VKSND Tối cao truy tố 28 bị can trong vụ án nghiêm trọng liên quan đến khoáng sản và tài chính
Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa chính thức ban hành cáo trạng, truy tố tổng cộng 28 bị can trong một vụ án phức tạp với nhiều tội danh khác nhau. Các bị can bị cáo buộc tham gia vào các hành vi Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Buôn lậu; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Trốn thuế và Đưa hối lộ. Vụ án xảy ra chủ yếu tại Công ty cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh cùng một số đơn vị liên quan khác.
Chi tiết về các bị can và hành vi phạm tội
Trong số các bị can, ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Rạng Đông (sau này đổi tên thành Tập đoàn Rạng Đông), bị truy tố về tội Trốn thuế. Cáo trạng cho thấy, ông Đông giữ vai trò Chủ tịch HĐQT và chi phối toàn bộ hoạt động của hệ thống công ty. Cùng bị truy tố với vai trò đồng phạm là các bị can Lê Hoàng Ngân (Tổng Giám đốc); Nguyễn Thu Hương Thủy (Phó phòng tài chính đầu tư) và Nguyễn Thị Phương Thu (Trưởng bộ phận bán hàng trong nước của Công ty Cổ phần khoáng sản Sông Bình, một công ty con của Rạng Đông).
Công ty Cổ phần Rạng Đông là một doanh nghiệp tư nhân đa ngành, bao gồm 12 công ty thành viên, hoạt động trong các lĩnh vực xây dựng, khoáng sản, thương mại, dịch vụ và vật liệu xây dựng. Theo cáo trạng, vào cuối năm 2023, do gặp khó khăn tài chính, lãnh đạo công ty đã chỉ đạo việc bán quặng theo hai mức giá: giá thực tế cao hơn giá ghi trên hợp đồng. Phần chênh lệch không được thể hiện trên hóa đơn và được yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt để sử dụng cho các hoạt động chung của công ty.
Phương thức thực hiện và thiệt hại gây ra
Việc này được giao cho bà Nguyễn Thị Phương Thu trực tiếp thỏa thuận với khách hàng. Cụ thể, từ tháng 12/2023 đến tháng 9/2024, bà Trần Thị Lê Vi Vân (kinh doanh tự do) đã sử dụng pháp nhân của Công ty Châu Thành và Công ty Tân Việt Trung để ký 4 hợp đồng mua 38.000 tấn quặng Ilmenite từ Công ty Sông Bình, với tổng trị giá 115,5 tỷ đồng. Công ty Sông Bình xuất hóa đơn theo giá hợp đồng, trong khi khoản chênh lệch được bà Vân mang tiền mặt đến giao cho bà Thu, và số tiền này được giữ ngoài sổ sách kế toán.
Bà Vân khai nhận tổng số tiền chênh lệch ngoài hợp đồng là 31,6 tỷ đồng, nhưng bà Thu chỉ thừa nhận 16,5 tỷ đồng. Các lần giao nhận tiền đều không được lập chứng từ. Nhà chức trách xác định số tiền chênh lệch thực tế là 16,5 tỷ đồng, và khoản tiền này không được hạch toán, không kê khai thuế, dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.
Kết luận giám định ngày 20/11/2025 của cơ quan thuế tỉnh Lâm Đồng đã xác định việc xuất hóa đơn thấp hơn giá thực tế đã gây thiệt hại về thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp, với tổng số tiền hơn 3,88 tỷ đồng. Trong quá trình điều tra, ông Đông và các bị can liên quan đã thừa nhận đã bàn bạc và thống nhất việc ký hợp đồng, xuất hóa đơn thấp hơn giá thực tế, cũng như nhận tiền chênh lệch để sử dụng ngoài sổ sách kế toán. Cơ quan công tố xác định ông Đông có vai trò chủ mưu, trong khi các bị can khác là đồng phạm giúp sức.
Các bị can khác và tội danh liên quan
Trong cùng vụ án này, ông Phan Thành Muôn, Chủ tịch HĐQT Công ty Khoáng sản Hưng Thịnh, bị cáo buộc đưa hối lộ hơn 1,1 tỷ đồng khi thực hiện khai thác trái phép gần 450.000 tấn khoáng sản, với tổng trị giá lên đến 1.500 tỷ đồng. Ông Muôn bị truy tố về các tội Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Ngoài ra, bà Phan Thị Xuân Thu, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận, và ông Lê Văn Hưng, cựu cán bộ Hải quan Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1, bị cáo buộc tội Nhận hối lộ. 25 bị can còn lại bị truy tố về một trong các tội như Đưa hối lộ, Buôn lậu, Trốn thuế, Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Liên quan đến dự án đất đai trước đây
Vụ án này không phải là lần đầu tiên Công ty CP Rạng Đông liên quan đến các vấn đề pháp lý. Hồi tháng 9/2013, công ty này đã mua lại toàn bộ cổ phần của một công ty nước ngoài đầu tư dự án sân golf trên diện tích 620.000 m2 tại Bình Thuận. Sau đó, công ty đã xin chính quyền tỉnh Bình Thuận xóa sân golf và chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở đô thị, trở thành chủ đầu tư của "siêu dự án" Khu đô thị du lịch biển Phan Thiết.
Lãnh đạo UBND tỉnh Bình Thuận lúc bấy giờ bị xác định đã áp giá đất sai quy định tại dự án này, gây thiệt hại 308 tỷ đồng cho Nhà nước. Ông Nguyễn Văn Đông cùng 19 cá nhân khác tại Tỉnh ủy Bình Thuận, UBND tỉnh, Sở Tài nguyên Môi trường và các đơn vị liên quan được xác định có tham gia vào quá trình xây dựng, thẩm định, phê duyệt giá đất. Tuy nhiên, do hành vi không mang tính chất quyết định và không tham gia xuyên suốt, cơ quan điều tra đã không xử lý hình sự mà kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét hình thức kỷ luật Đảng và chính quyền.
