Lá chắn triệu USD rỗng ruột trước mồi nhử drone giá rẻ của Iran
Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy Mỹ và các đồng minh vào một cuộc chơi "đốt tiền" đầy căng thẳng, nơi những hệ thống phòng thủ trị giá hàng triệu USD đang dần bị vơi cạn bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và tên lửa chỉ vài chục nghìn USD từ Iran. Càng bắn chặn, lá chắn phòng thủ càng mỏng đi, trong khi Tehran tiếp tục kéo dài thế trận tiêu hao, gây áp lực lên kho dự trữ vũ khí đánh chặn.
Hiệu quả nhưng tốn kém của tên lửa đánh chặn
Theo Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), kể từ khi chiến sự bùng nổ, Iran đã phóng 23 tên lửa hành trình, 498 tên lửa đạn đạo và 2.141 drone vào nước này. Tuy nhiên, nhờ các hệ thống phòng không hiện đại như Patriot và THAAD, những thành phố như Abu Dhabi, Dubai hay Sharjah hầu như không bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với thương vong rất ít. Điều này minh chứng cho vai trò sống còn của tên lửa đánh chặn trong việc bảo vệ mạng sống và tài sản, từ Kyiv đến Tel Aviv và các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh.
Nhưng chuỗi cung ứng cho những vũ khí này đã bị căng thẳng trong nhiều năm, do chiến tranh ở Ukraine, các cuộc giao tranh với phiến quân Houthi và xung đột với Iran. Ông Tom Karako, giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, cảnh báo: "Chúng ta bắt đầu cuộc xung đột này với một lỗ hổng lớn, và nó đã trở nên tồi tệ hơn rất nhiều trong tháng qua".
Kho dự trữ cạn kiệt và thách thức từ drone giá rẻ
Sự dai dẳng của các cuộc tấn công từ Iran đang làm suy giảm nghiêm trọng kho tên lửa đánh chặn. Một báo cáo từ Viện An ninh Quốc gia Do Thái của Mỹ (JINSA) ước tính rằng UAE và Bahrain đã sử dụng hơn 75% kho dự trữ tên lửa Patriot PAC-3. Các chính phủ không bình luận về đánh giá này, nhưng rõ ràng việc đánh chặn đã trở thành hoạt động hàng ngày, đặc biệt với Israel.
Thách thức càng lớn khi Iran sử dụng drone giá rẻ, chỉ vài chục nghìn USD, để tấn công, buộc đối phương phải triển khai hệ thống phòng không trị giá triệu USD. Học thuyết "bắn - bắn - quan sát" yêu cầu phóng hai tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu, khiến kho vũ khí phòng thủ cạn kiệt nhanh gấp đôi. Ông Tal Inbar, nhà nghiên cứu Israel, nhấn mạnh: "Không có kho dự trữ các hệ thống đó, vì vậy bạn phải dựa vào các nhà máy và quốc gia khác. Nó không giống như sản xuất đạn súng lục 9 mm".
Nỗ lực tăng cường sản xuất và bất ổn kéo dài
Để ứng phó, Mỹ đang thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng đẩy nhanh sản xuất. Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hạn chế cổ tức của các nhà thầu nếu họ không tăng tốc sản xuất, và Lockheed Martin công bố kế hoạch tăng gấp ba sản lượng tên lửa PAC-3. Hàn Quốc cũng tham gia tích cực, với hệ thống phòng không của nước này được UAE sử dụng và cho hiệu quả cao.
Tuy nhiên, sự phức tạp của công nghệ đánh chặn khiến việc sản xuất hàng loạt trở nên khó khăn. Các video trên mạng xã hội còn cho thấy Iran có thể đã phát triển tên lửa tiên tiến với khả năng né tránh phòng không, làm tăng thêm rủi ro. Ngay cả khi tên lửa bị đánh chặn, mảnh vỡ vẫn có thể gây thương vong, như vụ hai người thiệt mạng ở Abu Dhabi.
Một lệnh ngừng bắn với Iran sẽ không giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn. Cuộc chiến tiêu hao này đang phơi bày điểm yếu trong chiến lược phòng thủ của Mỹ và đồng minh, khi họ phải đối mặt với một đối thủ sử dụng chiến thuật "lấy thấp thắng cao" trong bối cảnh Trung Đông đầy bất ổn.
