Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết công bố công khai văn bản của thỏa thuận với Iran “sau vài ngày nữa”, và thậm chí để ngỏ khả năng đọc chi tiết từng từ toàn bộ tài liệu trước ống kính máy quay.
Cam kết công bố chi tiết
“Tôi muốn có một bối cảnh chính thức trước khi chúng tôi làm điều đó (công bố thỏa thuận). Đó là một tài liệu tuyệt vời”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất Mohamed bin Zayed Al Nahyan, bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 16/6.
“Tôi có thể sẽ tổ chức một cuộc họp báo và đọc nó cho các bạn nghe từng từ một, để báo chí đưa tin chính xác, bởi vì đó là một tài liệu rất quan trọng. Tôi sẽ xem qua tài liệu này cùng với giới truyền thông trong một vài ngày tới”, ông nói.
Ông nhấn mạnh thêm: “Đây là những gì tài liệu viết: Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.
Bối cảnh thỏa thuận
Giới chức Mỹ cho biết, Tổng thống Trump đã ký điện tử vào thỏa thuận hôm 14/6, nhưng toàn văn thỏa thuận này vẫn chưa được tiết lộ công khai. Cả các thành viên quốc hội lẫn các nhà lãnh đạo thế giới đồng cấp với ông Trump đều chưa được đọc bản đầy đủ.
Khi được hỏi liệu ông có cởi mở với việc gửi thỏa thuận với Iran tới quốc hội để xem xét hay không, ông Trump cho biết ông chưa có ý tưởng đó, nhưng ông sẵn sàng.
“Tôi thậm chí còn chưa bao giờ nghĩ về điều đó, nhưng tôi sẽ làm, tôi sẽ gửi nó tới quốc hội. Ý tôi là ai lại không chấp thuận nó chứ. Tôi thích ý tưởng này. Làm ơn hãy gửi nó tới quốc hội”, ông Trump nói.
Thỏa thuận chấm dứt xung đột
Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã hoàn tất thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Theo các nguồn tin khác nhau từ cả phía Washington và Tehran, thỏa thuận sẽ chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên tất cả mặt trận, bao gồm Li Băng, chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran.
Hai bên sẽ ký kết chính thức vào ngày 19/6 tới tại Geneva. Sau đó, Iran sẽ mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Thỏa thuận sẽ mở đường cho giai đoạn tiếp theo của tiến trình hòa bình, bao gồm các cuộc đàm phán về những vấn đề còn tồn đọng như chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Trump tin rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo với Iran sẽ “dễ dàng hơn” so với vòng đàm phán ban đầu vốn dẫn đến Bản ghi nhớ Hiểu biết được công bố gần đây.
“Nó sẽ bước sang giai đoạn thứ hai, mà tôi nghĩ trên thực tế sẽ dễ dàng hơn”, ông Trump phát biểu.
Các bước tiếp theo
Các quan chức cho biết giai đoạn tiếp theo sẽ bao gồm các cuộc thảo luận kỹ thuật về chương trình hạt nhân của Iran, cũng như việc cứu trợ tài chính cho Tehran và các chi tiết về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ sẽ không “đầu tư bất kỳ khoản tiền nào vào Iran”, nhằm xoa dịu nỗi lo ngại của một số đồng minh rằng Tehran sẽ nhận được các nguồn quỹ từ Mỹ. Thay vào đó, các quan chức cho biết một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD sẽ do các quốc gia Vùng Vịnh tài trợ.
