Quốc Hội Thảo Luận Về An Ninh Năng Lượng Và Dự Trữ Xăng Dầu
Sáng ngày 10 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về nhiều nội dung quan trọng, bao gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các vấn đề cấp thiết khác. Tại tổ 11, với sự tham dự của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, các đại biểu đã tập trung vào những thách thức lớn trong lĩnh vực năng lượng.
Cảnh Báo Về Khoảng Cách Dự Trữ Xăng Dầu Quốc Gia
Trong phiên thảo luận, đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) đã đưa ra những phân tích sâu sắc về vấn đề dự trữ xăng dầu quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng, theo Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu đặt ra là mức dự trữ xăng dầu phải đạt 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đang báo động khi dự trữ quốc gia chỉ đáp ứng được từ khoảng 7 đến 10 ngày sử dụng. Nếu tính cả dự trữ thương mại, con số này cũng chỉ tối đa khoảng 30 ngày, tạo ra một khoảng cách đáng lo ngại so với mục tiêu đề ra.
Đại biểu Huy chỉ rõ: "Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động, với quy mô khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, với một 'bình nhiên liệu' luôn ở mức báo động đỏ." Ông nhấn mạnh rằng việc nâng dự trữ từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là vấn đề về kho bãi, mà còn là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược, đòi hỏi sự đầu tư và quyết tâm mạnh mẽ từ phía Chính phủ.
Đề Xuất Giải Pháp Đột Phá Và Xây Dựng Kho Dự Trữ Độc Lập
Đại biểu Đặng Ngọc Huy đặt câu hỏi quan trọng: tại sao chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập, khi mà hiện nay hàng dự trữ quốc gia đang được cất giữ chung với kho của doanh nghiệp đầu mối, đi ngược lại nguyên tắc quản lý độc lập về số lượng và chất lượng theo Luật Dự trữ quốc gia. Ông phản bác ý kiến cho rằng xây dựng kho độc lập gây tốn kém, bằng cách nhấn mạnh: "Cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần." Khi thế giới biến động, việc thiếu hụt dự trữ có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như người dân phải xếp hàng dài mua xăng và chi phí logistics tăng cao, ảnh hưởng đến các công trình trọng điểm của quốc gia.
Để đạt được mục tiêu dự trữ 90 ngày, đại biểu Huy đề nghị Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thực hiện các giải pháp đột phá, bao gồm:
- Quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và áp dụng cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập.
- Tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược với kho thương mại, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.
- Ban hành lộ trình cụ thể, ví dụ đến năm 2028 đạt 60 ngày dự trữ và năm 2030 đạt 90 ngày.
- Khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan để tạo hành lang pháp lý huy động nguồn lực xã hội hóa cho hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.
Ông khẳng định: "Chúng ta không thể chờ đến khi khát mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế." Điều này thể hiện sự đồng thuận với định hướng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn và duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày.
Ý Kiến Của Các Đại Biểu Khác Và Bối Cảnh Quốc Tế
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cũng tham gia thảo luận, đề nghị nghiên cứu và có giải pháp xử lý dứt điểm bài toán năng lượng, coi đây là nút thắt lớn nhất đối với tăng trưởng trong bối cảnh hiện nay. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải ưu tiên cao nhất cho phát triển hạ tầng năng lượng trong giai đoạn 3-5 năm tới, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch quốc gia và quy hoạch ngành theo định hướng chiến lược của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
Trước đó, trong phiên thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 5 năm 2026-2030 vào ngày 9/4, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đã lưu ý rằng phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn và các phụ lục chưa thể hiện rõ các dự án cụ thể về xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia. Do đó, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, cần rà soát và bổ sung các dự án liên quan đến kho dự trữ dầu thô, xăng dầu, khí và than, nhằm đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài cho đất nước.
