Đặc phái viên của Mỹ về Greenland, ông Jeff Landry, vừa có chuyến thăm đầu tiên tới hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 12.2025. Trong chuyến thăm, ông nhấn mạnh rằng Mỹ cần tái thiết lập sự hiện diện quân sự tại Greenland vì lý do an ninh quốc gia.
Bối cảnh lịch sử và chiến lược
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng có 17 cơ sở quân sự tại Greenland. Tuy nhiên, qua nhiều năm, hầu hết các căn cứ này đã bị đóng cửa, chỉ còn lại căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định Mỹ cần kiểm soát Greenland để bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời lo ngại hòn đảo có thể rơi vào tay Trung Quốc hoặc Nga.
Greenland nằm trên hướng phóng tên lửa ngắn nhất giữa Nga và Mỹ, đồng thời sở hữu trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác. Khi băng ở Bắc Cực tan chảy, các tuyến đường hàng hải mới sẽ xuất hiện, khiến Greenland trở thành tài sản chiến lược quan trọng.
Kế hoạch mở căn cứ mới
Ông Landry cho biết: “Tôi nghĩ đã đến lúc Mỹ cần đặt chân trở lại Greenland”. Ông cũng nhấn mạnh: “Tổng thống đang nói về việc tăng cường các hoạt động an ninh quốc gia và tái thiết lập một số căn cứ ở Greenland. Greenland cần Mỹ”. Theo truyền thông, Mỹ muốn mở ba căn cứ mới ở phía nam lãnh thổ này. Một hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật vào năm 2004, cho phép Mỹ tăng cường triển khai quân đội và các cơ sở quân sự trên đảo với điều kiện phải thông báo trước cho Đan Mạch và Greenland.
Phản ứng từ Greenland và Đan Mạch
Chuyến thăm của ông Landry tới thủ phủ Nuuk hôm 17.5 không được chính quyền Greenland mời chính thức, gây ra nhiều tranh cãi. Các quan chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần khẳng định chỉ Greenland mới có quyền quyết định tương lai của mình.
