Sáng 10/6, tại phiên họp thứ 3 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đã đề nghị các cơ quan chức năng làm rõ các doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo thông qua hình thức 'hợp đồng kỳ nghỉ'. Bà nhấn mạnh rằng các đối tượng lừa đảo đang nhắm vào người cao tuổi, những người có tích lũy tài chính, và đề nghị cảnh báo rộng rãi để người dân cảnh giác.
Thực trạng lừa đảo tinh vi
Theo bà Nguyễn Thanh Hải, gần đây, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát sóng loạt phim tài liệu điều tra phản ánh các vụ việc có dấu hiệu lừa đảo với tổ chức hoạt động công khai, có trụ sở, nhân sự đông và quy mô lớn. Bà phân tích rằng nếu trước đây lừa đảo chủ yếu qua điện thoại, mạng xã hội thì nay các đối tượng tổ chức hội thảo, mời gọi tặng quà, tạo cảm giác khan hiếm và gây sức ép để nạn nhân ký hợp đồng. Nhiều người cao tuổi bị lợi dụng tâm lý cô đơn, nhu cầu được quan tâm, chăm sóc.
Bà Nguyễn Thanh Hải cho biết: 'Các nhân viên tư vấn quan tâm gõ cửa thường xuyên và khi nạn nhân muốn thoát khỏi hợp đồng thì xuất hiện những công ty khác hứa mua lại, nhưng đều phải đóng tiền thêm. Và cuối cùng, một số trường hợp đã thế chấp sổ đỏ, thế chấp cả sổ lương để nộp tiền cho những công ty lừa đảo này.'
Đề nghị xử lý và cảnh báo
Từ thực tế này, bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị các cơ quan chức năng cần làm rõ những trụ sở, doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo đang hoạt động trên địa bàn xã/phường, tỉnh/thành phố nào; việc tiếp nhận nguồn tin tố giác, quản lý, kiểm tra và xử lý được thực hiện ra sao. Bà nhấn mạnh: 'Đây là vấn đề mới, nóng và rất sát đời sống. Báo cáo công tác dân nguyện cần nghiên cứu, bổ sung để phản ánh đúng tính thời sự, thực tiễn và nguyện vọng của cử tri.'
Đi kèm với việc xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm, bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị có hình thức cảnh báo rộng rãi, kịp thời để người dân, nhất là người cao tuổi, nâng cao cảnh giác trước các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi.
Chiêu trò 'hợp đồng kỳ nghỉ'
Vừa qua, series phim tài liệu VTV Đặc biệt: 'Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ' đã khiến dư luận đặc biệt quan tâm và phẫn nộ trước các chiêu trò có dấu hiệu lừa đảo hàng trăm người cao tuổi. Theo nội dung VTV phản ánh, nhiều khách hàng 70-80 tuổi được tiếp cận thông qua các cuộc gọi mời nhận quà miễn phí, tham gia hội thảo hoặc sự kiện giới thiệu sản phẩm. Các hợp đồng được quảng bá như cơ hội sở hữu những kỳ nghỉ đẳng cấp, đồng thời có thể sinh lời từ hoạt động chuyển nhượng.
Ban đầu, khách hàng được nghe về các chuyến nghỉ dưỡng tiết kiệm, thông minh và có khả năng sinh lời. Khi sở hữu nhiều thẻ kỳ nghỉ nhưng không có nhu cầu sử dụng, họ tiếp tục được mời chuyển nhượng lại hợp đồng với giá cao hơn nhiều lần giá gốc. Để thực hiện giao dịch, khách hàng phải đóng thêm các khoản phí đặt cọc hoặc phí giữ chỗ có giá trị từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Tuy nhiên, thay vì hoàn tất việc chuyển nhượng, nhiều người tiếp tục ký thêm các hợp đồng mới.
Từ đây, tâm lý xem 'sở hữu kỳ nghỉ' như một kênh đầu tư bắt đầu hình thành. Khi những kỳ nghỉ được giới thiệu như một loại tài sản có thể tăng giá theo thời gian, thị trường nhanh chóng mở rộng với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Cùng đó, hoạt động tìm kiếm khách hàng cũng gia tăng thông qua các cuộc gọi tiếp thị liên tục và những lời mời nhận quà, tặng kỳ nghỉ miễn phí. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều khu nghỉ dưỡng vẫn đang trong quá trình triển khai, trong khi việc chuyển nhượng hoặc bán lại hợp đồng gặp nhiều khó khăn.
Nhiều người cao tuổi dính vào 'cạm bẫy', có người sở hữu tới 74 hợp đồng với tổng số tiền thiệt hại gần 20 tỷ đồng. Một số trường hợp phải cầm cố sổ đỏ, vay ngân hàng hoặc vay mượn người thân để tiếp tục đóng tiền theo các cam kết chuyển nhượng. Có người bán cả vàng, trang sức để hoàn tất các khoản thanh toán với kỳ vọng nhận lại khoản tiền lớn hơn trong tương lai.
