Chỉ trong ba ngày cao điểm tính đến 20/7, các tổ công tác lưu động của Công an tỉnh Cà Mau đã trực tiếp đến tận nhà thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho hơn 170 thân nhân liệt sĩ già yếu, bệnh tật hoặc gặp khó khăn trong đi lại. Đây là một phần trong kế hoạch giám định ADN nhằm xác định danh tính hơn 3.300 hài cốt liệt sĩ được quy tập trên địa bàn tỉnh, mở đường đối sánh với dữ liệu thân nhân trên phạm vi cả nước.
Những chuyến đi lặng thầm đến tận giường bệnh
Qua rà soát tại 39 xã, phường, Công an Cà Mau xác định toàn tỉnh có hơn 170 trường hợp thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu, bệnh tật hoặc đi lại khó khăn cần được hỗ trợ thu nhận sinh phẩm ADN tại nhà. Bên cạnh 3 điểm thu nhận cố định, Công an tỉnh đã thành lập các tổ công tác lưu động được trang bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ thu nhận sinh phẩm, thiết bị xác thực thông tin và hồ sơ liên quan. Trước mỗi chuyến đi, các thành viên đều rà soát kỹ danh sách, tuyến đường và điều kiện sức khỏe của từng thân nhân để việc lấy mẫu diễn ra nhanh chóng, chính xác.
Ngay trong ngày đầu ra quân, tổ công tác có mặt tại xã Khánh Hưng, nơi có 17 trường hợp cần lấy mẫu tại nhà. Con đường đến nhà bà Nguyễn Thị Tốt (ấp Lung Tràm) khá xa, phải qua phà và men theo những tuyến đường nông thôn gập ghềnh. Dù tuổi cao, sức khỏe yếu, bà Tốt – em ruột còn lại của liệt sĩ Nguyễn Văn Hoa – vẫn không giấu được xúc động khi thấy cán bộ công an và nhân viên y tế mang toàn bộ thiết bị đến tận nơi.
Ông Võ Văn Đà, con ruột bà Tốt, nghẹn ngào: “Đường vào nhà rất khó nhưng các anh, chị vẫn không quản ngại đến tận nơi để thu mẫu, với mong muốn sớm tìm được hài cốt cậu tôi. Gia đình rất biết ơn sự quan tâm này”.
Len lỏi qua những con rạch nông thôn giữa rừng ngập mặn xã Phan Ngọc Hiển, một tổ công tác khác tìm đến nhà ông Tạ Văn Cỏi (ấp Nhưng Miên). Đại diện gia đình, ông Tạ Viễn Phương xúc động cho biết, hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày người thân hy sinh, gia đình vẫn chưa biết nơi an nghỉ của liệt sĩ. “Gia đình tôi đã tìm kiếm suốt hơn 50 năm nhưng vẫn chưa có kết quả. Hôm nay được lực lượng Công an đến tận nhà thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, chúng tôi thêm hy vọng sẽ có ngày tìm được hài cốt người thân để đưa về quê nhà”, ông Phương bày tỏ.
Xoa dịu nỗi đau qua thời gian
Tại xã Vĩnh Lộc, tổ công tác đã trực tiếp thu nhận mẫu ADN cho 9 trường hợp tại nhà. Ông Lê Quang Hưng (ấp Vĩnh Thạnh) do tuổi cao, sức yếu, mang nhiều bệnh trong người nên không thể di chuyển. Anh ruột ông là liệt sĩ Lê Quang Dễ hy sinh từ nhiều năm trước nhưng chưa xác định được nơi an nghỉ. Khi cán bộ hoàn tất việc lấy mẫu, ông Hưng nắm chặt tay các thành viên trong đoàn, khóe mắt cay cay: “Mấy chục năm rồi gia đình vẫn mong tìm được anh tôi. Nay được các cán bộ đến tận nhà hỗ trợ, tôi chỉ mong những ngày cuối đời còn có thể đón anh về với gia đình, với tổ tiên”.
Ở xã Phan Ngọc Hiển, các cán bộ đã đến tận nhà bà Tiết Thị Diệu, 99 tuổi, ngụ ấp Tân Ân, là em ruột của liệt sĩ Tiết Văn Hộ. Những cụ ông, cụ bà đã ngoài 90 tuổi vẫn kiên trì chờ đợi, có gia đình ba thế hệ cùng gìn giữ hồ sơ liệt sĩ với niềm tin một ngày nào đó sẽ biết được nơi yên nghỉ của người thân. Với các cán bộ tham gia, mỗi chuyến đi là một lần lắng nghe câu chuyện về những người con đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, là ký ức chưa bao giờ nguôi ngoai, là những cuốn sổ cũ và những tấm ảnh đã phai màu vì thời gian.
Thượng tá Trần Việt Cường, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Cà Mau, cho biết: “Đối với những thân nhân không thể đi lại, chúng tôi trực tiếp đến tận nhà để hỗ trợ, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ”. Ông nhấn mạnh, những cuộc gặp ấy càng thôi thúc các tổ công tác nỗ lực hơn trong từng chuyến đi, từng mẫu sinh phẩm được thu nhận.
Xây dựng cơ sở dữ liệu ADN để trả lại tên cho các anh
Tính từ đầu Chiến dịch 500 ngày đêm đến cuối tháng 7, các lực lượng chức năng tỉnh Cà Mau, bao gồm cả Đội K90 (Cục Chính trị, Quân khu 9), đã quy tập thành công 4 hài cốt liệt sĩ và phát hiện thêm 2 hài cốt đang hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để cất bốc, xác minh. Trước đó, Cà Mau đã chuyển 237 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Hà Nội giám định ADN. Việc hoàn thành thu nhận sinh phẩm ADN cho hàng nghìn thân nhân liệt sĩ nơi cực nam Tổ quốc là bước khởi đầu quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, phục vụ đối sánh với mẫu hài cốt được quy tập trên phạm vi cả nước.
Theo Đại tá Võ Thành Lê, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515, Ban Chỉ đạo vừa phát hành Thư kêu gọi toàn thể cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trong, ngoài tỉnh cung cấp thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ. Mọi thông tin xin gửi về Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Cà Mau, địa chỉ Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau (số 500, đường Trần Văn Thời, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau); đường dây nóng: 0919.941.649 (đồng chí Ngô Trường Phùng), hoặc báo trực tiếp cho Ban Chỉ huy Quân sự các xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Quá trình giám định ADN cần thêm thời gian và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chuyên môn, nhưng mỗi km đường đã qua, mỗi cánh cửa được gõ, mỗi mẫu ADN được lưu giữ hôm nay đều chứa đựng niềm hy vọng thiêng liêng của các gia đình liệt sĩ, góp phần xoa dịu nỗi đau sau nhiều thập kỷ đợi chờ.
