Còi báo động không kích ở thủ đô Kiev của Ukraine thường xuyên hú quá muộn, chỉ sau khi tên lửa Nga đã được phóng đi, khiến người dân không kịp sơ tán. Theo các chuyên gia quân sự, nguyên nhân chính là do hệ thống cảnh báo sớm của Ukraine đã lỗi thời và thời gian bay cực ngắn của các loại tên lửa hiện đại mà Nga sử dụng.
Hệ thống cảnh báo lạc hậu
Ukraine hiện vẫn phụ thuộc vào các radar cảnh báo từ thời Liên Xô, vốn được thiết kế để phát hiện máy bay ném bom hạng nặng, không phải tên lửa hành trình hay tên lửa đạn đạo tốc độ cao. Một quan chức quốc phòng Ukraine giấu tên cho biết: "Các radar cũ của chúng tôi chỉ có thể phát hiện tên lửa khi chúng đã ở rất gần mục tiêu, đôi khi chỉ còn vài phút trước khi va chạm." Điều này dẫn đến việc còi báo động thường được kích hoạt khi tên lửa đã bay qua biên giới hoặc thậm chí đã vào không phận Kiev.
Thời gian bay ngắn của tên lửa Nga
Nga thường sử dụng các loại tên lửa như Kh-555, Kh-101 hay tên lửa đạn đạo Iskander, có thời gian bay từ điểm phóng đến Kiev chỉ khoảng 5-10 phút. Trong khi đó, quy trình cảnh báo của Ukraine bao gồm phát hiện, xác nhận và truyền tín hiệu, mất thêm vài phút. Kết quả là nhiều người dân chỉ nghe thấy còi báo động khi tên lửa đã sắp chạm mục tiêu. Theo thống kê của chính quyền Kiev, trong tháng 3 năm 2024, có tới 30% số vụ không kích, còi báo động được kích hoạt sau khi tên lửa đã nổ.
Hậu quả đối với người dân
Sự chậm trễ này khiến người dân Kiev không có đủ thời gian để xuống hầm trú ẩn, làm gia tăng thương vong. Một cư dân Kiev tên Olena Shevchenko chia sẻ: "Chúng tôi thường chỉ có khoảng 30 giây từ lúc nghe còi đến lúc tên lửa rơi. Nhiều người già và trẻ em không kịp chạy." Các nhà chức trách đang nỗ lực nâng cấp hệ thống radar và tích hợp cảnh báo từ các vệ tinh phương Tây, nhưng quá trình này còn chậm do thiếu kinh phí và công nghệ.
Giải pháp tương lai
Ukraine đang hợp tác với NATO để hiện đại hóa hệ thống phòng không và cảnh báo sớm. Tuy nhiên, theo chuyên gia phân tích quân sự Mykhailo Samus, việc triển khai các radar hiện đại như AN/MPQ-64 Sentinel của Mỹ có thể mất nhiều tháng. Trong khi đó, người dân Kiev vẫn phải sống chung với những còi báo động muộn màng. "Chúng tôi hy vọng sớm có hệ thống cảnh báo tốt hơn, nhưng hiện tại, chúng tôi chỉ có thể tự bảo vệ mình bằng cách luôn ở gần nơi trú ẩn," Olena nói thêm.
