Chỉ trong 3 tuần ra quân của cơ quan chức năng, số vụ việc bị xử lý vi phạm hành chính về bảo hộ bản quyền và thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã tăng gấp 3 lần trung bình của một tháng năm 2025. Số vụ án bị khởi tố hình sự cũng tương đương khoảng 60% tổng số vụ án của cả năm 2025. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều thói quen xem lậu, mua hàng nhái vẫn khó bỏ.
Người dùng vẫn dễ dàng tìm đến web lậu
Anh Phong (quê Phú Thọ) cho biết, dịp World Cup này, nhiều trận bóng đá diễn ra những lúc anh đang trên đường. Với vài thao tác trên điện thoại, anh tìm được nhiều trang web 'lậu' để xem. Các trang này có nhiều quảng cáo hướng người xem đến các trang cá cược.
Trong khi đó, chị Ngọc (P.Phú Diễn, TP.Hà Nội) cho biết, hàng ngày lướt mạng, thấy review các bộ phim hay, chị thường tìm kiếm và xem tại các trang mạng chiếu miễn phí. Thay vì trả tiền, nhiều người vẫn có thói quen 'xem chùa' bất chấp có thể đứng trước những mối lo về bảo mật hoặc bị dẫn dụ tới trò đỏ đen trên mạng.
Hàng nhái tràn lan trên sàn thương mại điện tử và chợ
Trên các sàn thương mại điện tử, người dùng rất dễ dàng tìm được những loại túi, ví đến từ các thương hiệu nổi tiếng với giá chỉ vài trăm ngàn, rẻ hơn nhiều lần hàng chính hãng. Để an toàn, người bán đã che đi phần logo thương hiệu ở gian trưng bày sản phẩm. Tương tự, trên đường Phan Bá Vành (P.Phú Diễn), áo đấu của các đội bóng Manchester United, Tottenham Hotspur, Real Madrid được bày bán công khai với giá chỉ 200.000 đồng, rẻ hơn hàng chính hãng cả chục lần.
Phần mềm lậu vẫn được cài đặt công khai
Ngày 23.6, trên phố Thái Hà (P.Đống Đa), quản lý một cửa hàng nhỏ tư vấn nhiệt tình cho PV về các dòng máy giá chỉ từ 2 triệu đồng đã cài sẵn Windows 'lậu'. Người này cho biết: 'Bán máy 2-3 triệu mà không cài phần mềm, bắt khách mua thêm bản quyền 4 triệu nữa thì ai mua'. Từ chối cài đặt nhưng một cửa hàng trên đường Phú Diễn (P.Phú Diễn) đã hướng dẫn PV mua USB để cửa hàng này copy cho phiên bản đã bẻ khóa về tự cài đặt với giá 250.000 đồng.
Chiến dịch quyết liệt của Chính phủ
Ngày 30.4, Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố Báo cáo đánh giá thường niên về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên toàn cầu, trong đó tiếp tục đưa Việt Nam vào diện theo dõi ưu tiên về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Chỉ 5 ngày sau, ngày 5.5, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo báo cáo của Bộ KH-CN ngày 27.5, chỉ sau hơn ba tuần triển khai, các bộ, ngành và địa phương đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử lý hành chính 1.146 vụ, khởi tố hình sự 28 vụ. Tổng số tiền xử phạt hơn 12,6 tỉ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 35,7 tỉ đồng, đồng thời phát hiện 28 vụ việc nghiêm trọng, phức tạp, điển hình. Đáng chú ý, chỉ trong 3 tuần ra quân, số vụ xử lý vi phạm hành chính đã cao gấp khoảng 3 lần mức trung bình của một tháng trong năm 2025. Số vụ án bị khởi tố hình sự cũng đã tương đương khoảng 60% tổng số vụ khởi tố của cả năm 2025.
Nhưng những câu chuyện trải nghiệm thực tế cho thấy, vẫn còn khoảng cách rất dài từ các chỉ đạo thành chuyển biến thực tế trong nhận thức và hành động của xã hội, để cả xã hội phải thực sự coi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là yêu cầu của hội nhập mà còn là nền tảng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, văn minh.
