Ngày 25/5, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi họp báo cung cấp thông tin về vụ án xảy ra trước nhà hàng hải sản Cee'f (địa chỉ 70 Trương Định, phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh) vào tối ngày 21/5/2026.
Diễn biến vụ việc
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, vào lúc 22 giờ 10 phút ngày 21/5/2026, Công an Thành phố Hồ Chí Minh nhận được tin báo về vụ giết người do hai nghi phạm người nước ngoài sử dụng vũ khí quân dụng gây án. Nạn nhân là anh Lemalu Lorenzo Tovia (sinh năm 2001, quốc tịch Úc) bị bắn hai phát đạn tử vong tại chỗ; nạn nhân thứ hai là anh Sauni Sam (sinh năm 1999, quốc tịch Úc) bị bắn một phát đạn, bị thương nặng và hiện đang được điều trị tích cực.
Hai hung thủ gây ra vụ án gồm Vaa Vaa (sinh năm 1999, quốc tịch Samoa) là đối tượng trực tiếp sử dụng súng và Tafia Steve (sinh năm 2003, quốc tịch Samoa) là đồng phạm. Sau khi gây án, chúng đã bỏ trốn đến khu vực giáp biên giới Việt Nam – Campuchia nhưng đã bị bắt giữ chưa đầy 72 giờ.
Tại Cơ quan Cảnh sát điều tra, bước đầu hai đối tượng đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội và cho biết việc gây án theo sự chỉ đạo của một đối tượng ở nước ngoài. Người giúp sức cho hai hung thủ bỏ trốn là Nguyễn Trọng Nghĩa (24 tuổi, quê tỉnh Tây Ninh, hành nghề dịch vụ vận chuyển hành khách tuyến Thành phố Hồ Chí Minh – Tây Ninh) cùng 7 đối tượng người Việt Nam khác có liên quan.
Phân tích pháp lý từ Luật sư Trần Đình Dũng
Để làm rõ các vấn đề pháp lý, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Đình Dũng, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh.
Tội danh và khung hình phạt đối với hai hung thủ
Luật sư Trần Đình Dũng cho biết: Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hai hung thủ Vaa Vaa và Tafia Steve mặc dù là người nước ngoài (quốc tịch Samoa) nhưng hành vi phạm tội xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam nên sẽ bị áp dụng Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) để xử lý. Căn cứ vào diễn biến, hành vi phạm tội mà Công an Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp ban đầu, hai hung thủ có thể bị xử lý về các tội danh sau:
- Tội "Giết người" theo Điều 123 Bộ luật Hình sự. Hành vi sử dụng súng bắn chết một người tại chỗ và bắn bị thương nặng một người khác sẽ bị áp dụng các tình tiết định khung tăng nặng tại Khoản 1, Điều 123 với mức hình phạt: phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Các tình tiết định khung tăng nặng có thể áp dụng bao gồm: giết từ 02 người trở lên (bắn hai người, dù một người may mắn sống sót nhưng hành vi đã cấu thành); thực hiện tội phạm một cách man rợ (bắn nhiều phát đạn trực diện ở cự ly gần); bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người (sử dụng súng quân dụng nơi công cộng); có tổ chức (gây án theo sự chỉ đạo từ nước ngoài, có sự phân công, phối hợp giữa đối tượng nổ súng và đối tượng đồng phạm); có tính chất côn đồ.
- Tội "Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng" theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Tùy thuộc vào loại súng và số lượng đạn/vũ khí thu giữ được, các đối tượng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo khoản 1, Điều 304 với mức phạt tù từ 01 năm đến 07 năm. Nếu thuộc trường hợp vật phạm pháp có số lượng lớn hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Phân hóa trách nhiệm hình sự giữa hai đối tượng
Luật sư Trần Đình Dũng nhấn mạnh: Do vụ án có tính chất đồng phạm và có tổ chức, mức án cụ thể sẽ được tòa án xem xét dựa trên vai trò của từng đối tượng. Cụ thể, đối tượng Vaa Vaa (người trực tiếp nổ súng) đóng vai trò là người thực hành, trực tiếp thực hiện hành vi tước đoạt mạng sống của các nạn nhân, do đó phải chịu trách nhiệm cao hơn đồng phạm còn lại. Đối với Tafia Steve, bước đầu được xác định vai trò đồng phạm, tùy thuộc vào mức độ tiếp nhận ý chí và hành vi giúp sức tích cực hoặc thứ yếu, cơ quan tố tụng sẽ quyết định trách nhiệm hình sự. Với diễn biến của vụ án, đối tượng này cũng có thể phải đối diện với mức án nghiêm khắc, tương đương tù chung thân hoặc tử hình.
Xử lý sau khi chấp hành án
Luật sư Trần Đình Dũng cho biết thêm: Theo nguyên tắc tố tụng hình sự Việt Nam, hai đối tượng này phải chấp hành đầy đủ hình phạt tù (hoặc tử hình) tại Việt Nam. Sau khi chấp hành xong hình phạt tù (nếu không bị tuyên tử hình), họ sẽ bị áp dụng hình phạt bổ sung là trục xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Trách nhiệm của nhóm người Việt giúp sức
Luật sư Trần Đình Dũng phân tích: Tùy thuộc vào kết quả điều tra về thời điểm biết hành vi phạm tội và mục đích giúp đỡ, nhóm đối tượng này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Che giấu tội phạm" theo Điều 389 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017). Do hai hung thủ vừa gây ra vụ án giết người, nhóm đối tượng giúp sức có thể bị truy cứu theo Khoản 1 Điều 389 với khung hình phạt là cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm. Nếu cơ quan điều tra xác định được tài xế Nghĩa hoặc bất kỳ đối tượng nào trong nhóm lợi dụng ngành nghề kinh doanh vận tải (xe dịch vụ) để thu số tiền cao hơn ngày thường nhằm đưa đón tội phạm bỏ trốn, họ có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng là "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn" hoặc "Phạm tội có tổ chức" (nếu 8 người có sự bàn bạc, phân công rành mạch), khi đó mức hình phạt sẽ nghiêm khắc hơn. Trường hợp cơ quan chức năng chứng minh được nhóm người Việt Nam này đã biết trước kế hoạch giết người của Vaa Vaa và Tafia Steve, hoặc đã hứa hẹn trước là sẽ giúp hung thủ bỏ trốn sau khi bắn người, thì nhóm người này có thể bị xem xét vai trò đồng phạm về tội Giết người với Vaa Vaa và Tafia Steve.
Trách nhiệm bồi thường dân sự
Luật sư Trần Đình Dũng nhấn mạnh: Theo Bộ luật Dân sự năm 2015 của pháp luật Việt Nam, hai hung thủ Vaa Vaa và Tafia Steve vẫn có trách nhiệm liên đới bồi thường các khoản sau:
- Căn cứ Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, hai hung thủ có thể phải bồi thường cho nạn nhân Lemalu Lorenzo Tovia (tử vong) các chi phí gồm: chi phí cứu chữa trước khi chết; chi phí mai táng hợp lý; tiền cấp dưỡng (nếu nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng cho người khác như con nhỏ, cha mẹ già không còn khả năng lao động); bù đắp tổn thất tinh thần.
- Căn cứ Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, hai hung thủ còn phải bồi thường cho nạn nhân Sauni Sam (bị thương nặng) các khoản như: chi phí cứu chữa, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; chi phí cho người chăm sóc; bù đắp tổn thất tinh thần, mức tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở nếu các bên không tự thỏa thuận được.
