Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot, buộc nước này phải tìm kiếm các giải pháp thay thế để duy trì năng lực phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng
Theo đánh giá của tình báo Ukraine, Nga có thể sản xuất khoảng 120 tên lửa đạn đạo mỗi tháng, tương đương 1.440 tên lửa mỗi năm. Trong khi đó, hãng Lockheed Martin (Mỹ) chỉ sản xuất khoảng 650 tên lửa đánh chặn PAC-3 mỗi năm và dự kiến nâng lên 2.000 quả vào năm 2033. Ngay cả khi toàn bộ dây chuyền sản xuất tập trung cho Ukraine, số lượng vẫn không đủ.
Đại tá Yurii Ihnat, Trưởng phòng Truyền thông của Không quân Ukraine, cho biết: "Trong các đợt tập kích quy mô lớn, tên lửa đánh chặn trở thành ưu tiên hàng đầu, khi phía Nga gia tăng sử dụng tên lửa đạn đạo nhằm khai thác điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của chúng tôi."
Các hệ thống phòng không khác do phương Tây cung cấp hầu như không thể giải quyết được mối đe dọa này. Hệ thống SAMP/T do Pháp và Italy phát triển mà Ukraine đang sở hữu, dù có khả năng đối phó hiệu quả với nhiều mục tiêu trên không, vẫn chưa thể bắn hạ tên lửa đạn đạo. "MIM-104 Patriot đã chứng minh được hiệu quả trong thực tế, trong khi phiên bản SAMP/T hiện có của chúng tôi vẫn chưa từng được sử dụng để đối phó với tên lửa đạn đạo", ông Ihnat nói thêm.
Nỗ lực tìm giải pháp
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi cho biết Ukraine đã xác định được một số tên lửa đánh chặn PAC-2 và PAC-3 sắp hết niên hạn sử dụng từ các nước đối tác và đã bắt đầu đàm phán để tiếp nhận chúng.
Ukraine cũng đang tận dụng kinh nghiệm đối phó với UAV Shahed do Iran thiết kế mà Nga sử dụng. Tổng thống Volodymyr Zelensky đề xuất đổi các UAV đánh chặn do Ukraine phát triển lấy tên lửa đánh chặn Patriot. "Nếu họ cung cấp (tên lửa PAC-3) cho chúng tôi, chúng tôi sẽ cung cấp các UAV đánh chặn cho họ. Đây là một sự trao đổi ngang giá", ông nói hồi tháng 3.
Tự phát triển hệ thống của riêng mình
Ukraine đang nỗ lực phát triển hệ thống phòng không chống tên lửa đạn đạo mang tên Freya. Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Fire Point đã thử nghiệm thành phần tên lửa của hệ thống, đó là tên lửa đánh chặn FP-7x. Ông Denys Shtilierman, đồng sở hữu kiêm trưởng nhóm thiết kế của Fire Point, cho biết cuộc thử nghiệm diễn ra "khá thành công" và việc sản xuất hàng loạt có thể bắt đầu từ tháng 8, tùy thuộc vào hỗ trợ từ các đối tác châu Âu.
FP-7x được phát triển theo phương pháp thiết kế ngược dựa trên tên lửa của hệ thống S-400. "Chúng tôi đã tạo ra một phiên bản sao của tên lửa S-400 và đặt tên là FP-7. Tên lửa được chế tạo bằng sợi carbon nên nhẹ hơn, có thể bay xa hơn và cơ động hơn cả S-400", ông Shtilierman cho biết. Fire Point dự định mua các thành phần khác như radar và trung tâm chỉ huy từ các nhà cung cấp châu Âu.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tỏ ra hoài nghi. Ông Fabian Hoffman, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, nói rằng ông "rất nghi ngờ" khả năng Fire Point có thể chế tạo được một hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo đủ hiệu quả để cạnh tranh với Patriot trong khung thời gian đầy tham vọng. Một sĩ quan cấp cao của Không quân Ukraine, phát biểu với điều kiện giấu tên, cũng chia sẻ sự hoài nghi: "Việc chế tạo một tên lửa có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo là cực kỳ khó khăn."
