Cố vấn pháp lý của Quốc hội Israel (Knesset), bà Sagit Afik, ngày 12/7 thông báo rằng Knesset sẽ giải tán vào ngày 17/7 và cuộc tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào ngày 27/10 – thời điểm muộn nhất được pháp luật cho phép.
Quốc hội Israel giải tán đúng hạn
Phát biểu trong phiên họp của Ủy ban Nội vụ Knesset, bà Afik nhấn mạnh: “Quốc hội hiện tại sẽ hoàn thành đầy đủ nhiệm kỳ và sẽ không bị giải tán sớm. Ngày bầu cử vẫn được giữ nguyên theo quy định của pháp luật, ngày 27/10”.
Nếu diễn ra đúng kế hoạch, đây sẽ là cuộc bầu cử đầu tiên tại Israel được tổ chức đúng thời hạn kể từ năm 1988. Đồng thời, chính phủ hiện nay do ông Netanyahu lãnh đạo sẽ trở thành Chính phủ Israel đầu tiên kể từ năm 1973 hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ 4 năm.
Bối cảnh chính trị và các dự luật gây tranh cãi
Thông báo trên được đưa ra trong bối cảnh liên minh cầm quyền đang thúc đẩy một loạt dự luật gây tranh cãi nhằm thông qua càng nhiều sáng kiến lập pháp càng tốt trước khi Quốc hội giải tán. Theo thông lệ, hoạt động lập pháp sẽ gần như đình trệ sau khi Knesset giải tán, trừ khi có sự thống nhất giữa liên minh cầm quyền và phe đối lập.
Chính phủ thứ 37 của Israel được thành lập ngày 29/12/2022, sau khi chính phủ liên minh do cựu Thủ tướng Naftali Bennett và Yair Lapid lãnh đạo sụp đổ. Thành phần chính phủ hiện nay gồm đảng Likud của ông Netanyahu cùng các đảng Do Thái Chính thống cực đoan và các đảng cánh hữu cứng rắn. Đây được xem là một trong những chính phủ bảo thủ nhất trong lịch sử Israel.
Nguy cơ tan rã và các vấn đề nội bộ
Trong suốt thời gian cầm quyền, liên minh này nhiều lần đối mặt nguy cơ tan rã, đặc biệt xoay quanh nỗ lực hợp pháp hóa việc miễn nghĩa vụ quân sự lâu nay dành cho nam giới Do Thái Chính thống. Vấn đề này gây tranh cãi ngay cả trong nội bộ liên minh cầm quyền. Ngoài ra, các đảng cực hữu từng nhiều lần đe dọa rút khỏi chính phủ liên quan cuộc chiến tại Dải Gaza, nhất là khi phản đối những thỏa thuận ngừng bắn và trao đổi con tin với phong trào Hamas.
Triển vọng bầu cử và các đối thủ của Netanyahu
Theo các cuộc thăm dò dư luận gần đây, nếu bầu cử được tổ chức ngay lập tức, ông Netanyahu cùng các đồng minh có thể không giành đủ đa số trong Quốc hội gồm 120 ghế. Trong khi đó, khối đối lập theo đường lối Do Thái phục quốc – liên minh chống lại ông Netanyahu nhưng không bao gồm các đảng A-rập và đảng Do Thái Chính thống – đang tiến gần khả năng giành thế đa số.
Những đối thủ tiềm năng nhất của ông Netanyahu trong cuộc đua giành chức thủ tướng gồm cựu tướng quân đội Gadi Eisenkot, lãnh đạo đảng Yashar, và cựu Thủ tướng Naftali Bennett, hiện đứng đầu đảng Beyachad (nghĩa là Cùng nhau).
