Chiều ngày 23 tháng 4, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã nghe báo cáo tóm tắt kết quả giám sát việc giải quyết và trả lời các kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Báo cáo do Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, bà Lê Thị Nga, trình bày.
Kết quả giải quyết kiến nghị
Theo báo cáo, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, đã có tổng cộng 1.256 kiến nghị được tổng hợp và chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền. Đến nay, 1.238 kiến nghị đã được giải quyết và trả lời, đạt tỷ lệ 98,6%. Trong số đó, Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đã trả lời 34/34 kiến nghị, trong khi Chính phủ, các bộ và ngành Trung ương đã giải quyết 1.182/1.200 kiến nghị.
Đánh giá của cử tri
Cử tri đánh giá cao hoạt động của Quốc hội thời gian qua, đặc biệt là những cải tiến trong công tác lập pháp. Các luật và nghị quyết được thông qua đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương mới của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo khuôn khổ pháp lý hiện đại cho giai đoạn phát triển mới. Các lĩnh vực như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng, trí tuệ nhân tạo và thương mại điện tử đều được quan tâm xây dựng hành lang pháp lý.
Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã có sự chỉ đạo tích cực, quyết liệt trong việc giải quyết khối lượng lớn kiến nghị. Việc giải quyết ngày càng khoa học, chất lượng và trách nhiệm cao. Nhiều bộ, ngành đã đổi mới trong tiếp nhận và nghiên cứu, giúp xử lý nhanh chóng một số kiến nghị, tháo gỡ vướng mắc và được cử tri đánh giá cao.
Những tồn tại
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra rằng vẫn còn tình trạng một số nội dung trả lời chung chung, chưa làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của từng bộ, ngành. Cụ thể, tại Kỳ họp thứ 9 và thứ 10, cử tri nhiều địa phương kiến nghị rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phù hợp thực tiễn và tiệm cận xu thế thế giới, đồng thời thống nhất một bộ sách giáo khoa. Do đó, kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát, hoàn thiện chương trình.
Một số kiến nghị về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về địa chất và khoáng sản, cập nhật Cổng dịch vụ công của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đồng bộ với Cổng dịch vụ công quốc gia, theo bà Lê Thị Nga, mặc dù đã được Bộ trả lời nhưng nội dung còn chung chung, chưa rõ giải pháp và lộ trình triển khai. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã yêu cầu Bộ báo cáo cụ thể việc tiếp thu, giải quyết, và Bộ đã có văn bản báo cáo lộ trình.
Chậm trễ trong ban hành chính sách
Bên cạnh đó, việc triển khai thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại các báo cáo giám sát còn chậm, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân và phát triển kinh tế - xã hội. Ví dụ, Nghị định thay thế Nghị định số 67 về chính sách phát triển thủy sản chậm được ban hành, trong khi đây là chính sách quan trọng đối với sinh kế ngư dân và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Sự chậm trễ này không chỉ ảnh hưởng đến ngành thủy sản mà còn tác động trực tiếp đến đời sống và sự ổn định của người dân.
Tương tự, quy định về chế độ, chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ những năm 1960-1970, đã nghỉ công tác chưa được hưởng chế độ, cũng chậm được ban hành. Những giáo viên này hiện đã cao tuổi, đời sống khó khăn, nên việc khẩn trương xây dựng và ban hành chính sách phù hợp là cấp thiết và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Kiến nghị và giải pháp
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị các bộ, ngành theo lĩnh vực được phân công khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành các chính sách liên quan, đồng thời xác định rõ tiến độ, thời hạn hoàn thành và thực hiện hiệu quả. Ngoài ra, qua giám sát cho thấy tỷ lệ kiến nghị cần giải trình, cung cấp thông tin còn cao (68%). Do đó, kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, triển khai hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin.
