Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 vừa đưa ra đề xuất xây dựng một công viên nghĩa trang hoặc khu tưởng niệm tại công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM) sau khi hoàn tất công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đây là khu vực từng là nghĩa trang Đô Thành, nơi diễn ra những trận đánh ác liệt trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Vị trí trọng điểm trong kế hoạch tìm kiếm liệt sĩ
Theo Ban Chỉ đạo 515, TP.HCM được xác định là địa bàn trọng điểm, trong đó công viên Lê Thị Riêng (nghĩa trang Đô Thành cũ) là khu vực có nhiều hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập. Sau gần 60 năm, địa hình và địa vật tại đây đã thay đổi hoàn toàn, khiến công tác tìm kiếm gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, quá trình này cần được thực hiện thận trọng, khoa học và chính xác.
Ứng dụng công nghệ hiện đại trong tìm kiếm
Quân khu 7 đề nghị TP.HCM phối hợp với các cơ quan chuyên môn để ứng dụng đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật hiện đại như khảo sát địa vật lý, radar xuyên đất, phân tích địa tầng cùng các phương pháp khoa học khác. Những công nghệ này giúp khoanh vùng và làm rõ các vị trí nghi vấn trước khi tiến hành khai quật.
Quy trình xử lý sau khi cất bốc di cốt
Sau khi cất bốc, lực lượng chuyên môn sẽ bảo quản và lấy mẫu giám định ADN để xác định danh tính liệt sĩ. Đối với những trường hợp xác định được thông tin và có thân nhân, hài cốt sẽ được đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ hoặc bàn giao cho gia đình theo nguyện vọng. Với những hài cốt không xác định được danh tính, Ban Chỉ đạo 515 đề xuất xây dựng công viên nghĩa trang hoặc khu tưởng niệm ngay trong khuôn viên công viên Lê Thị Riêng.
Phương án an táng tại chỗ tạo không gian văn hóa - tâm linh
Tại hội thảo xác minh thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Sài Gòn) ngày 8/6, Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7, trình bày phương án an táng tại chỗ. Phương án này nhằm tạo thành một không gian văn hóa - tâm linh trang trọng, đồng thời lưu giữ dấu tích lịch sử của khu vực nghĩa địa Đô Thành trước đây.
Chỉ đạo của Phó thủ tướng
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng và dự chỉ đạo hội thảo. Bà yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai khảo sát, thăm dò, khai quật với tinh thần trách nhiệm cao nhất, nhằm sớm tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ còn nằm lại chiến trường.
Kế hoạch triển khai và ý nghĩa lịch sử
Việc khảo sát thực địa và khai quật dự kiến được triển khai vào cuối tháng 6, đầu tháng 7. Nếu xác định được khu vực chôn cất tập thể và hoàn thành quy tập, công trình tưởng niệm được kỳ vọng sẽ trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, là nơi để các thế hệ tưởng nhớ và tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Phát hiện từ ảnh chiến tranh và công nghệ radar
Bước ngoặt trong quá trình tìm kiếm xuất hiện từ giai đoạn 2016-2017, khi các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều bức ảnh chiến tranh lưu trữ ở nước ngoài. Một bức ảnh màu do hãng tin AP chụp ngày 12/2/1968 cho thấy tại nghĩa địa Chí Hòa có ít nhất 3 rãnh chôn tập thể. Từ manh mối này, các cơ quan chức năng đã đối chiếu không ảnh, bản đồ quân sự, ảnh vệ tinh và lời kể nhân chứng. Công nghệ radar xuyên đất (GPR) cũng được sử dụng để phát hiện các cấu trúc bất thường dưới lòng đất.
Kết quả nghiên cứu bước đầu
Kết quả nghiên cứu bước đầu đã khoanh vùng 3 khu vực nghi là rãnh mộ tập thể trong công viên, nằm gần nhà truyền thống, khu trò chơi thiếu nhi và khu hồ câu cá. Các chuyên gia nhận định sơ bộ những vị trí này có thể liên quan đến khoảng 900 hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, vị trí chính xác, quy mô và số lượng hài cốt chỉ có thể được xác nhận sau các đợt thăm dò, khai quật và giám định theo quy trình khoa học trong khuôn khổ Chiến dịch "500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
