Quy định mới về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên từ 1/7/2026
Theo Nghị định 58/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, các quy định về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên đã được sửa đổi, cụ thể hóa nhằm đảm bảo tính minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về cư trú, đặc biệt tập trung vào nhóm đối tượng trẻ em và thanh thiếu niên.
Chi tiết hóa thủ tục đăng ký cho trẻ em
Trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ, thì cha, mẹ hoặc người giám hộ sẽ thực hiện kê khai và xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Nếu đăng ký tại nơi không phải là nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ, thì họ vẫn phải thực hiện việc kê khai và xác nhận này. Đáng chú ý, quy định mới bổ sung rõ trường hợp người chưa thành niên được Tòa án quyết định giao cho cha hoặc mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng, thì người được giao sẽ đảm nhận việc kê khai và xác nhận.
So với quy định tại Điều 7 Nghị định 154 trước đây, nội dung mới đã cụ thể hóa từng tình huống, giúp tránh nhầm lẫn và tăng cường hiệu quả thực thi. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xã hội ngày càng phức tạp, với nhiều trường hợp gia đình đặc biệt cần được quan tâm.
Thời hạn đăng ký và quy định cho trẻ dưới 6 tuổi
Nghị định 58 tiếp tục quy định rằng, trong thời hạn tối đa 60 ngày kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh, cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ phải thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú hoặc khai báo thông tin cư trú. Quy định này nhằm đảm bảo thông tin cư trú được cập nhật kịp thời, hỗ trợ công tác quản lý dân cư và cung cấp dịch vụ công.
Trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ của trẻ dưới 6 tuổi có nơi thường trú nhưng không phải nơi thực tế sinh sống, thì trẻ vẫn được đăng ký thường trú tại nơi thường trú của họ. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em trong các tình huống phức tạp, đảm bảo không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi địa điểm sinh sống.
Thủ tục xóa đăng ký thường trú: Rút ngắn thời gian xử lý
Theo quy định mới, trong thời hạn 1 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú của thủ trưởng cấp trên trực tiếp hoặc ngay sau khi ban hành quyết định, cơ quan đăng ký cư trú phải thực hiện xóa đăng ký và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Quy định này nhấn mạnh tính chủ động và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc xử lý thông tin kịp thời.
Đối với các trường hợp như chết, mất tích, hoặc thay đổi quốc tịch, cơ quan đăng ký cư trú phải kiểm tra, xác minh và thực hiện xóa trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận thông tin từ hệ thống cơ sở dữ liệu. Điều này giúp giảm thiểu sai sót và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu quốc gia.
Trong khi đó, người dân có trách nhiệm thực hiện thủ tục xóa đăng ký thường trú trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày phát sinh sự kiện, chẳng hạn như ra nước ngoài định cư hoặc vắng mặt liên tục từ 12 tháng trở lên. Hồ sơ bao gồm Tờ khai thay đổi thông tin cư trú và các giấy tờ chứng minh, có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID.
Thủ tục xóa đăng ký tạm trú: Tăng cường cơ chế chủ động
Tương tự như thủ tục xóa thường trú, quy định mới về xóa đăng ký tạm trú cũng yêu cầu cơ quan đăng ký cư trú phải thực hiện trong vòng 1 ngày sau khi nhận hoặc ban hành quyết định hủy bỏ. Các trường hợp như chết, mất tích, thay đổi quốc tịch, hoặc đã đăng ký thường trú tại nơi tạm trú sẽ được xử lý nhanh chóng thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu.
Người dân có trách nhiệm thực hiện thủ tục xóa trong 7 ngày đối với các trường hợp như vắng mặt liên tục từ 6 tháng trở lên, chấm dứt việc thuê mượn chỗ ở, hoặc thay đổi quyền sở hữu. Sau khi nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú phải xóa và cập nhật dữ liệu trong vòng 3 ngày làm việc.
Ngoài ra, Nghị định 58 bổ sung quy định về việc cơ quan, đơn vị quản lý người học tập, công tác trong lực lượng vũ trang nhân dân có thể đề nghị xóa đăng ký tạm trú, với văn bản nêu rõ thông tin cá nhân và lý do. Điều này thể hiện sự linh hoạt và phù hợp với đặc thù của các nhóm đối tượng đặc biệt.
Nhìn chung, các quy định mới tại Nghị định 58/2026 không chỉ cụ thể hóa thủ tục đăng ký cư trú cho người chưa thành niên mà còn rút ngắn thời gian xử lý, tăng cường tính chủ động của cơ quan quản lý và trách nhiệm của người dân. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống quản lý cư trú, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời đại số.
