Ngày 17/7, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Alex Thái Đình Võ, Chủ nhiệm Dự án Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh thuộc Đại học Texas Tech (Mỹ), đã chia sẻ về quá trình giải mã thông tin từ di vật của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và bác sĩ Đặng Thùy Trâm.
Giải mã ký hiệu '962' từ di vật liệt sĩ Huỳnh Văn Quên
Liên quan đến hồ sơ chỉ dẫn đơn vị 962, đặc biệt là thông tin về liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, ông Alex Thái Đình Võ cho biết việc xác minh không hề đơn giản. Từ một ký hiệu ban đầu, nhóm nghiên cứu phải rà soát toàn bộ hệ thống tư liệu để tìm mối liên hệ. Ông nói: “Mặc dù không liên quan trực tiếp đến liệt sĩ Huỳnh Văn Quên hay một cá nhân cụ thể, nhưng các hồ sơ cho thấy trước khi sự kiện này xảy ra, vào năm 1967, đơn vị này đã hoạt động ở Long An, từng tham gia trận đánh tại cầu Chữ Y”.
Theo ông, đây là những hồ sơ Đại học Texas Tech đã chuyển giao cho Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM để phục vụ xác minh đơn vị của người có thông tin này. Ngoài ra, nhóm cũng trao cho phía Việt Nam hồ sơ sơ đồ chung của 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A, K7 Quân khu 7. “Đây là hồ sơ chúng tôi đã nghiên cứu rất sâu để định hướng về những nơi mộ này có thể tồn tại trong khu vực của K76A”, ông cho biết.
Cơ chế thu thập tư liệu từ chiến trường
Vị chuyên gia giải thích, khi một người ngã xuống, hoặc bị đánh rơi ba lô hay tư liệu trong một hầm nào đó, quân đội Hoa Kỳ hoặc quân đội Việt Nam Cộng hòa sẽ thu thập những tư liệu này. Ông lấy ví dụ trường hợp bác sĩ Đặng Thùy Trâm: tại Trung tâm Lưu trữ Đại học Texas Tech hiện có khoảng 2,7 triệu trang tư liệu liên quan đến hồ sơ thu được từ chiến trường, trong đó có 12 hồ sơ liên quan đến nữ bác sĩ.
Tư liệu về bác sĩ Đặng Thùy Trâm
“Trong số đó có những hồ sơ của cô Đặng Thùy Trâm với tư cách là bác sĩ, ký những quyết định để người bệnh có thể ra viện, nhập viện hay điều trị... Điều đó cho chúng ta biết cô làm công việc gì, ảnh hưởng đến người ta như thế nào”, ông Alex Thái Đình Võ cho hay. Ngoài những giấy tờ trên, hồ sơ lưu trữ còn có những bức thư bác sĩ Đặng Thùy Trâm viết gửi về gia đình. Những hồ sơ này kể câu chuyện về một cá nhân, một con người, chứ không đơn thuần chỉ là chỉ dấu về nơi một con người đã ngã xuống.
Sau khi có thông tin, Tiến sĩ Steve Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (Đại học Texas Tech), đã sang Việt Nam tìm gia đình liệt sĩ Đặng Thùy Trâm để trao trả kỷ vật. Gia đình liệt sĩ đã đồng ý lưu giữ bản gốc tại Trung tâm Lưu trữ Đại học Texas Tech.
Hợp tác tìm kiếm liệt sĩ Việt Nam
Chia sẻ thêm về việc hỗ trợ Việt Nam trong tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ông Alex Thái Đình Võ cho biết dự án của Đại học Texas Tech luôn sẵn sàng hợp tác, chia sẻ thông tin và trao trả hồ sơ cho phía Việt Nam. Theo kế hoạch, chiều cùng ngày, đại diện dự án sẽ trao trả 50 hồ sơ cho Ban Chỉ đạo 515 (Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ).
