Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát động chiến dịch mang tên Dự án Tự do vào ngày 4.5 nhằm giành lại quyền kiểm soát eo biển Hormuz từ tay Iran. Eo biển chiến lược này đã bị Iran đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ và Israel bùng nổ từ ngày 28.2.
Phản ứng của CENTCOM
Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM), từ chối bình luận về việc liệu lệnh ngừng bắn từ ngày 8.4 có còn hiệu lực khi Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa, bao gồm tập kích bằng máy bay không người lái và tên lửa vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) hôm 4.5. Tuy nhiên, ông khẳng định các nỗ lực của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm gây nhiễu chiến dịch đã bị đẩy lùi.
Ông Cooper nói: "IRGC đã phóng nhiều tên lửa hành trình, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ. Chúng tôi đã đánh bại từng mối đe dọa đó thông qua việc sử dụng chính xác các loại đạn phòng thủ".
Quy mô chiến dịch
Đô đốc Cooper cho biết chiến dịch có sự tham gia của 15.000 quân nhân Mỹ, các tàu khu trục hải quân, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển cùng các tài sản dưới mặt nước. Ông khuyến cáo mạnh mẽ các lực lượng Iran tránh xa các tài sản quân sự của Mỹ.
Sự cố tàu Hàn Quốc
Một tàu Hàn Quốc đã trúng đạn nổ ở eo biển Hormuz hôm 4.5. Tổng thống Trump bình luận trên mạng xã hội rằng con tàu này không thuộc chiến dịch và khuyến nghị Hàn Quốc tham gia cùng nỗ lực của Mỹ để bảo vệ hoạt động hàng hải gần Iran. Ông cũng ước tính Mỹ đã đánh chìm 7 xuồng cao tốc của Iran.
Tiến trình khai thông eo biển
Chiến dịch bao gồm nhiều bước, đầu tiên là dọn sạch thủy lôi để mở một tuyến đi. Mỹ đã chứng minh sự an toàn của tuyến đường vào đầu ngày 4.5 bằng cách đưa hai tàu thương mại mang cờ Mỹ qua eo biển.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố không có tàu thương mại nào vượt qua eo biển trong vài giờ qua, cho rằng tuyên bố của Mỹ là sai sự thật. Truyền thông nhà nước Iran cũng bác bỏ các báo cáo về việc Mỹ đánh chìm tàu Iran.
Chiến thuật phòng thủ đa lớp
Đô đốc Cooper cho biết chiến dịch vượt xa một nhiệm vụ hộ tống truyền thống, mà là một sắp xếp phòng thủ lớn hơn, nhiều lớp, bao gồm tàu thuyền, trực thăng, máy bay và tác chiến điện tử để đối phó với các mối đe dọa từ Iran. Các xuồng cao tốc của Iran đã bị đánh chìm bởi trực thăng Apache và Seahawk của Mỹ.
Tình hình tàu thuyền thương mại
Quân đội Mỹ đang khuyến khích các tàu thuyền di chuyển qua tuyến đường này bất chấp các mối đe dọa từ Iran. Hiện có nhiều tàu của 87 quốc gia bị mắc kẹt tại vùng Vịnh. Khoảng 805 tàu thương mại, bao gồm tàu chở nhiên liệu, hóa chất, container, ô tô và tàu rời, đã gửi tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS) từ bên trong vùng Vịnh trong 24 giờ qua, theo dữ liệu từ MarineTraffic.
Đô đốc Cooper cho biết lệnh phong tỏa Iran của Mỹ, ngăn tàu thuyền đến hoặc rời khỏi lãnh thổ Iran, vẫn có hiệu lực và đang vượt quá mong đợi.
