Tối 3/7 (giờ địa phương), Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã trực tiếp thăm hỏi, động viên và trao thư cảm ơn đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tham gia khắc phục hậu quả trận động đất tại Venezuela. Đặc biệt, bà đã trao tặng Huân chương Công trạng phục vụ cho đội chó nghiệp vụ của đoàn Việt Nam vì những thành tích xuất sắc trong tham gia tìm kiếm cứu nạn. Chú chó Xu Kip vinh dự được đại diện đeo huân chương.
Đội chó nghiệp vụ và hành trình đặc biệt
Theo trung tá Nguyễn Minh Phượng, Phó trưởng khoa giám biệt nguồn hơi Trường trung cấp 24 Biên phòng, đội sử dụng chó nghiệp vụ tìm kiếm cứu nạn tại Venezuela lần này có 10 cán bộ, chiến sĩ, mang theo 8 chó nghiệp vụ gồm: O Lát, Vát, Ja Vo, Jun Ka, Kun Mat, Jin Ka, Ot Ky, Xu Kip. Nhiệm vụ của chúng là tìm kiếm, phát hiện vị trí nạn nhân và đánh hơi thi thể trong các công trình đổ sập.
Trong số đó, chó nghiệp vụ Xu Kip được đánh giá có khả năng đánh hơi và phát hiện nổi bật nhất. Đây là lần thứ hai Xu Kip tham gia tìm kiếm cứu nạn và là lần đầu tiên chú chó này 'xuất ngoại' thực hiện nhiệm vụ ở nước ngoài. Xu Kip sinh năm 2022, tốt nghiệp khóa 11, chương trình trung cấp 2 năm tại Trường trung cấp 24 Biên Phòng, sau đó được điều về khoa giám biệt nguồn hơi, biên chế thuộc đội tìm kiếm cứu nạn.
Kinh nghiệm từ các nhiệm vụ trong và ngoài nước
Tháng 9/2024, Xu Kip lần đầu thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn tại thôn Nậm Tông (xã Nậm Lúc, huyện Bắc Hà cũ, tỉnh Lào Cai) – nơi có 18 người chết và mất tích do sạt lở đất sau bão Yagi. Tại đây, Xu Kip đã phát hiện nguồn hơi giúp lực lượng chức năng tìm thấy nạn nhân bị đất vùi lấp.
Đáng chú ý, trong đội chó nghiệp vụ lần này có 4 chú chó khác từng tham gia nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar năm 2023 và 2025 là Vát, O Lát, Ja Vo và Jun Ka. Trong nước, 4 chú chó Vát, O Lát, Ja Vo và Jin Ka từng tham gia tìm kiếm cứu nạn tại làng Nủ (xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai) – nơi xảy ra lũ quét, sạt lở đất khiến 60 người chết, 7 người mất tích. Ngoài ra, 2 chú chó Kun Mat và Ot Ky (sinh năm 2022) cũng thể hiện rất tốt trong lần đầu tham gia tìm kiếm cứu nạn tại Venezuela.
Quá trình huấn luyện chó nghiệp vụ
Trung tá Nguyễn Minh Phượng cho biết, mỗi chú chó nghiệp vụ sẽ có một huấn luyện viên riêng. Để các chú chó thực hiện nhiệm vụ tốt nhất, trước tiên phải tuyển chọn những chú chó có sức khoẻ, thần kinh tốt để đưa vào huấn luyện. Quá trình huấn luyện diễn ra từ dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp. Bài học đầu tiên là tìm ra nguồn hơi của chính chủ. Sau đó, huấn luyện viên tạo giả những nguồn hơi phức tạp hơn từ thịt thối của động vật để giúp chó có phản xạ tìm kiếm.
'Ban đầu, huấn luyện viên sẽ huấn luyện cho chó có phản xạ, rít, ngửi, vẫy đuôi, dựng tai ở vị trí cần tìm kiếm. Sau đó sẽ huấn luyện chó ngồi, nằm, đào, bới rồi huấn luyện nâng cao đến kêu báo hiệu thì hoàn thiện', trung tá Phượng nói.
Trong quá trình làm nhiệm vụ, chế độ ăn cho chó nghiệp vụ cần bồi dưỡng thêm các loại thịt tươi, thịt hộp, trứng vịt lộn, thuốc bổ theo chế độ quy định. Trách nhiệm của huấn luyện viên cũng rất quan trọng: phải coi chó là người bạn trung thành, nắm được biểu hiện thần kinh, tâm sinh lý của chó, có tinh thần tốt, yêu nghề để mối quan hệ giữa chó và chủ luôn gắn bó.
Kết quả đạt được tại Venezuela
Qua 5 ngày thực hiện nhiệm vụ, đội chó nghiệp vụ của Trường trung cấp 24 Biên phòng đã phát hiện, đánh dấu tổng cộng 74 vị trí nghi có nạn nhân. Trên cơ sở đó, đội công tác phối hợp với lực lượng công binh và các lực lượng chức năng tổ chức đào bới, đưa 39 nạn nhân ra khỏi đống đổ nát.
8 chú chó nghiệp vụ được đánh giá là những 'vũ khí đặc biệt', luôn sát cánh cùng cán bộ, huấn luyện viên, đóng góp không ngừng vào những kết quả chung mà đoàn Việt Nam đạt được trong nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn tại Venezuela lần này.
