Phần Lan đã chi tiêu cho các hợp đồng quốc phòng với Mỹ nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong thập kỷ này, trở thành một trong những nước mua vũ khí Mỹ lớn nhất châu Âu, đài truyền hình công cộng YLE (Phần Lan) đưa tin đầu tuần này.
Thông tin trên được đưa ra dựa trên dữ liệu do YLE thu thập được thông qua Bộ Quốc phòng Phần Lan và Lực lượng Phòng vệ Phần Lan (FDF), và từ viện nghiên cứu Bruegel có trụ sở tại Brussels.
Dữ liệu từ Bruegel và chi tiết chi tiêu
Dữ liệu của Bruegel phản ánh sự chấp thuận xuất khẩu thiết bị quân sự của Mỹ, chứ không phải doanh số bán hàng cuối cùng. Mặc dù không phải mọi giao dịch mua được phê duyệt đều được hoàn tất, nhưng số liệu cho thấy những quốc gia nào được Washington cho phép mua thiết bị quốc phòng Mỹ.
Theo dữ liệu mà YLE thu thập được, trong giai đoạn từ năm 2008-2026, tổng giá trị mua sắm quốc phòng của Phần Lan từ Mỹ đạt 37 tỷ Euro (42,3 tỷ USD), trong đó chương trình F-35 chiếm khoảng 10 tỷ Euro (11,4 tỷ USD).
Nguyên nhân chính: Máy bay chiến đấu F-35
Lý do chính đưa Phần Lan trở thành một trong những nước châu Âu mua nhiều vũ khí Mỹ nhất nằm ở việc Helsinki mua máy bay chiến đấu F-35 Lightning II từ gã khổng lồ công nghiệp quốc phòng Lockheed Martin – khoản mua sắm quân sự đắt tiền nhất từ trước đến nay của quốc gia Bắc Âu này.
Ở châu Âu, chỉ có Đức, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ mua nhiều thiết bị quốc phòng Mỹ hơn Phần Lan.
Bối cảnh an ninh và NATO
Việc Phần Lan gia nhập NATO và tình hình an ninh châu Âu trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine kéo dài đã thúc đẩy nhu cầu hiện đại hóa lực lượng vũ trang. Theo Chuẩn tướng Juha-Matti Ylitalo, Phó Tư lệnh Hậu cần FDF, các quyết định mua sắm dựa chủ yếu trên khả năng quân sự. "Không có lựa chọn thay thế nào khác có tính cạnh tranh tương đương", ông Ylitalo nhấn mạnh.
Các hệ thống vũ khí tiên tiến như máy bay chiến đấu, tên lửa và hệ thống phòng không thường phải nhập khẩu vì ngành công nghiệp quốc phòng nội địa của Phần Lan dù được đầu tư mạnh nhưng chưa đáp ứng được toàn bộ nhu cầu công nghệ cao.
Nhà cung cấp khác và áp lực từ Mỹ
Bên cạnh Mỹ, Israel là nhà cung cấp quốc phòng nước ngoài lớn thứ 2 của Phần Lan với các hệ thống như hệ thống phòng thủ tên lửa David’s Sling và tên lửa chống hạm Gabriel.
Những số liệu này được đưa ra trong bối cảnh Washington tiếp tục gây sức ép lên các đồng minh châu Âu để họ gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với quốc phòng của chính mình và tăng chi tiêu quân sự. Khi các nhà lãnh đạo NATO tề tựu tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ, chi tiêu quốc phòng dự kiến là một trong những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự.
Tổng thống Donald Trump gần đây đã ca ngợi Phần Lan là một đồng minh kiểu mẫu vì đã đầu tư vào quốc phòng và tăng cường hợp tác với Mỹ, đồng thời báo hiệu rằng các quốc gia không tăng chi tiêu quân sự không nên kỳ vọng nhận được mức hỗ trợ tương tự từ Mỹ trong tương lai.
