Sáng 16/6, tại Hội nghị triển khai thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã phê bình nghiêm khắc một số bộ vắng mặt, đồng thời nhấn mạnh tình trạng luật chậm tiến độ.
Khối lượng lập pháp ngày càng lớn
Chủ tịch Quốc hội cho biết, qua các nhiệm kỳ, khối lượng lập pháp của Quốc hội không ngừng tăng. Cụ thể, khóa XII thông qua 67 luật; khóa XIII thông qua 107 luật; khóa XIV thông qua 73 luật. Đặc biệt, khóa XV đã thông qua tới 151 luật, tăng gấp đôi so với khóa XII và XIV, riêng năm 2025 thông qua 89 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, điều này góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và hoàn thành các chỉ tiêu phát triển.
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, mục tiêu là khắc phục triệt để hạn chế, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Ông yêu cầu toàn bộ quy trình lập pháp phải gắn với kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, không để xảy ra lợi ích nhóm hay lợi ích cục bộ.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu chuyển từ trạng thái bị động sang chủ động dẫn dắt lập pháp, có kế hoạch bài bản, làm theo quy trình mới, tư duy mới và ứng dụng công nghệ.
Phê bình tình trạng chậm tiến độ và vắng họp
Chỉ ra tồn tại, Chủ tịch Quốc hội nhắc đến việc một số dự án luật chậm tiến độ như Luật Đất đai, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Quy hoạch, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, dẫn đến xin lùi thời gian trình Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội phê bình nghiêm khắc việc một số bộ vắng mặt tại hội nghị quan trọng này, đồng thời chỉ trích tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết.
Yêu cầu bộ trưởng trực tiếp tham dự
Từ nay đến cuối năm 2026, khối lượng nhiệm vụ lập pháp rất lớn. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tại các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bộ trưởng phải trực tiếp báo cáo và giải trình, không cử thứ trưởng thay (trừ Phó Thủ tướng). Nếu bộ trưởng vắng mặt không có lý do chính đáng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ hoãn họp.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan soạn thảo thực chất lấy ý kiến đối tượng chịu tác động, phối hợp chặt chẽ ngay từ đầu giữa các cơ quan Chính phủ và Quốc hội để chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng.
Đối với đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường nghiên cứu, phát hiện các quy định vướng mắc, kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm của bộ trưởng
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, theo Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, bộ trưởng phải chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo hoàn thiện hệ thống pháp luật trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình. Chính phủ xác định xây dựng pháp luật là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là công cụ tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển và nâng cao năng lực quản trị quốc gia.
Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ khẩn trương ban hành và thực hiện kế hoạch định hướng lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đồng thời đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ chủ động chuẩn bị hồ sơ dự án luật, không chờ kế hoạch của Chính phủ vì thời gian gấp rút.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh pháp luật phải đi trước mở đường, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, đầu tư sản xuất kinh doanh, khắc phục tư duy không quản được thì cấm, không để quy định pháp luật trở thành rào cản phát triển.
