Báo Cáo Gây Bất Ngờ Về Năng Lực Phá Thủy Lôi Của Hải Quân Mỹ Trước Mối Đe Dọa Từ Iran
Mức độ sẵn sàng của Hải quân Mỹ trong việc đối phó với mối đe dọa thủy lôi từ Iran đang trở thành tâm điểm chú ý trên toàn cầu, giữa lúc cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran tiếp tục leo thang căng thẳng. Theo một báo cáo được công bố gần đây, năng lực tác chiến thủy lôi của Mỹ đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, có thể ảnh hưởng đến an ninh hàng hải tại khu vực chiến lược.
Những Hạn Chế Trong Năng Lực Tác Chiến Thủy Lôi Của Mỹ
Chuẩn Đô đốc Paul Ryan, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Tác chiến Thủy lôi Hải quân Mỹ, đã nhận định rằng năng lực này chưa nhận được sự hỗ trợ đầy đủ. Trong kịch bản xấu nhất, Mỹ thiếu hụt nghiêm trọng vũ khí thủy lôi, còn trong trường hợp khả quan hơn, các biện pháp đối phó thủy lôi (MCM) chỉ mang tính rời rạc và thậm chí làm suy yếu khả năng phòng thủ.
Một báo cáo năm 2015 có tiêu đề "Cần một 'đầu tàu' cho năng lực tác chiến thủy lôi của Mỹ", do Scott C. Truver thực hiện, đã nhấn mạnh sự thiếu hỗ trợ đối với tác chiến thủy lôi trong Hải quân Mỹ. Điều này vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh xung đột hiện nay với Iran. Ví dụ, trực thăng vận tải hạng nặng Sea Dragon MH-53E, được thiết kế cho nhiệm vụ đối phó thủy lôi, đang dần bị loại biên và thay thế bằng trực thăng vận tải hạng trung MH-60S.
Khó Khăn Trong Hiện Đại Hóa Và Thay Thế Tàu Chiến
Báo cáo cũng chỉ ra rằng những khó khăn của chương trình tàu tác chiến ven bờ (LCS) đã đe dọa quá trình hiện đại hóa năng lực đối phó thủy lôi. Điều này xảy ra trong bối cảnh các tàu rà phá thủy lôi mặt nước lớp Avenger bị loại khỏi danh sách biên chế Hải quân. Trong nhiều thập kỷ, 14 tàu lớp Avenger, được đóng từ năm 1987 đến 1994, là lực lượng chủ lực đảm nhiệm nhiệm vụ rà phá thủy lôi của Mỹ.
Vào tháng 1/2026, bốn tàu lớp Avenger, bao gồm USS Devastator (MCM-6), USS Dextrous (MCM-13), USS Gladiator (MCM-11) và USS Sentry (MCM-3), đã được vận chuyển tới Philadelphia để tháo dỡ. Hiện nay, vai trò của lớp Avenger đang được tiếp quản bởi các tàu tác chiến ven bờ lớp Independence, như USS Santa Barbara và USS Canberra, bắt đầu hoạt động tại khu vực từ năm 2025 với các mô-đun đối phó thủy lôi hiện đại.
Nghịch Lý Chiến Lược Và Các Cuộc Diễn Tập Quốc Tế
Báo cáo đưa ra một nghịch lý chiến lược: thủy lôi thực sự phát huy hiệu quả trong chiến tranh, và hoạt động rải thủy lôi cũng như đối phó thủy lôi gần như chắc chắn sẽ cần thiết trong các cuộc khủng hoảng hoặc xung đột tương lai. Trong giai đoạn 2012-2014, các cuộc diễn tập quốc tế về đối phó thủy lôi tại Vịnh Ba Tư, được thúc đẩy bởi các lời đe dọa rải thủy lôi của Iran nhằm đóng cửa Eo biển Hormuz, đã giúp lực lượng hải quân Mỹ và đồng minh kiểm tra năng lực trước các mối đe dọa.
Dù được công bố hơn một thập kỷ trước, báo cáo vẫn nêu bật một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, kể từ năm 2003, đã có một "sự phục hưng nhỏ" trong tác chiến thủy lôi, chủ yếu ở lĩnh vực đối phó thủy lôi, làm gia tăng mức độ lạc quan về năng lực này của Mỹ.
Tiến Bộ Hiện Tại Và Các Hoạt Động Tại Vịnh Ba Tư
Hiện nay, tình hình đã thay đổi với sự xuất hiện của các tàu lớp Independence như USS Santa Barbara, USS Tulsa và USS Canberra, được cho là đang hoạt động tại Vịnh Ba Tư. Những tàu này tiến hành nhiệm vụ đối phó thủy lôi bằng tàu mặt nước không người lái, mang lại hiệu quả cao hơn.
USS Santa Barbara gần đây đã tạo dấu mốc lịch sử khi thực hiện lần đầu tiên phóng máy bay không người lái tấn công một chiều LUCAS từ tàu tác chiến ven bờ trong khuôn khổ Lực lượng đặc nhiệm 59. Trong quá trình truy tìm thủy lôi, con tàu hoạt động dưới sự bảo vệ trên không của các máy bay A-10C Warthog, được trang bị bom JDAM và rocket dẫn đường laser APKWS.
Vào tháng 5/2025, USS Canberra đã tới Bahrain với nhiệm vụ đối phó thủy lôi hoàn chỉnh, trong khi USS Tulsa hoạt động song song tại khu vực. Hạm đội LCS của Hải quân Mỹ hiện được trang bị sonar săn thủy lôi tự động AN/AQS-20C, được kéo bởi tàu mặt nước không người lái, giúp thủy thủ giữ khoảng cách an toàn bên ngoài bãi thủy lôi.
Bối Cảnh Căng Thẳng Và Phản Ứng Của Mỹ
Trong bối cảnh Iran bị cho là tăng tốc rải thủy lôi, Mỹ đã tìm cách phá hủy tàu rải mìn và duy trì giám sát trên không, mở ra cuộc chạy đua căng thẳng tại Eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã đăng tải video ghi lại các vụ tấn công của Mỹ nhằm vào tàu hải quân và tàu rải thủy lôi của Iran tại khu vực này vào ngày 10/3.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang nỗ lực tập hợp một liên minh các quốc gia bảo trợ để mở lại Eo biển Hormuz, với hy vọng công bố ra mắt liên minh vào cuối tuần này. Đồng thời, Iran đã lên tiếng chế giễu Mỹ vì vừa yêu cầu đầu hàng vô điều kiện, vừa phải kêu gọi đồng minh hỗ trợ khơi thông tuyến hàng hải.
Nhìn chung, báo cáo này làm nổi bật những thách thức và tiến bộ trong năng lực tác chiến thủy lôi của Hải quân Mỹ, đặt ra câu hỏi về khả năng đối phó hiệu quả trước mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Iran trong khu vực chiến lược.
