Trong bối cảnh cuộc xung đột Nga-Ukraine tiếp tục kéo dài, một hình ảnh đáng chú ý đã xuất hiện: binh lính Nga đang lắp đặt 'lồng chống drone' lên những chiếc xe tăng T-55AM thuộc Trung đoàn Xe tăng 218. Đây là một phần trong nỗ lực nâng cấp các phương tiện chiến đấu cổ điển để thích ứng với tác chiến hiện đại đầy rẫy mối đe dọa từ drone và tên lửa chống tăng.
Sự trở lại của cỗ máy thời Chiến tranh Lạnh
Nga đã bất ngờ đưa những chiếc xe tăng T-55AM từ kho lưu trữ lâu năm ra chiến trường Ukraine, biến chúng thành vũ khí hỗ trợ hỏa lực với khả năng phóng tên lửa dẫn đường. Những cỗ máy từ thập niên 1980 này không chỉ thể hiện sự thiếu hụt trang bị hiện đại sau khi Nga mất hơn 11.600 xe tăng trong xung đột, mà còn minh chứng cho sức sống dai dẳng của công nghệ Liên Xô cũ.
Thông số kỹ thuật và nâng cấp
Xe tăng T-55AM là một biến thể nâng cấp của dòng T-55 huyền thoại, được Liên Xô phát triển từ những năm 1980. Với trọng lượng chiến đấu khoảng 40.500kg, kíp lái gồm bốn người, xe duy trì kích thước cơ bản: dài 9 mét, rộng 3,37 mét và cao 2,4 mét.
Lớp giáp được tăng cường đáng kể nhờ sử dụng giáp appliqué BDD kiểu 'lông mày', nâng độ dày giáp thép đồng nhất lên mức tối đa 203mm ở mặt trước tháp pháo. Tuy nhiên, so với xe tăng hiện đại, lớp giáp này vẫn dễ bị xuyên thủng bởi tên lửa chống tăng tiên tiến như Javelin hay NLAW.
Hệ thống động lực và vũ khí
Về hệ thống động lực, T-55AM được trang bị động cơ diesel V-55U hoặc phiên bản tăng áp với công suất lên đến 620-690 mã lực, cho phép đạt tốc độ tối đa 50 km/h. Hệ thống treo thanh xoắn giúp xe vượt chướng ngại vật và lội nước sâu 1,4 mét mà không cần chuẩn bị.
Điểm nổi bật nhất là khả năng phóng tên lửa dẫn đường qua nòng pháo. Pháo chính cỡ nòng 100mm có thể bắn các loại đạn thông thường, nhưng phiên bản AM được trang bị hệ thống kiểm soát hỏa lực Volna, cho phép bắn tên lửa chống tăng dẫn đường laser như 9M117 Bastion với tầm bắn lên đến 4-5km.
Vai trò trong chiến trường Ukraine
Sự xuất hiện của T-55AM tại Ukraine từ năm 2023 và tiếp tục đến 2026 cho thấy Nga thường sử dụng chúng ở vị trí hỗ trợ từ xa thay vì xung phong trực tiếp. Xe được gắn thêm giáp lưới chống drone và sử dụng làm phương tiện hỗ trợ hỏa lực, đặc biệt hữu ích trong việc hỗ trợ bộ binh tại các khu vực như Donetsk hay Kherson.
Hình ảnh từ tháng 2 cho thấy một chiếc T-55AM tại xưởng sửa chữa của Trung đoàn tăng 218, với các nâng cấp bổ sung như bảo vệ chống mìn và hệ thống quang học cải tiến để đối phó với mối đe dọa từ vũ khí chống tăng Ukraine.
Hạn chế và triển vọng
Tuy nhiên, công nghệ từ thời Chiến tranh Lạnh này khó lòng cạnh tranh với các xe tăng hiện đại như T-90 hay Abrams, dẫn đến tỷ lệ tổn thất cao khi chúng bị drone và tên lửa nhắm đến. Việc Nga tiếp tục khai thác T-55AM nhấn mạnh chiến lược tận dụng tài nguyên cũ, nhưng cũng lộ rõ khoảng cách công nghệ.
Những nâng cấp như lồng chống drone và hệ thống hỏa lực cải tiến chỉ phần nào bù đắp cho thiết kế cổ điển, khiến chúng chỉ phù hợp cho vai trò phòng thủ hoặc tấn công gián tiếp trong bối cảnh xung đột kéo dài. Sự kiện này phản ánh một chương mới trong cuộc chiến, nơi công nghệ cũ được tái sử dụng để đối mặt với những thách thức hiện đại.
