Mỹ đã mở đường cho Ukraine tự sản xuất hệ thống phòng không Patriot, đánh dấu bước chuyển từ viện trợ vũ khí sang xây dựng năng lực công nghiệp quốc phòng lâu dài cho Kiev. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ukraine đối mặt tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn trọng yếu, trong khi Patriot được xem là hệ thống gần như duy nhất đủ khả năng đối phó với các loại tên lửa đạn đạo của Nga như Iskander và Kinzhal.
Bước chuyển chiến lược trong hỗ trợ quân sự
Quyết định của Washington cho phép Ukraine tự sản xuất Patriot không chỉ đơn thuần là một gói viện trợ mới, mà còn thể hiện sự thay đổi trong cách tiếp cận của Mỹ đối với cuộc xung đột. Thay vì chỉ cung cấp vũ khí có sẵn, Mỹ đang hướng tới việc giúp Ukraine xây dựng năng lực sản xuất vũ khí lâu dài, giúp Kiev chủ động hơn trong việc duy trì khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công liên tục từ Nga.
Tuy nhiên, theo ông Bùi Đức, chuyên gia phân tích quân sự, giấy phép sản xuất chưa thể tạo ra thay đổi ngay lập tức trên chiến trường. Patriot là một hệ thống công nghệ cực kỳ phức tạp, đòi hỏi nhiều năm để chuyển giao công nghệ và xây dựng cơ sở sản xuất. "Việc sản xuất Patriot đòi hỏi chuỗi cung ứng phức tạp và đội ngũ kỹ sư lành nghề, điều mà Ukraine hiện chưa có đủ", ông Bùi Đức nhận định.
Thách thức từ chiến thuật mới của Nga
Trong khi đó, Nga liên tục thay đổi chiến thuật và nâng cấp các hệ thống tên lửa như Iskander và Kinzhal. Các đòn tập kích nhiều lớp, kết hợp tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, được thiết kế để làm quá tải và bào mòn hệ thống Patriot. Điều này buộc Ukraine phải sử dụng tên lửa đánh chặn với tốc độ cao, dẫn đến nguy cơ cạn kiệt nhanh chóng.
Theo số liệu từ Bộ Quốc phòng Ukraine, trong năm 2024, Nga đã phóng hơn 1.000 tên lửa đạn đạo các loại nhằm vào các mục tiêu trên khắp Ukraine. Patriot, với khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, trở thành lá chắn quan trọng nhưng cũng là mục tiêu ưu tiên của Nga.
Cuộc đua công nghiệp quốc phòng
Cuộc cạnh tranh giữa Nga và Ukraine đang chuyển sang một cuộc đua công nghiệp quốc phòng, nơi ưu thế sẽ thuộc về bên sản xuất nhanh hơn, thích nghi nhanh hơn và duy trì được năng lực tác chiến lâu hơn đối thủ. Việc Mỹ cho phép Ukraine tự sản xuất Patriot là một bước đi chiến lược nhằm giúp Kiev rút ngắn khoảng cách trong cuộc đua này.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thành công của kế hoạch phụ thuộc vào khả năng Ukraine tiếp nhận và làm chủ công nghệ, cũng như sự hỗ trợ liên tục từ các đồng minh phương Tây trong việc cung cấp linh kiện và đào tạo nhân lực. Trong ngắn hạn, Ukraine vẫn phải dựa vào nguồn cung tên lửa đánh chặn từ Mỹ và các nước NATO để duy trì khả năng phòng thủ.
