Sáng 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục phiên họp thứ 4, cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Bãi bỏ thủ tục đăng ký chuẩn bị nguồn lao động
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, việc sửa đổi luật trong bối cảnh hiện nay là yêu cầu cấp thiết. Một trong những nội dung lớn là bãi bỏ thủ tục hành chính đăng ký chuẩn bị nguồn lao động. Theo Bộ trưởng, chuẩn bị nguồn lao động là hoạt động doanh nghiệp chủ động sơ tuyển, tư vấn cho người lao động về thị trường nước ngoài, đào tạo nâng cao tay nghề và ngoại ngữ. Hoạt động này nhằm chứng minh năng lực nguồn nhân lực Việt Nam với đối tác nước ngoài, tạo cơ sở ký kết hợp đồng, mở rộng thị phần cung ứng lao động, đặc biệt trong các ngành như sản xuất chế tạo, cơ khí chính xác, thuyền viên, hàng hải, hàng không.
Theo quy định mới, doanh nghiệp không phải đăng ký và chờ chấp thuận của cơ quan quản lý Nhà nước mà được chủ động chuẩn bị nguồn, chỉ thông báo cho UBND cấp xã nơi tổ chức sơ tuyển và tư vấn. Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho hay: “Quy định này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn lao động chất lượng từ sớm, từ xa, định hướng người lao động vào các ngành nghề kỹ thuật cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước thông qua quá trình làm việc ở nước ngoài. Đồng thời, tăng cường vai trò giám sát của chính quyền địa phương”.
UBND cấp xã giám sát, kiểm tra doanh nghiệp tuyển chọn
Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra doanh nghiệp tổ chức tuyển chọn, đảm bảo đây là các doanh nghiệp đã được cơ quan quản lý Nhà nước cấp phép. Luật cũng sửa đổi, đơn giản hóa điều kiện, thủ tục đối với hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài của 3 nhóm: doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài; doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề ở nước ngoài.
Bộ trưởng nhấn mạnh, bản chất của 3 hình thức này không mang tính dịch vụ, không vì mục tiêu lợi nhuận và không được thu tiền dịch vụ của người lao động. Do đó, dự thảo luật thiết kế phương thức quản lý đơn giản hơn so với doanh nghiệp dịch vụ, vừa đảm bảo quản lý tương xứng với mức độ rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người lao động.
Phân quyền cho địa phương và bổ sung nhiệm vụ mới
Dự thảo luật thực hiện phân quyền cho địa phương thêm 5 nhiệm vụ mới, trong đó UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện 4 nhiệm vụ, UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động thực hiện 1 nhiệm vụ.
Bổ sung quy định nghiêm cấm tư vấn sai sự thật
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi luật. Tuy nhiên, về các hành vi bị nghiêm cấm, Ủy ban đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối hoặc cung cấp thông tin sai lệch nhằm lừa dối người lao động; nghiên cứu quy định khái quát hơn về công việc bị cấm liên quan đến thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội.
Về điều kiện cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với quy định cấp lại Giấy phép đối với trường hợp đã bị thu hồi và điều kiện đối với nhân viên nghiệp vụ. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung quy định thời hạn cấp lại Giấy phép đối với doanh nghiệp bị thu hồi; rà soát quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện của nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không phát sinh điều kiện đầu tư, kinh doanh mới ngoài phạm vi Luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý bảo vệ quyền lợi người lao động
Kết luận nội dung, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý rà soát hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đào tạo, đi làm việc ở nước ngoài và trở về nước. Bà cũng lưu ý rà soát các hành vi nghiêm cấm, trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền cấp xã; quy định rõ nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến người lao động như trường hợp doanh nghiệp lừa đảo. Nghiên cứu tăng chế tài đối với các hành vi lừa đảo trong lĩnh vực này, nhất là lừa đảo trên không gian mạng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra chính thức của Ủy ban Văn hóa và Xã hội để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 8.
