Theo thông báo mới nhất, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp thiết trong năm 2026. Đây là cuộc “tổng kiểm kê thể chế” nhằm chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm chỉ đạo nhiệm vụ này.
Yêu cầu nghiêm túc và trách nhiệm người đứng đầu
Ban Chỉ đạo nhấn mạnh, nếu không thực hiện nghiêm túc sẽ dẫn đến lãng phí nguồn lực và bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế, khắc phục những điểm nghẽn đang là “nút thắt của nút thắt” trong phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, người đứng đầu các Bộ, cơ quan phải đặt nhiệm vụ này ở vị trí ưu tiên hàng đầu.
Quan điểm xuyên suốt là người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả rà soát thuộc phạm vi quản lý. Việc tổng rà soát không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan tư pháp hay tổ chức pháp chế, mà cần được quán triệt đến toàn thể cơ quan, tổ chức, địa phương. Các thành viên Ban Chỉ đạo phụ trách lĩnh vực, địa phương phải trực tiếp theo dõi, đôn đốc, tránh tình trạng văn bản chỉ đạo đầy đủ nhưng thực hiện chậm trễ.
Chất lượng rà soát: Đúng, trúng, thực chất
Việc rà soát phải gắn với yêu cầu phát triển, xác định rõ các quy định cản trở, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp. Kết quả phải bảo đảm rõ văn bản, rõ điều khoản, rõ nội dung vướng mắc, rõ căn cứ pháp lý và thực tiễn, rõ phương án xử lý, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, rõ thời hạn hoàn thành. Yêu cầu “đúng, trúng, thực chất” phải được đặt lên hàng đầu, tuyệt đối tránh “báo cáo đẹp, kết quả chung chung”.
Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, việc rà soát cần lắng nghe thực tiễn, lấy ý kiến rộng rãi từ các đối tượng chịu tác động trực tiếp. Đây là thước đo khách quan nhất cho chất lượng pháp luật. Các báo cáo chỉ nêu kết quả chung chung, không phân tích thực tiễn, không có ý kiến đối tượng chịu tác động, không chỉ ra điều khoản cụ thể cần xử lý sẽ không được coi là đạt yêu cầu và phải hoàn thiện.
Nhiệm vụ trọng tâm tháng 5-6/2026
Chủ tịch Quốc hội, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ quá hạn, tổ chức rà soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực tác động lớn như phân cấp, phân quyền; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân; hội nhập quốc tế. Các cơ quan, tổ chức, địa phương bám sát hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, phản ánh kịp thời khó khăn, vướng mắc.
Quá trình rà soát phải bảo đảm khách quan, khoa học, cầu thị, không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi quy định không còn phù hợp dù liên quan đến thẩm quyền hay lợi ích quản lý của cơ quan mình. Đối với phân cấp, phân quyền, thủ tục hành chính, dữ liệu số, dịch vụ công trực tuyến, kết quả rà soát phải phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kiến nghị phải cụ thể, rõ địa chỉ, rõ nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, tránh chung chung, hình thức, thiếu khả thi.
Truyền thông và huy động sự tham gia
Đẩy mạnh truyền thông để tạo đồng thuận xã hội, huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, tham mưu Đảng ủy Chính phủ trình Ban Bí thư ban hành văn bản chỉ đạo kịp thời đối với các cấp ủy, tổ chức đảng tại các Bộ, ngành, địa phương, báo cáo trước ngày 14/5/2026.
Thiết lập đường dây nóng và trách nhiệm các cơ quan
Thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp cho các cơ quan, địa phương trong quá trình triển khai. Các cơ quan như Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước tổng hợp kiến nghị từ thực tiễn để gửi các Bộ, ngành, địa phương nghiên cứu rà soát. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, VCCI, các hiệp hội, tổ chức nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia tích cực tham gia góp ý, phản ánh bất cập.
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ đạo VCCI và các tổ chức thành viên tổ chức lấy ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội về bất cập pháp luật, tổng hợp gửi các Bộ, ngành liên quan. Khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu cao, thời gian gấp, Ban Chỉ đạo đề nghị các Ban, Bộ, cơ quan Trung ương, địa phương cùng hệ thống chính trị với tinh thần trách nhiệm cao nhất, quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhất, triển khai nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, góp phần tạo chuyển biến căn bản trong hoàn thiện hệ thống pháp luật, phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước.
