Từ 18/5, vi phạm đăng ký khai sinh có thể bị phạt đến 5 triệu đồng
Chính phủ vừa ban hành văn bản quy định chi tiết về mức phạt trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình. Đáng chú ý, quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi liên quan đến đăng ký khai sinh sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5 năm 2026.
Mức phạt cụ thể theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP
Theo Điều 37 của Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về đăng ký khai sinh sẽ bị xử lý nghiêm khắc với mức phạt tiền có thể lên đến 5 triệu đồng. Cụ thể, quy định này phân loại các vi phạm thành ba nhóm chính với các mức phạt tương ứng.
Thứ nhất, phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền cấp để làm thủ tục đăng ký khai sinh.
Thứ hai, phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
- Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh.
- Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh.
- Sử dụng giấy tờ của người khác để làm thủ tục đăng ký khai sinh.
Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả
Ngoài phạt tiền, Nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nhằm đảm bảo tính răn đe và khôi phục trật tự pháp luật.
Về hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản (1).
Về biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc nộp lại bản chính giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp, trừ trường hợp bản chính đã bị tịch thu.
- Kiến nghị cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với giấy khai sinh đã cấp do có hành vi vi phạm.
Như vậy, bất kỳ cá nhân nào có hành vi vi phạm quy định về đăng ký khai sinh thuộc các trường hợp nêu trên sẽ phải đối mặt với hình thức xử phạt hành chính nghiêm minh, với mức phạt tối đa có thể lên đến 5 triệu đồng.
Quy định về thời hạn và thủ tục đăng ký khai sinh
Song song với các quy định xử phạt, pháp luật cũng nhấn mạnh trách nhiệm và quy trình đăng ký khai sinh đúng hạn và minh bạch.
Thời hạn đăng ký khai sinh: Theo Điều 15 Luật Hộ tịch 2014, trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con. Trường hợp cha, mẹ không thể thực hiện, ông, bà, người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em phải đảm nhận trách nhiệm này. Công chức tư pháp - hộ tịch có nhiệm vụ thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc đăng ký khai sinh trên địa bàn, thậm chí thực hiện đăng ký lưu động khi cần thiết.
Thủ tục đăng ký khai sinh: Được quy định chi tiết tại Điều 16 Luật Hộ tịch 2014. Người đi đăng ký cần nộp tờ khai theo mẫu và giấy chứng sinh. Trường hợp không có giấy chứng sinh, phải nộp văn bản của người làm chứng xác nhận việc sinh hoặc giấy cam đoan. Đối với trẻ em bị bỏ rơi hoặc sinh ra do mang thai hộ, cần có các văn bản chứng minh phù hợp theo quy định pháp luật.
Sau khi nhận đủ giấy tờ, nếu thông tin khai sinh đầy đủ và phù hợp, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung vào Sổ hộ tịch, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp Số định danh cá nhân. Công chức và người đăng ký cùng ký tên vào Sổ hộ tịch, sau đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp Giấy khai sinh.
Chính phủ cũng quy định chi tiết việc đăng ký khai sinh cho các trường hợp đặc biệt như trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em chưa xác định được cha, mẹ, và trẻ em sinh ra do mang thai hộ, bao gồm cả việc xác định quê quán.
