Ngành Quân y Việt Nam: Hành trình anh hùng từ chiến trường đến thời bình
Ngành Quân y Việt Nam luôn thể hiện quyết tâm xây dựng một lực lượng mạnh về tổ chức và khả năng cơ động, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, vững về chính trị, tư tưởng và y đức. Điều này góp phần quan trọng vào việc xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đồng thời bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Sự trưởng thành từ những ngày đầu gian khó
Theo thống kê từ Cục Quân y, ngay từ những ngày đầu thành lập, lực lượng quân y còn nhỏ bé, phương tiện và trang bị thiếu thốn. Tuy nhiên, các đơn vị đã nhanh chóng trưởng thành, xây dựng hệ thống tổ chức khoa học, rộng khắp từ Trung ương đến cơ sở. Họ quán triệt phương châm: “Bộ đội phát triển đến đâu, Quân y phát triển đến đó”.
Với tinh thần chủ động, sáng tạo và niềm tin “Kháng chiến nhất định thắng lợi”, đội ngũ cán bộ, nhân viên Quân y luôn hết lòng vì thương binh, bệnh binh. Họ thực hiện đúng lời dạy “Lương y như từ mẫu”, xây dựng nền y học cách mạng, khoa học, dân tộc và đại chúng.
Những đóng góp trong các chiến dịch lịch sử
Thống kê cho thấy, các bác sĩ, dược sĩ, y sĩ, y tá và cứu thương hỏa tuyến đã không quản hiểm nguy, có mặt trên mọi chiến trường. Họ tận tụy chăm sóc sức khỏe bộ đội, dũng cảm xông pha nơi ác liệt nhất để cứu chữa thương binh. Ngành Quân y đã tổ chức bảo đảm quân y phục vụ 44 chiến dịch lớn nhỏ, điều trị kịp thời cho hơn 80.000 thương binh và 180.000 bệnh binh, góp phần giữ vững quân số chiến đấu.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Cục Quân y đã chuẩn bị:
- 6 đội điều trị (1, 2, 3, 5, 7, 9)
- Đội Vệ sinh phòng dịch
- 3 đội điều trị của 3 đại đoàn bộ binh (308, 312, 316)
- 1 đội điều trị đại đoàn công pháo (351)
- 1 đội chuyển thương và 1 kho dược
Hệ thống này đã xây dựng nên một mạng lưới cứu chữa-vận chuyển thương binh, bệnh binh liên hoàn, cơ động, vững chắc và hiệu quả. Hơn 10.000 thương binh với tổn thương đa dạng, phức tạp đã được cứu chữa kịp thời; 4.200 bệnh binh được điều trị hiệu quả, góp phần bảo toàn lực lượng và làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Phát triển trong giai đoạn đất nước chia cắt
Giai đoạn 1954-1975, đất nước tạm thời bị chia cắt hai miền. Miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong khi miền Nam tiếp tục đấu tranh giải phóng, thống nhất non sông. Từ tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, toàn dân tộc vừa kiến thiết, vừa chiến đấu, hun đúc sức mạnh đại đoàn kết.
Cùng với sự trưởng thành của Quân đội Nhân dân Việt Nam, ngành Quân y không ngừng lớn mạnh. Hệ thống bệnh viện và đội điều trị ngày càng hoàn chỉnh, gắn bó chặt chẽ giữa Quân y và Dân y. Trên hậu phương miền Bắc đã hình thành 16 bệnh viện và 13 đội điều trị. Tại chiến trường miền Nam có 33 bệnh viện, 26 đội điều trị, 67 bệnh xá, 6 đội vệ sinh phòng dịch và 77 đội phẫu thuật lưu động.
Gần 10.000 cán bộ, nhân viên Quân y từ miền Bắc đã hành quân vào chiến trường B, C, K, tổ chức các khu vực bảo đảm quân y độc lập. Họ trực tiếp chăm sóc thương binh, bệnh binh và nhân dân ngay tại chỗ. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngành Quân y đã cứu chữa hàng triệu thương binh, bệnh binh, góp phần làm nên Đại thắng Mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Vai trò trong các cuộc chiến tranh biên giới
Sau năm 1975, khi chiến tranh biên giới nổ ra ở cả phía Nam và phía Bắc, ngành Quân y tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng. Tại chiến trường biên giới Tây Nam, lực lượng Quân y đã tổ chức các đội điều trị cơ động và bệnh xá dã chiến, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chiến đấu. Họ kịp thời cấp cứu, điều trị thương binh, bệnh binh và hỗ trợ nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.
Trên mặt trận biên giới phía Bắc, ngành Quân y đã triển khai lực lượng đến các điểm nóng, tổ chức hệ thống quân y cơ động. Điều này bảo đảm công tác cứu chữa và vận chuyển thương binh trong điều kiện chiến đấu ác liệt, địa hình hiểm trở. Đồng thời, họ phối hợp với Dân y địa phương chăm sóc sức khỏe nhân dân, phòng chống dịch bệnh, góp phần giữ vững hậu phương chiến lược.
Thách thức và cơ hội trong thời kỳ mới
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quân y. Bên cạnh thời cơ, ngành Quân y phải đối mặt với những thách thức gay gắt:
- Tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, khó lường
- Các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, dịch bệnh, biến đổi khí hậu
- Thảm họa thiên tai và xung đột địa-chính trị ngày càng phức tạp
Những yếu tố này đặt ra yêu cầu mới, toàn diện và khắt khe hơn đối với công tác bảo đảm quân y trong mọi tình huống.
Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang
Tự hào với truyền thống anh hùng, thế hệ cán bộ, nhân viên quân y ngày nay tiếp tục phát huy những bài học kinh nghiệm quý giá từ các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc. Họ khẳng định giá trị của ngành trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc trong thời bình. Trong mọi hoàn cảnh, cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành Quân y luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, tận tụy, sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ. Điều này tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ sức khỏe bộ đội và nhân dân, góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
