZNPP, hạ tầng dân sự và việc sát hại công dân Nga. Moscow tuyên bố sẽ chính thức đưa các sự cố nghiêm trọng này vào nội dung thảo luận trong cuộc tham vấn với ban lãnh đạo IAEA dự kiến diễn ra vào tháng 7 tới. Kyiv liên tục đưa ra cảnh báo việc Nga kiểm soát nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu này đe dọa an ninh nghiêm trọng nhất đối với toàn thế giới trong suốt cuộc chiến.
IAEA (đã duy trì các phái đoàn giám sát tại ZNPP từ năm 2022) xác nhận tình trạng nguy hiểm của nhà máy. Ngày 14/5, Tổ chức này cho biết đang tiếp tục đàm phán với cả Nga và Ukraine nhằm đạt được một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tạm thời để tiến hành các sửa chữa thiết yếu đối với hạ tầng điện bên ngoài.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye nằm dưới sự kiểm soát của Moscow từ đầu chiến dịch quân sự và được giao cho Rosatom quản lý sau khi vùng Zaporozhye sáp nhập vào Nga cuối năm 2022. Phía Nga nhiều lần hối thúc Kyiv cùng các bên hậu thuẫn chấm dứt ngay các hành động quân sự nhắm vào cơ sở này để loại trừ nguy cơ thảm họa hạt nhân toàn châu lục.
