Trong nhiều năm qua, nhờ sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, đặc biệt là sự đổi mới trong các hình thức tuyên truyền, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên đã từng bước được ngăn chặn và đẩy lùi. Người dân ngày càng hiểu rõ hơn về những tác hại nghiêm trọng của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Họ đã chủ động vận động con em mình đi học, kết hôn đúng độ tuổi quy định và không thực hiện các cuộc hôn nhân cận huyết thống.
Theo số liệu thống kê riêng của tỉnh Lâm Đồng, trong giai đoạn 2015-2020, toàn tỉnh ghi nhận hơn 1.100 trường hợp tảo hôn, trong đó có gần 30 cặp hôn nhân cận huyết thống. Nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật, đến giai đoạn 2021-2025, con số này đã giảm xuống còn khoảng 700 trường hợp, tức giảm hơn 40% so với giai đoạn trước đó.
Công tác tuyên truyền đã được các địa phương Tây Nguyên triển khai bằng nhiều phương thức đa dạng. Các hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật thu hút sự tham dự của cán bộ cơ sở, người có uy tín, thanh niên và phụ huynh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hệ thống đài truyền thanh cơ sở và báo chí cũng đóng vai trò tích cực trong việc lan tỏa thông điệp xây dựng gia đình hạnh phúc, nói không với tảo hôn và hôn nhân cận huyết.
Bên cạnh đó, các ngành chức năng đã biên soạn và phát hành rộng rãi tờ rơi về nội dung này bằng song ngữ tiếng Việt và tiếng các dân tộc thiểu số, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin. Công tác truyền thông qua loa thôn, xã đến từng cộng đồng và ứng dụng công nghệ thông tin trên diện rộng cũng được áp dụng hiệu quả. Trong các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, các chương trình tuyên truyền được lồng ghép khéo léo, tạo không khí sinh động, gần gũi, dễ hiểu và dễ nhớ.
Đáng chú ý, các già làng, người có uy tín, những người am hiểu phong tục, tập quán đã tham gia tuyên truyền hết sức tích cực. Tiếng nói của họ được người dân, nhất là thế hệ trẻ lắng nghe, dẫn đến thay đổi nhận thức và hành vi. Từ việc coi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống như một sự tồn tại tự nhiên qua nhiều đời, người dân dần nhận thức rõ tác hại. Họ thấy rõ hiệu quả của việc xóa bỏ những tệ nạn này đã góp phần cải thiện đời sống kinh tế, nâng cao thu nhập và tạo điều kiện xây dựng cuộc sống hạnh phúc, văn minh. Đó là sự thay đổi hết sức tích cực của hầu hết những người trẻ trên mảnh đất Tây Nguyên hôm nay.
