Tập huấn nâng cao năng lực hỗ trợ người bị thiệt hại trong thủ tục bồi thường nhà nước
Trong hai ngày 25 và 26 tháng 3 năm 2026, tại phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước thuộc Bộ Tư pháp đã tổ chức chương trình "Tập huấn về kỹ năng, nghiệp vụ hướng dẫn, hỗ trợ người bị thiệt hại thực hiện thủ tục yêu cầu bồi thường nhà nước". Sự kiện này nằm trong khuôn khổ Kế hoạch hoạt động năm 2025 của Dự án Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam (EU JULE), với mục tiêu chính là nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp tham gia công tác hỗ trợ người bị thiệt hại tại các địa phương.
Đối tượng tham gia và nội dung chương trình
Hội nghị đã thu hút sự tham dự của đại diện lãnh đạo và công chức từ Sở Tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý của bốn tỉnh, thành phố bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Tây Ninh và Đồng Nai. Ngoài ra, còn có sự hiện diện của đại diện từ Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan Thi hành án dân sự khu vực 11, cùng công chức tư pháp từ một số xã, phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, đã phát biểu khai mạc hội nghị, nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động này trong việc nâng cao nhận thức pháp luật và năng lực cho công chức tham mưu thực hiện công tác bồi thường nhà nước.
Chương trình tập huấn được thiết kế với nội dung phong phú, bao gồm:
- Ngày thứ nhất: Các học viên được giới thiệu về quy định pháp luật, vai trò và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc hướng dẫn, hỗ trợ người bị thiệt hại. Nội dung đi sâu vào căn cứ, hình thức, quy trình hướng dẫn, hỗ trợ, cũng như việc tiếp nhận và xử lý yêu cầu. Buổi chiều cùng ngày, học viên tiếp tục được tập huấn về các quy định chung của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, như đối tượng được bồi thường, thời hiệu yêu cầu, và phạm vi trách nhiệm bồi thường.
- Ngày thứ hai: Chương trình tập trung vào các nội dung chuyên sâu hơn, bao gồm quá trình tiếp nhận và thụ lý hồ sơ yêu cầu bồi thường, xác minh thiệt hại, thương lượng việc bồi thường, kinh phí chi trả, phục hồi danh dự, và thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường tại Tòa án. Đặc biệt, khóa tập huấn còn dành thời lượng cho các chuyên đề về nguyên tắc và kỹ năng hướng dẫn, hỗ trợ, nhất là đối với các đối tượng yếu thế.
Phương pháp đào tạo và tầm quan trọng thực tiễn
Ngoài phần lý thuyết, hội nghị còn tổ chức các hoạt động thực hành như thảo luận tình huống, bài tập thực hành, giảng thử và tổng kết đánh giá cuối khóa. Theo Ban tổ chức, việc tăng cường nội dung thực hành nhằm giúp học viên nắm chắc quy trình và xử lý tốt hơn các tình huống phát sinh trong thực tiễn, thay vì chỉ dừng ở việc tiếp thu kiến thức chung.
Bà Nguyễn Thị Long, giảng viên Trường Đại học Luật Hà Nội, đã tham gia với vai trò giảng viên chính, mang đến những kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế. Ông Nguyễn Ngọc Vũ bày tỏ tin tưởng rằng, với sự hỗ trợ của Dự án EU JULE và sự tham gia giảng dạy của bà Long, hội nghị sẽ mang lại nhiều kiến thức bổ ích, đồng thời lực lượng tham gia có thể trở thành giảng viên nguồn để tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ làm công tác bồi thường nhà nước tại địa phương.
Bối cảnh phân quyền và thách thức hiện tại
Ông Vũ cũng chia sẻ về sự thay đổi trong phân quyền nhiệm vụ hỗ trợ người bị thiệt hại. Trước ngày 1 tháng 7 năm 2025, Bộ Tư pháp có trách nhiệm hỗ trợ, trong khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn, với Sở Tư pháp là cơ quan tham mưu, theo quy định tại Thông tư số 09/2019/TT-BTP. Tuy nhiên, từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, nhiệm vụ này đã được phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, theo Nghị định số 121/2025/NĐ-CP, nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tạo sự chủ động cho địa phương.
Việc phân quyền không chỉ tạo thuận lợi hơn cho người dân mà còn giúp địa phương chủ động nắm bắt tình hình yêu cầu bồi thường trên địa bàn. Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cho biết, mặc dù các địa phương đã nắm được quy định cơ bản, vẫn còn một số nơi ít phát sinh vụ việc nên còn lúng túng và thiếu kinh nghiệm. Bên cạnh đó, việc sắp xếp tổ chức bộ máy trong thời gian qua đã dẫn đến sự thay đổi trong đội ngũ công chức, làm tăng nhu cầu tập huấn và bồi dưỡng.
Kỳ vọng và tác động lâu dài
Chương trình tập huấn được xây dựng trong khuôn khổ Dự án EU JULE, với sự tài trợ của Liên minh châu Âu và sự phối hợp của Bộ Tư pháp, UNDP và UNICEF. Tài liệu tập huấn không chỉ trang bị kiến thức pháp luật mà còn chú trọng đến kỹ năng thực hành và xử lý tình huống thực tế, được thiết kế thành bốn phần lớn, bao gồm các vấn đề về hướng dẫn, hỗ trợ, quy định pháp luật cơ bản, nguyên tắc kỹ năng, và tình huống thực tiễn.
Theo Ban tổ chức, việc tập huấn này được kỳ vọng sẽ góp phần giúp đội ngũ cán bộ nắm chắc quy trình, nâng cao hiệu quả hỗ trợ và hướng dẫn người bị thiệt hại, từ đó bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của họ trong quá trình yêu cầu bồi thường nhà nước. Trong bối cảnh nhiệm vụ đã được phân quyền mạnh hơn cho địa phương, việc chuẩn hóa kỹ năng và tăng cường năng lực cho đội ngũ thực thi càng trở nên cấp thiết, không chỉ mang ý nghĩa bồi dưỡng nghiệp vụ mà còn củng cố hiệu quả thực thi pháp luật về bồi thường nhà nước trong thực tiễn.
