Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp phiên thứ 4 vào sáng 14/7 để cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn trình bày tờ trình của Chính phủ, cho biết dự luật tập trung thể chế hóa đường lối của Đảng, phù hợp với quá trình sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp và của Ngân hàng Nhà nước, nhằm xử lý các vấn đề cấp bách.
Tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn vốn
Dự luật nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo cơ sở khơi thông nguồn vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Đồng thời, kịp thời xử lý những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG), Lực lượng đặc nhiệm tài chính về phòng, chống rửa tiền (FATF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Dự luật cũng phục vụ cho kỳ đánh giá công tác phòng, chống rửa tiền tiếp theo tại Việt Nam.
Cụ thể hóa chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền
Theo Thống đốc, dự án Luật bổ sung “Dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Trách nhiệm triển khai các biện pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa được giao cho Bộ Tài chính. Dự luật cũng hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng của tổ chức tài chính, thông tin nhận biết khách hàng, xác minh thông tin nhận biết khách hàng, và sửa đổi quy định minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý.
Bên cạnh đó, dự luật bổ sung yêu cầu đối tượng báo cáo phải “thực hiện đầy đủ” các chính sách, quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro về rửa tiền đối với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới. Sửa đổi trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước. Quy định lưu trữ tất cả hồ sơ khách hàng và giao dịch dưới dạng bản giấy hoặc dữ liệu điện tử cũng được bổ sung. Ngoài ra, dự luật bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.
Rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành luật và cơ bản thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung do Chính phủ đề xuất. Ông Mãi đề nghị nghiên cứu các nội dung góp ý cụ thể về nhận biết khách hàng, thông tin nhận biết khách hàng, xác minh thông tin, trách nhiệm của đối tượng báo cáo đối với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới.
Ông Mãi cũng đề nghị rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ với Khuyến nghị 20 của FATF; làm rõ khái niệm “cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch là tài sản do phạm tội mà có”; có hướng dẫn cụ thể để áp dụng thống nhất việc báo cáo giao dịch đáng ngờ. Ông yêu cầu làm rõ khái niệm “dịch vụ tài sản mã hóa” và phạm vi dịch vụ tài sản mã hóa cần báo cáo. Đồng thời, rà soát, hoàn thiện các tiêu chí nhận diện dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, bảo đảm cụ thể, khả thi và có hướng dẫn cụ thể về nguồn dữ liệu, cách thức nhận diện các dấu hiệu; phân định trách nhiệm của tổ chức thực hiện dịch vụ tài sản mã hóa và cơ quan phòng chống rửa tiền.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính yêu cầu rà soát quy định về trách nhiệm của các bộ, ngành trong hoạt động phòng chống rửa tiền, bảo đảm không chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, nhất là giữa Thanh tra Chính phủ và các bộ có cơ quan thanh tra chuyên ngành. Ông Mãi nêu: “Làm rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an trong thanh tra hoạt động phòng chống rửa tiền thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa”.
Kết luận của Phó Chủ tịch Quốc hội
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng kết luận, đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức dự án luật, xây dựng báo cáo trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 8 tới.
