Chiến Lược Cưỡng Ép Của Tổng Thống Trump: Cái Giá Phải Trả Cho Quyền Lực Và Sự Phản Kháng
Trong nhiệm kỳ thứ hai đầy biến động, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã biến việc khơi mào xung đột với các quốc gia thành công cụ chính để theo đuổi mục tiêu đối nội và đối ngoại. Thay vì dựa vào "quyền lực thuyết phục" như học thuyết của nhà khoa học chính trị Richard Neustadt, ông Trump điều hành nước Mỹ bằng "quyền lực cưỡng ép", một cách tiếp cận gây tranh cãi và đối mặt với những phản kháng ngày càng mạnh mẽ.
Quyền Lực Cưỡng Ép Và Những Giới Hạn Hiển Hiện
Những người ủng hộ cho rằng ông Trump tận dụng quyền lực tổng thống một cách khác biệt để bảo vệ lợi ích nước Mỹ, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng giới hạn của chiến lược đối đầu đang lộ rõ. Từ phản đối tại Minneapolis đến thách thức từ Iran, ông Trump phải chấp nhận sự thật: dù sở hữu chiếc búa quyền lực nhất thế giới, đôi khi những chiếc đinh vẫn gây bất ngờ.
Giảng viên khoa học chính trị Lawrence Jacobs từ Đại học Minnesota nhận định: "Thoạt nhìn, ông ấy có quyền áp đảo, thế lực khổng lồ, như vị thuyền trưởng đứng đầu tàu và ra lệnh. Những phản ứng ban đầu diễn ra theo đúng ý ông. Nhưng giờ chúng ta đã thấy tác động từ những gì ông ấy làm. Điều tôi thấy hiện nay là những giới hạn của ông ấy trong cách tiếp cận vấn đề".
Phong Cách "Được Ăn Cả, Ngã Về Không" Và Sự Rút Lui
Ông Trump thường sử dụng ngôn từ đe dọa thay vì yêu cầu, nhưng trong nhiệm kỳ hai, ông đã phải rút lại nhiều lời đe dọa, từ thuế quan đến ý định thâu tóm Greenland hay tấn công Iran. Việc "quay xe" vào phút chót đã dẫn đến thuật ngữ "TACO" (Trump Always Chickens Out) trong truyền thông Mỹ, phản ánh phong cách nói cứng rồi mềm của ông.
Phong cách này bắt nguồn từ kinh nghiệm kinh doanh bất động sản, nơi ông xem mọi cuộc đàm phán là cuộc chiến chỉ có một bên thắng. Trong bối cảnh quyền lực tổng thống được mở rộng, ông Trump tìm cách gia tăng quyền lực của Nhà Trắng, làm suy yếu kiểm soát từ Quốc hội và tòa án.
Ông Corey Brettschneider từ Đại học Brown cảnh báo: "Khi kết hợp quan điểm quyền lực phi nguyên tắc với quyền lực ngày càng lớn của Tổng thống, đó là sự kết hợp nguy hiểm". Sự sụp đổ của cơ chế kiềm chế nội bộ, như nhận định của giảng viên xã hội học Paul Starr từ Đại học Princeton, là nguyên nhân quan trọng cho chiến lược cưỡng ép trong nhiệm kỳ hai.
Cưỡng Ép Trong Đối Ngoại Và Phản Đòn Từ Đồng Minh
Ông Trump tin rằng quyền cưỡng ép có thể thay thế thuyết phục, như trong chiến tranh với Iran khi ông không giải thích với công chúng hay tham khảo đồng minh. Lời đe dọa áp thuế hay hành động quân sự đơn phương đã mang lại một số nhượng bộ, như thỏa thuận thương mại có lợi, nhưng cái giá rất lớn.
Nhiều đồng minh gia tăng khoảng cách, giảm phụ thuộc vào Mỹ vì cho rằng nước này không còn ổn định và đáng tin. Chiến tranh Iran cho thấy giới hạn của cách tiếp cận: dù không kích làm suy yếu Iran, mục tiêu chiến lược chưa đạt được, và đồng minh từ chối hỗ trợ khơi thông eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, bà Nadia Schadlow, cựu cố vấn an ninh quốc gia, cho rằng còn quá sớm để kết luận cách tiếp cận của ông Trump là sai lầm. Bà nhấn mạnh năng lực răn đe của Mỹ đã được khôi phục và quá trình tái định hình trật tự mới đang diễn ra.
Đối Nội: Cưỡng Ép Và Sự Chia Rẽ Xã Hội
Trong nước, ông Trump ít đàm phán với đảng Dân chủ, thay vào đó gây áp lực qua chiến dịch truy quét nhập cư, triển khai Vệ binh Quốc gia, và điều tra hình sự đối thủ. Chiến lược này củng cố quyền lực trong đảng Cộng hòa nhưng làm trầm trọng chia rẽ xã hội.
Giảng viên Paul Starr cảnh báo: "Việc điều hành đất nước bằng đối đầu và xung đột là điều nguy hiểm, vì sẽ làm trầm trọng thêm sự chia rẽ trong xã hội, đồng thời khiến bộ máy chính quyền vận hành khó khăn hơn". Phản ứng phi đối xứng, như tại Minneapolis khi người dân dùng công nghệ để đối phó truy quét, cho thấy quyền lực không dễ chuyển thành kiểm soát.
Kết Luận: Bài Học Từ Quyền Lực Và Đồng Thuận
Nhà khoa học chính trị Lawrence Jacobs nhấn mạnh: "Quyền lực lớn của Tổng thống Mỹ chưa chắc chuyển hóa thành quyền kiểm soát. Trên thực tế, quyền lực có thể dẫn đến sa lầy, tổn hại và những thất bại lịch sử". Các tổng thống thành công nhất tin vào học thuyết Neustadt: xây dựng đồng thuận trong nước và quốc tế.
Ông Jacobs kết luận: "Điều này chưa từng xảy ra với ông Trump. Ông ấy chuyển từ hành động 'đế quyền' này sang quyết định 'vương quyền' khác. Cuộc chiến Iran là minh chứng mới nhất, nhưng chắc chắn không phải minh chứng cuối cùng, sẽ còn những chấn động khác cho nước Mỹ và thế giới".
