Ngày 5/3, tại Hà Nội, Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức Hội thảo tham vấn chuyên đề về dữ liệu phục vụ xây dựng Báo cáo quốc gia thực hiện Công ước quốc tế về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc (CERD) lần thứ sáu. Hội thảo nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, trao đổi các phương pháp tiếp cận và thông lệ tốt trong thu thập, quản lý và khai thác dữ liệu, góp phần nâng cao chất lượng báo cáo, hoàn thiện chính sách và tăng cường hiệu quả thực thi Công ước CERD tại Việt Nam.
Cam kết nhất quán của Việt Nam
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông nhấn mạnh: "Đối với Việt Nam, bảo đảm quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo điều kiện để mọi cộng đồng cùng phát triển là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước. Kể từ khi gia nhập Công ước CERD năm 1982, Việt Nam luôn nghiêm túc thực hiện các nghĩa vụ của quốc gia thành viên."
Việc xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ sáu tiếp tục khẳng định trách nhiệm của Việt Nam trong thực hiện các cam kết quốc tế về quyền con người, đồng thời cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Thứ trưởng Y Thông cho biết, những cam kết quốc tế đã được cụ thể hóa thông qua việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng và triển khai nhiều chính sách, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt hướng tới vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Vai trò của dữ liệu trong hoạch định chính sách
Thứ trưởng Y Thông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống dữ liệu tin cậy, cập nhật. Theo ông, dữ liệu không đơn thuần là con số thống kê mà là tấm gương phản chiếu khách quan thực trạng đời sống, những thành tựu đã đạt được cũng như những thách thức còn hiện hữu. Đây là cơ sở khoa học và thực tiễn để hoạch định các chính sách dân tộc hiệu quả, sát thực và nhân văn hơn trong giai đoạn mới, phù hợp với quan điểm chỉ đạo của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Ông kỳ vọng Hội thảo sẽ là diễn đàn quan trọng để các chuyên gia, nhà khoa học và các tổ chức quốc tế cùng trao đổi, nhận diện các khoảng trống về dữ liệu và học hỏi các thông lệ quốc tế hiệu quả nhất. Qua đó, Việt Nam sẽ nâng cao chất lượng báo cáo quốc gia và tối ưu hóa quá trình thực thi các chính sách dân tộc, góp phần quan trọng vào tiến trình phát triển bền vững và bao trùm của đất nước.
UNDP đánh giá cao thành tựu của Việt Nam
Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, bà Ramla Khalidi, ca ngợi những thành tựu phi thường của Việt Nam trong câu chuyện phát triển, khẳng định việc xây dựng Báo cáo quốc gia thực hiện Công ước CERD là cơ hội để các quốc gia tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường hiệu quả quản trị. UNDP cam kết tiếp tục đồng hành cùng Bộ Dân tộc và Tôn giáo và các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng Báo cáo quốc gia cũng như tăng cường năng lực về dữ liệu và quản trị.
Bà Ramla Khalidi cho rằng, việc vươn lên vị thế quốc gia có thu nhập trung bình cao và giúp hàng triệu người thoát nghèo chỉ trong một thế hệ là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của một quốc gia đa dân tộc thống nhất. Tuy nhiên, đại diện UNDP cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở việc thu hẹp khoảng cách phát triển cho các cộng đồng dân tộc thiểu số - nhóm đối tượng vốn dễ bị tụt lại phía sau nếu chỉ dựa vào các chỉ số tăng trưởng trung bình.
Dữ liệu là "cơ sở hạ tầng ẩn"
Bà Ramla Khalidi ví vai trò của dữ liệu trong quản trị quốc gia như một loại "cơ sở hạ tầng ẩn" - nền tảng cốt yếu để xây dựng các chính sách công hiệu quả. Để hiện thực hóa cam kết bình đẳng, các nhà hoạch định chính sách cần những bằng chứng đáng tin cậy, kịp thời và được phân tách chi tiết. Đây chính là công cụ giúp các chương trình phát triển có thể tiếp cận chính xác từng hộ gia đình tại các vùng sâu, vùng xa, thay vì chỉ dừng lại ở các báo cáo tổng quát cấp tỉnh hay quốc gia.
Đề cập đến Công ước CERD, UNDP nhấn mạnh đây không chỉ là một nghĩa vụ quốc tế mà là cơ hội quý giá để Việt Nam đánh giá lại tiến độ và nhận diện các lỗ hổng chính sách. Thông qua cơ chế báo cáo và sự chia sẻ kinh nghiệm từ các quốc gia như Na Uy hay Canada, Việt Nam có thể tiếp cận những thực tiễn tốt nhất để củng cố các thiết chế công và thúc đẩy sự hòa nhập xã hội.
Hợp tác quốc tế và kết quả hội thảo
Thứ trưởng Y Thông gửi lời cảm ơn sâu sắc đến UNDP, Đại sứ quán Na Uy và Đại sứ quán Canada, cho rằng sự đồng hành của các đối tác quốc tế không chỉ mang lại nguồn lực và kinh nghiệm quý báu mà còn là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm chung trong việc xây dựng một xã hội công bằng, nơi "không ai bị bỏ lại phía sau".
Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi kinh nghiệm quốc tế, chia sẻ các giải pháp nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm tính đầy đủ, thống nhất và độ tin cậy của thông tin phục vụ xây dựng Báo cáo quốc gia thực hiện Công ước CERD lần thứ sáu. Kết quả Hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện Báo cáo quốc gia, đồng thời tiếp tục khẳng định nỗ lực của Việt Nam trong thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế, thúc đẩy bình đẳng giữa các dân tộc, bảo đảm quyền con người và phát triển bền vững.
